Кіріспе

Америкалық балалар құқықтарын қорғайтын ұйым.

Жоғалған және зәбір көрген балалардың ұлттық орталығы (NCMEC) – 1984 жылы АҚШ Конгресі құрған жеке, коммерциялық емес ұйым. 2013 жылдың қыркүйегінде АҚШ Өкілдер палатасы, АҚШ Сенаты және АҚШ Президенті 2013 жылғы Жоғалған балаларға көмек көрсету туралы заңның аясында ұйымға 40 миллион доллар көлемінде қаржы бөлуді жаңартты.

Операциялар

Негізінен АҚШ Әділет министрлігі қаржыландыратын NCMEC, ата-аналар, балалар, құқық қорғау органдары, мектептер және қоғамдық ұйымдар үшін ақпаратты жинақтайтын орталық және көмек ресурсы болып табылады. Оның мақсаты – жоғалып кеткен балаларды табуға көмектесу, балаларды ұрлаудың және балаларға қатысты жыныстық зорлық-зомбылықтың алдын алу туралы халықтың білуін арттыру. Джон Уолш, Норин Гош және басқалар құқық қорғау органдары мен басқа да мемлекеттік мекемелер арасындағы үйлестірудің жетіспеуінен туған наразылықтың нәтижесінде осы орталықты құруды қолдады. Орталық, ата-анасы алып кеткен, ұрланған немесе үйден қашқан балаларды табуға, сондай-ақ физикалық және сексуалдық зорлық-зомбылыққа ұшыраған балаларға көмек көрсету үшін қажетті ақпаратты ұсынады. Бұл ресурстық мүмкіндігі арқылы NCMEC жоғалып кеткен балалардың суреттерін таратады және жұрттан ақпарат пен кеңестерді қабылдайды. Сонымен қатар, ол көптеген штаттық және федералдық құқық қорғау органдарымен осы жұмысты үйлестіреді. Орталық жоғалып кеткен балаларды табумен ғана шектелмей, қайтыс болғандарды анықтауға да маманданған. Елде танылмаған көптеген қаза тапқандар бар, олардың кейбіреулері балалар, жасөспірімдер және жастар. Жоғалып кеткен балаларға арналғандай, олардың істері бойынша афишалар жасалады және мүмкін болған жағдайда, олардың тірі кезіндегі сыртқы келбетін бейнелейтін сот-медициналық бет-әлпетті қайта жасайды. NCMEC жасаған реконструкциялар өте жетілген деп есептеледі және олар фотосуреттермен шатастырылған жағдайлар болған.

Тарих

Орталық 1984 жылы Флорида штатының Голливуд қаласындағы сауда орталығында 1981 жылы алты жасар Адам Уолстың ұрлануы және өлтірілуі, сондай-ақ 1979 жылы Нью-Йорк қаласында алты жасар Этан Патцтың ұрлануы сияқты айтарлықтай оқиғалардың нәтижесінде құрылды. Полиция ФБР-дің ұлттық қылмыстық деректер базасы арқылы ұрланған көліктер, қару-жарақ және тіпті жылқылар туралы ақпаратты тіркеп, іздеуге мүмкіндік алғандықтан, сол сияқты құрбандар мен оларды ұрлағандарды табу үшін де осылай жасау қажет деп есептелді. 1984 жылы АҚШ Конгресі «Жоғалған балаларға көмек көрсету туралы» заңды қабылдады, ол Жоғалған және зәбірленген балалар жөніндегі ұлттық ақпараттық орталық пен деректер жинау орталығын құрды. 1984 жылдың 13 маусымында Адам Уолстың ата-анасы Реве және Джон Уолш, сондай-ақ басқа балалардың қорғаушыларымен бірлесіп құрылған орталықты президент Рональд Рейган Ақ үй салтанатында ресми түрде ашты. Осымен қатар, «1800 THE LOST» нөміріне қоңырау шалу арқылы тәулік бойы жұмыс істейтін, жоғалған балаларды іздеуге арналған тегін жедел желі құрылды. 1980 жылдардың ортасы мен соңында Teddy Ruxpin ойыншығы өзінің ең танымал кезеңінде орталықтың «Ресми өкілі» атанды. Осы серіктестік нәтижесінде кейбір материалдарда балаларды ұрлаудан, жыныстық зорлық-зомбылықтан қорғау туралы қосымша ақпараттар берілді. Бұл оның анимациялық сериалында «Өзіңді қорға» деген атпен қауіпсіздік туралы ақпаратты сол кездегі танымал бала актерлердің айтатын эпизодының пайда болуына әкеп соқты. 2013 жылдың қыркүйегінде АҚШ Өкілдер палатасы, АҚШ Сенаты және АҚШ Президенті 2013 жылғы «Жоғалған балаларға көмек көрсету туралы» заңды қайта бекілеу актісінің (H. R. 3092; 113-ші Конгресс) аясында ұйымға 40 миллион доллар көлемінде қаржы бөлуге дауыс берді. Жоғалған және зәбірленген балаларды қорғау жөніндегі ұлттық орталықтың мәліметтері бойынша, 2011 және 2015 жылдар аралығында АҚШ-та жоғалған деп хабарланған балалардың 45 пайызы 6 мен 11 айдың арасында жоғалғаннан кейін табылды; 27 пайызы бір және екі жылдың арасында жоғалған кезде табылды; 19 пайызы екі және бес жылдың арасында жоғалған кезде табылды; 5 пайызы алты және 10 жылдың арасында жоғалғанда; 3 пайызы 11 және 20 жылдың арасында жоғалғанда; ал жоғалған балалардың тек 1 пайызы ғана 20 жылдан астам жоғалғаннан кейін табылды. Балаларды ұрлаудың 49 пайызын отбасы мүшелері, 27 пайызын таныстары, ал 24 пайызын құрбанға бейтаныс адамдар жасаған. Әрбір санат құрбандының сипаттамасы, қылмыскер мен ұрланған адам арасындағы қарым-қатынас (болған жағдайда), ұрлау уақыты мен орны және ұрлауды жеңілдету үшін қолданылған зорлық-зомбылық деңгейі сияқты салаларға бөлінеді. Егер бала бейтаныс адам тарапынан адам өлтіру ниетімен ұрланған жағдайда, ұрлау кешке, ал өлім ұрланғаннан кейінгі үш сағат ішінде болуы мүмкін. 2018 жылдың 6 сәуірінде Forbes журналында Әділет министрлігі NCMEC-тің жиі кездесетін қарсыласы Backpage.com веб-сайтын басып алып, жапқаны туралы хабарланды, себебі ол адам саудасына жиі көмектескен. NCMEC мәлімдеме жасады: «Жоғалған және зәбірленген балалар жөніндегі ұлттық орталық енді ғана Backpage.com сайты ФБР, IRS және АҚШ Пошталық инспекциясымен, сондай-ақ Бірлескен аймақтық барлау орталығының аналитикалық көмегімен басып алынғанын білді. Бұл Backpage.com сайтында секс үшін сатып алынған және сатылған құрбандарды пайдалануға қарсы ұзақ жылдар бойы жүргізіліп келе жатқан күрестің тағы бір қадамы. #NCMEC әлемнің қалған бөлігімен бірге бұдан кейін не болатынын күтуде. Біз құрбандар мен олардың отбасыларын қолдаймыз, олар осы жаңалықты қабылдап, олардан пайда тапқандарға қарсы әділдік үшін күресін жалғастырады. #Секс саудасын тоқтату». Соңғы уақытта Орталық 2022 жылғы «Балаларымызды қорғау туралы» заңды қолдады, ол 2022 жылдың 15 қарашасында АҚШ Сенаты, ал 2022 жылдың 6 желтоқсанында Конгресс қабылдады. Заң балаларға қарсы қылмыстар бойынша арнайы топқа (ICAC) қаржы бөлуді қайта бекітеді және балаларға қарсы жыныстық қылмыстарды тергеп-тексеруге және оларды жасағандарды ұстауға қолдау көрсетеді.

Балаларды АҚШ-қа қайтару туралы өтініштер

1995 жылдың 5 қыркүйегінен бастап, Гаага конвенциясы бойынша халықаралық балаларды ұрлаудың азаматтық-құқықтық аспектілеріне қатысты АҚШ-та балаларды қайтару немесе оларға қол жеткізу туралы өтініштер АҚШ Мемлекеттік департаментінің Балалар мәселелері жөніндегі кеңсесі арқылы, АҚШ Мемлекеттік департаментімен және АҚШ Әділет департаментімен жасалған шарт негізінде қарастырылды. 2008 жылдың 1 сәуірінде АҚШ-тың Балалар мәселелері жөніндегі кеңсесі Гаага балаларды ұрлау конвенциясы бойынша келіп түскен істерді өңдеу жөніндегі АҚШ-тың орталық органының функцияларын қайтадан өз мойнына алды. Мемлекеттік мердігер мәртебесіне ие болуымен және "Жоғалған балалар" және "Жоғалған балаларға көмек көрсету" заңдары бойынша қарастырылған қаржыландыру есебінен, NCMEC 2008 жылға дейін АҚШ үкіметінен жыл сайын 40 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржыландыру алды.

Халықаралық

1998 жылы NCMEC Директорлар кеңесі жеке халықаралық ұйым құруды бекітті, Халықаралық жоғалған және зәбірленген балалар орталығы (ICMEC); қазір екеуі де бауырлас ұйымдар ретінде жұмыс істейді. ICMEC балаларға қатысты жыныстық құқық бұзушылықтармен, балаларға қатысты жыныстық зорлық-зомбылықпен және балаларды ұрлаумен күреседі. ICMEC 1998 жылы Директорлар кеңесінің алғашқы отырысын өткізді. Ол 1999 жылдың сәуір айында ресми түрде іске қосылды. ICMEC 30 елде жоғалған балалардың жаһандық желісін басқарады. ICMEC 121 елдің құқық қорғау қызметкерлерін оқытты, 100-ден астам елде құқық қорғау органдарымен ынтымақтаса жұмыс істейді және 100 елде балаларға қатысты жыныстық зорлық-зомбылықпен күресу үшін жаңа заңдар қабылдауға көмектесті. ICMEC мемлекеттік-жеке серіктестік моделіне негізделген ұлттық операциялық орталықтар құруға да ынталандырады және балаларға қатысты жыныстық құқық бұзушылықтар мен жыныстық зорлық-зомбылықты жою үшін жаһандық қаржы және индустриялық коалицияларын жетекшілік етеді. Халықаралық құқық және саясат жөніндегі Кунс отбасы институты – Халықаралық орталықтың ғылыми-зерттеу бөлімі. 2008 жылдың тамызында ICMEC БҰҰ-ның Экономикалық және әлеуметтік кеңесінен (ЭКОСОС) балаларға қатысты жыныстық құқық бұзушылықтар және балаларды ұрлау мәселелері бойынша сараптамасын ұсынуға көмектесу үшін «Арнайы консультативтік мәртебе» алды. ICMEC сондай-ақ үкіметаралық Интерпол ұйымымен, Америка мемлекеттері ұйымымен (OAS) – құрлықтар аралық ұйыммен және Хаг халықаралық жеке құқық конференциясымен де жұмыс істейді. NCMEC Ұлыбританиядағы PACT – Ата-аналар мен ұрланған балалар бірлестігінің серіктесі болып табылады.

iOS 15 серіктестігі және қоғамдастық жауабы

2021 жылы топ iOS 15 үшін бақылау бағдарламалық құралын жасау және енгізу үшін Apple компаниясымен серіктестік жасағаны үшін сынға ұшырады. Бұл бағдарлама iCloud Фото кітапханасының бөлігі ретінде жүктелген барлық пайдаланушылардың iCloud фотосуреттерін «бала порнографиясы бар-жоғын анықтау үшін» үздіксіз бақылауға арналған еді. Бағдарламалық құрал «NCMEC дерекқорындағы суреттермен сәйкес келетін» кез келген суретті адамдарға қарау үшін жіберетін болса, пайдаланушы деректері құқық қорғау органдарының қарауы үшін NCMEC-ке берілетін еді. Пайдаланушыларға қызметтен бас тарту мүмкіндігі берілмеді, бұл жеке өмірге қатысты негіссіз бұзушылық деп есептелді. Эдвард Сноуден жаңартылған құрылғыларды «iNarcs» деп атады, ал Electronic Frontier Foundation мұндай «жасырын есіктің» басқа мазмұн түрлерін бақылау үшін аз ғана өзгеріс қажет ететінін, үкіметтерге саяси цензура жасауға мүмкіндік беретінін (Apple-ден мұндай мүмкіндіктерді қолжетімді болған кезде қосуды талап етуі мүмкін) айтты. The New York Times газетінде жарияланған редакциялық мақалада Мэтью Д. Грин мен Алекс Стамос Facebook, Google және Microsoft сияқты көптеген платформалар пайдаланушылардың жария жүктемелерін ұзақ уақыттан бері тексеріп келе жатқанын, бірақ Apple компаниясының тек iCloud қызметін пайдаланатын фотосуреттерді бағалау туралы уәдесі – технологиялық талап емес, пайдаланушылардың жеке құрылғыларына қол жеткізуді шектейтін саяси шешім екенін мәлімдеді. Компанияның Apple қызметкерлеріне жолдаған хатында, жүйеге наразылық білдіргендерге жауап ретінде, NCMEC-тің стратегиялық серіктестіктер жөніндегі атқарушы директоры Марита Родригес сынды «азшылықтың дауысы» деп сипаттады.

CyberTipline (Қосымша желі)

NCMEC Конгресс құрған және балаларға қатысты жыныстық зұлымдық туралы хабарламаларды (соның ішінде жыныстық шабуыл, онлайнда сұрау салу және байланыс арқылы жасалған қылмыстар) өңдеуге арналған CyberTipline желісін басқарады. NCMEC осы хабарламаларды қарап шығып, тиісті құқық қорғау органдарына немесе Балаларға қарсы интернет қылмыстарына қарсы күрес тобына жібереді. Хабар беруші тараптан алынған мәліметтерге қоса, NCMEC қажет болған жағдайда геолокациялық ақпаратты қосып, электрондық пошта мекенжайы, пайдаланушы аты немесе IP мекенжайы сияқты мәліметтерді бұрынғы CyberTipline хабарламаларымен салыстырып тексереді. Кез келген адам CyberTipline желісіне хабарлама жіберуге құқылы, бірақ кейбір электрондық қызметтер провайдерлері (ESP) өз жүйелерінде балаларға қатысты жыныстық зұлымдық туралы білген жағдайда міндетті түрде хабарлауға тиіс. ESP провайдерлері балаларға қатысты жыныстық зұлымдықты іздеуге немесе анықтауға міндетті емес, бірақ көпшілігі осылай істейді. 2018 жылы CyberTipline 18.4 миллион хабарламаны өңдеді.

"Жетіріңіз" құралы

2023 жылдың ақпан айында NCMEC «Take It Down» құралын шығарғанын хабарлады, бұл әлеуметтік желілерде табылған кәмелетке толмағандардың «жалаңаш, жартылай жалаңаш немесе жыныстық мазмұнды суреттері мен бейнелерін» анонимді түрде хабарлап жоюға мүмкіндік беретін тегін қызмет. Бұл құрал мазмұнның таралуына кедергі келтіреді. Мұндай мазмұнда 18 жасқа толмаған кезде түскен ересектер де осы қызметтен пайдалана алады. Meta сервисті құруға бастапқы қаржыны бөлді, ал Facebook, Instagram, OnlyFans, Pornhub және Yubo сияқты платформалар бұл құралды өздерінің платформаларына енгізді.

Жарияланымдар

2007 жылы NCMEC және Duracell «Ұлы томат саяхаты: Ақылды қауіпсіздік таңдаулары туралы әңгіме» атты балалар кітабын және үлкен балалары бар ата-аналар мен қамқоршыларға арналған «Оқыту сәттері» атты оқу құралдары сериясын жасады. Кітаптар Arbor Books баспасынан шығарылды, ал кіріспе сөзді Jada Pinkett Smith жазды. Бұл екі құрал 2006 жылы іске қосылған балалар қауіпсіздігі бағдарламасын кеңейту ретінде ұсынылды. Кітап «Ата-аналардың күші» бағдарламасының веб-сайты арқылы тегін жүктеуге қолжетімді болды.