Кіріспе

Римдік ритуалдың бревиарі Римдік Бревиарий (лат. Breviarium Romanum) — Католик шіркеуіндегі Римдік ритуалдың бревиарі. Литургиялық кітап, онда қоғамдық немесе каноникалық дұғалар, әндер, Псалмдар, оқулар және күнделікті пайдалану үшін жазбалар бар, әсіресе епископтар, дін қызметкерлері және диакондар Құдайға арналған қызметте (яғни, каноникалық сағаттарда, христиандардың күнделікті дұғасы) пайдаланады. Католиктердің күнделікті дұға сағаттарын қамтитын том 1568 жылы Папа Пий V тұсындағы алғашқы басылымынан бастап, Пауыл VI реформаларына дейін (1974) Breviarium Romanum (Римдік Бревиарий) деп жарияланды, содан кейін ол негізінен Сағаттар Литургиясымен алмастырылды. Католик контрреформациясы барысында Папа Пий V (1566–1572 жылдары тақ отырған) Католик шіркеуінің Латын шіркеуіне Римдік Бревиарийді қолдануды міндеттеді, ол негізінен Breviarium secundum usum Romanae Curiae негізінде құрылған. Бенедиктиндер мен Доминикандықтар бұл ереженің аясында болды, олардың әрқайсысының өз бревиарийлері бар.

Ерте тарих

Брейвиардың каноникалық сағаттарының тамыры Ескі Келісімге дейін жетеді, онда Алла Һаронның рухымен тағайындалған дін қызметкерлеріне таңғы және кешкі құрбандықтар шалуға бұйрық берді. Дәуіттің «Күніне жеті рет Сені мақтаймын» (Зәб. 119:164) деген сөздері де шабыттандырған болуы мүмкін, сондай-ақ «әділ адам заңды күні-түні ойлайды» (Зәб. 1:2). Дәніл туралы айтқанда, ол «күніне үш рет тізе бүгіп, Құдайға дұға ететін және шүкіршілік білдіретін» (Дәніл 6:10). Христиандық құлшылықтың алғашқы күндерінде Киелі кітаптар қажеттінің бәрін қамтамасыз етті, себебі оларда оқылған сабақтар мен айтылған псалмдар бар еді. Брейвиардың дамуындағы бірінші қадам – Псалтирьді хор кітабына бөлу болды. Бастапқыда жергілікті шіркеудің басшысы (епископ) немесе хор жетекшісі өзіне қолайлы псаломды таңдайтын. Шамамен 4 ғасырдан бастап, кейбір псалмдар топтастырыла бастады, бұл процеске монастырлық тәжірибеде күніне 150 псаломды оқу ықпал етті. Бұл көп уақыт алғандықтан, монахтар оны бір аптаға бөліп, әр күнді сағаттарға бөліп, әр сағатқа Псалтирьдің бөлігін бекітті. 6 ғасырда Әулие Бенедикт мұндай тәртіпті жасады, мүмкін, бірақ нақты емес, ежелгі римдік бөліністің негізінде, ол шебер болмаса да, қазіргі кезде қолданылады. Бірте-бірте осы псалтирьдік хор кітаптарына антифондар, жауаптар, дұғалар немесе қысқа дұғалар қосылды, олар импровизация мен өлшеулі композицияларды меңгермегендердің пайдалануына арналған. 12-ғасырдың литургиялық авторы Жан Беле каноникалық қызметті дұрыс орындау үшін қажетті кітаптардың тізімін келтірді: Антифонарий, Ескі және Жаңа Келісім, Пассионарий (кітап) және Легендарий (соответственно шейіттер мен әулиелер туралы), Гомилиарий (Евангелия бойынша уағыздар), Сермолог (уағыздар жинағы) және Псалтирь мен Коллекториумнан басқа Әкелердің еңбектері. Мұндай кітапхананы пайдаланудың қиындығын жеңу үшін Брейвиар пайда болды. 9-ғасырда Троя епископы Пруденций Breviarium Psalterii-де псалтирьдің қысқартылған нұсқасын жасады, онда әр күндік бірнеше псаломдар болды, ал Алкуин де осыған ұқсас қызмет көрсетті, күнделікті дұға мен басқа да дұғаларды қосты, бірақ сабақтар мен уағыздар жоқ. 20-ғасырда Пий X Брейвиардың бірнеше басылымдары жарық көрді, соның ішінде 1950 жылдары Стэнбрук аббаттығының қарындастарының көмегімен дайындалған маңызды басылым. Келесі онжылдықта ағылшын және латын тілдерінде екі басылым шығарылды, олар 1960 жылғы ережелерге сәйкес келді және АҚШ-та Liturgical Press және Benziger баспаларынан шықты. Олар Пий XII псалтирін қолданды. Baronius Press-тің Liturgical Press басылымының қайта қаралуында Әулие Жеромның ескі Галликан псалтирі қолданылды. Бұл басылым 2012 жылы алдын ала тапсырысқа ғана жарық көрді. 2013 жылы басылым қайта басылып, Baronius сайтында қолжетімді болды. Рим папасы Бенедикт XVI-ның Summorum Pontificum motu proprio-сы бойынша католик епископтары, дін қызметкерлері мен дьякондарға Римдік Брейвиардың 1961 жылғы басылымын қолдануға рұқсат берілді, оны Рим папасы Иоанн XXIII күнделікті Құдайға дұға оқу міндеттемесін орындау үшін жариялаған.

Онлайн ресурстар

2008 жылы әртүрлі тілдерде (қалыпты және ерекше) діни қызметтер тізімі бар, қазіргі және ежелгі бревиарийлерді соңғы компьютерлік технологиямен үйлестіретін «i breviary» веб-сайты іске қосылды.