АҚШ-тағы балаларды ұрлау туралы жедел хабарлау жүйесі

АҚШ-тағы бала ұрлану туралы жедел хабарлама жүйесі – Amber Alert. Қайтыс болған балалардың құрметіне аталған, халықтан көмек сұрайтын маңызды құрал.

18 мин оқу

100%

Дереккөз: Amber alert — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

АҚШ-та орналасқан балаларды ұрлаудың шұғыл ескерту жүйесі

Амбер ескертуі (басқаша AMBER ескертуі) немесе балаларды ұрлаудың шұғыл ескертуі (SAME коды: CAE) – балаларды ұрлаудың шұғыл ескерту жүйесі арқылы таратылатын хабарлама, ол ұрланған балаларды табуға жұрттан көмек сұрауға арналған. Бұл жүйе Америка Құрама Штаттарында пайда болды (Леви Фрэдидің естелігіне); Гавайиде – "Мейл Амбер ескертуі" (Мейл Гилберттің естелігіне); Арканзаста – "Морган Ник Амбер ескертуі" (Морган Никтің естелігіне); Ютада – "Рейчел ескертуі" (Рейчел Рунианның естелігіне), ал Айдахода – "Монкидің заңы" (Майкл Джозеф Воганның естелігіне) деп аталады. АҚШ-та ескертулер коммерциялық және мемлекеттік радиостанциялар, интернет-радио, спутниктік радио, телеарналар, мәтіндік хабарламалар және кабельдік теледидар арқылы Төтенше жағдайлар туралы ескерту жүйесі мен NOAA ауа райы радиосы арқылы таратылады (олар "Amber Alerts" деп аталады). Ескертулер электрондық пошта, электрондық жол қозғалысы белгілері, коммерциялық электрондық құралдар немесе сымсыз құрылғылар арқылы SMS хабарламалар түрінде де жіберіледі. AMBER Alert Google және Facebook компанияларымен де бірлесіп жұмыс істейді, осылайша AMBER Alert туралы ақпаратты үнемі өсіп келе жатқан аудиторияға жеткізеді: егер азаматтар Google, Yahoo, Bing және басқа да іздеу жүйелерінде карта функцияларын іздесе немесе қолданса, AMBER ескертулері автоматты түрде көрсетіледі. Google-дің қоғамдық ескертуі (кейбір елдерде Google AMBER Alert деп те аталады) арқылы азаматтар белгілі бір жерде жасөспірім бала ұрланған және ескерту жарияланған жағдайда, осыған қатысты ақпаратты іздесе AMBER ескертуін көреді. Бұл АҚШ-та қолданылып келе жатқан AMBER Alert жүйесінің бір бөлігі (Еуропада да осы бағытта жұмыстар жүргізілуде). Аймағында AMBER ескертулерін SMS хабарламалар арқылы алуға тілек білдіргендер Wireless Amber Alerts сайтына кіре алады, ол заң бойынша тегін қызмет ретінде ұсынылады. Кейбір штаттарда лотерея терминалдарының алдындағы ақпараттық тақталар да қолданылады. AMBER ескертуін жариялау туралы шешімді ұрлауды тергеп отырған полиция ұйымы (көбінесе штаттық полиция немесе жол полициясы) қабылдайды. AMBER ескертуіндегі ашық ақпарат әдетте ұрланған баланың аты-жөні мен сипаттамасы, күдіктінің сипаттамасы, сондай-ақ егер бар болса, күдіктінің көлігінің сипаттамасы мен мемлекеттік нөмірі қамтылады.

An Amber alert (alternatively styled AMBER alert) or a child abduction emergency alert (SAME code: CAE) is a message distributed by a child abduction alert system to ask the public for help in finding abducted children. The system originated in the United States of America. (in memory of Levi Frady); in Hawaii, "Maile Amber Alert" (in memory of Maile Gilbert); in Arkansas, "Morgan Nick Amber Alert" (in memory of Morgan Nick); in Utah, it is called "Rachael Alert" (in memory of Rachael Runyan), and "Monkey's Law" in Idaho (in memory of Michael Joseph Vaughan.) In the United States, the alerts are distributed via commercial and public radio stations, Internet radio, satellite radio, television stations, text messages, and cable TV by the Emergency Alert System and NOAA Weather Radio (where they are termed "Amber Alerts"). The alerts are also issued via e mail, electronic traffic condition signs, commercial electronic billboards, or through wireless device SMS text messages. AMBER Alert has also teamed up with Google and Facebook to relay information regarding an AMBER Alert to an ever growing demographic: AMBER Alerts are automatically displayed if citizens search or use map features on Google, Yahoo, Bing, and other search engines. With Google public alert (also called Google AMBER Alert in some countries), citizens see an AMBER Alert if they search for related information in a particular location where a minor has recently been abducted and an alert was issued. This is a component of the AMBER Alert system that is already active in the US (there are also developments in Europe). Those interested in subscribing to receive AMBER Alerts in their area via SMS messages can visit Wireless Amber Alerts, which are offered by law as free messages. In some states, the display scrollboards in front of lottery terminals are also used. The decision to declare an AMBER Alert is made by each police organization (in many cases, the state police or highway patrol) investigating the abduction. Public information in an AMBER Alert usually includes the name and description of the abductee, a description of the suspected abductor, and a description and license plate number of the abductor's vehicle if available.

Белсенділендіру критерийлері

Ескертулер Төтенше жағдай туралы ескерту жүйесі арқылы таратылады, бұл жүйе бұрын негізінен ауа райы хабарламалары, азаматтық төтенше жағдайлар немесе ұлттық төтенше жағдайлар үшін қолданылған. Жалған ескертулерді болдырмау және ескертулерді "бос сөз" деп қабылдамау үшін ескерту шығару шарттары өте қатаң. Әр штаттың немесе провинцияның AMBER ескерту жоспары іске қосу үшін өз шарттарын белгілейді, яғни ескерту агенттіктері арасында жүйені пайдалануға негіз болатын оқиғалар бойынша айырмашылықтар бар. Дегенмен, АҚШ Әділет департаменті келесі "нұсқаулықты" жариялайды, оған көптеген штаттар (АҚШ-та) "жақыннан орайды" делінеді:

Құқық қорғау органдары ұрлау фактісін растауы керек. Баланың денсаулығына қауіпті жарақат алуы немесе қаза болуы мүмкін болуы тиіс. Бала, ұстаушы немесе ұстаушының көлігі туралы ескерту беруге жеткілікті сипаттамалық ақпарат болуы керек. Бала 18 жасқа толмаған болуы тиіс. Көптеген құқық қорғау органдары №2 шартты критерий ретінде қолданбады, нәтижесінде көптеген ата-аналардың ұрлаулары AMBER ескертуін іске қосты, онда баланың денсаулығына қауіпті жарақат алуы немесе қаза болуы мүмкін емес деп саналды немесе болжанды. 2013 жылы Батыс Вирджиния штаты Скайлар заңын қабылдады, ол №1 шартты AMBER ескертуін іске қосу критерийі ретінде жойды. AMBER ескерту деректерін дереу Федералдық Тергеу бюросының (FBI) Ұлттық қылмыстық ақпарат орталығына енгізу ұсынылады. Баланың ұрлануына байланысты жағдайды сипаттайтын мәтіндік ақпарат енгізілуі керек, ал іс бала ұрлау ретінде белгіленуі тиіс. Канададағы Корольдік Канадалық Атты Полициясының (RCMP) талаптары жоғарыда көрсетілген тізіммен дерлік бірдей, тек RCMP хабарланады. Егер шекарадан өту мүмкін екендігіне күдік туса, бір ұйым екіншісіне хабарлауы мүмкін. Тергеушілер баланың Канадаға немесе Мексикаға әкетілуі мүмкін деп санаса, АҚШ Кеден және шекара қызметі, АҚШ шекара күзет қызметі және Канада шекара қызметі хабарланады және шекаралық бақылау-өткізу пунктінен өтетін барлық көліктерді тексеруге дайын болуы керек. Егер бала Канадаға әкетілуі мүмкін деп күдіктелсе, Канадалық AMBER ескертуі де жариялануы мүмкін, және одан кейін Канада билігі ұстауға тырысады.

Ескерту критерийлеріне сәйкес келмейтін оқиғалар

AMBER Alert критерийлеріне сай келмейтін жағдайлар үшін АҚШ Әділет министрлігі жергілікті органдарға көмек көрсету мақсатында Балаларды ұрлауға жауап беру топтары (CART) бағдарламасын жасады. Бұл бағдарламаны AMBER ескертуі болсын немесе болмасын, барлық жоғалған балалардың ісінде қолдануға болады. CART сондай-ақ 18 жасқа дейінгі және қауіпті жағдайда жүрген қашып кеткен балаларды табуға көмектеседі. 2010 жылғы мәлімет бойынша, 43 штат, сондай-ақ Вашингтон, Пуэрто-Рико, Багам аралдары және Канадада 225 жауап беру тобы даярланды.

Есімдес

Амбер Рене Хагерман (25 қараша 1986 жыл - 15 қаңтар 1996 жыл) – Арлингтон қаласында велосипедімен келе жатқанда ұрланып кеткен тоғыз жасар қыз. Оның кіші інісі Рики, Амбер көлік тұрағында біраз уақыт қалғысы келгендіктен, олсыз үйге қайтып келді. Ол әкесімен бірге келгенде, оның велосипедін ғана тапты. Құбылысты көрген көрші 911 нөміріне қоңырау шалды. Жаңалықты естіген соң, Хагерманның әкесі Ричард Марк Клаусқа қоңырау шақты, оның қызы Поли 1993 жылы Калифорния штатының Петалума қаласында ұрланып, өлтірілген еді. Ал Амбердің анасы Донна Уитсон (қазір Донна Уильямс) жаңалықтар агенттіктеріне және ФБР-ға хабарлады. Олар мен олардың көршілері Амберді іздеуге кірісті. Ұрланғаннан кейін төрт күн өткен соң, түнгі уақытта, итімен серуендеп жүрген адам Амбердің жалаңаш денесін бір пәтерлер үйінің артындағы сарқырамадан тапты. Оның мойнында ауыр жарақаттар болды. Дене табылған жер, оның ұрланған жерінен бес шақырымдай жерде еді. Оның кісі өлтіруі әлі де шешілмеген қылмыс болып қалуда.

Техас бағдарламасын әзірлеу

Амбердің қайтысынан кейін бірнеше күн өткен соң, Донна Уильямс «адам ұрлаушылар мен жыныстық қылмыскерлерге қатысты заңдарды қатайтуды талап етті». Амбердің ата-анасы жақын арада «Жыныстық қылмыскерлерге қарсы халық» (PASO) ұйымын құрды. Олар балаларды қорғау мақсатында Техас штатының заң шығарушы органына қатаң заңдар қабылдауға мәжбүрлеу үшін қол жинады. God's Place International Church ұйымы ұйымға алғашқы кеңсе үй-жайын сыйға берді, ал Амбердің кісі өлтірушісін іздеу жалғасып жатқанда PASO жергілікті БАҚ-та дерлік күн сайын жарияланды. Компаниялар түрлі кеңсе құралдарын, соның ішінде компьютер және интернет-сервистің өтемін төледі. Конгрессмен Мартин Фрост Марк Клаустың көмегімен «Амбер Хагерман балаларды қорғау туралы» заң жобасын жасады. Хагерманның екеуі де Президент Билл Клинтон заңға қол қойғанда қатысты, осылайша ұлттық жыныстық қылмыскерлер тізілімі құрылды. Уильямс пен Ричард Хагерман Техаста қол жинауды бастады, оларды сол кездегі губернатор Джордж Бушқа ұсынуды жоспарлады, бұл халықтың жыныстық қылмыскерлерге қатысты заңдарды қатайтуды қалайтынын көрсетеді. 1996 жылдың шілде айында Брюс Сейберт (оның қызы Амбердің жақын досы болған) және Ричард Хагерман Арлингтондағы медиа-симпозиумға қатысты. Хагерман сөз сөйлеуге дайындалған болса да, іс-шара күні ұйымдастырушылар Сейберттің сөйлеуін сұрады. Ол 20 минуттық сөйлеуінде жоғалған балаларды табуға жергілікті полиция қандай шаралар қолдануы керектігі және БАҚ осы процеске қалай көмектесе алатыны туралы айтты. Содан кейін КРЛД радиостанциясының тілшісі С.Ж. Уилер Даллас полиция басшысына Сейберттің идеяларымен жүгінді және алғашқы «Amber Alert» хабарламасын жариялады. 1996 жылдың маусымында Уильямс АҚШ Конгресі алдында куәлік берді, заң шығарушылардан бүкіл ел бойынша жыныстық қылмыскерлердің тізімін құруды сұрады. Уитсон округінің конгрессмені Мартин Фрост «Амбер Хагерман балаларды қорғау туралы» заң жобасын ұсынды. Заң жобасының бір бөлігі ұлттық жыныстық қылмыскерлер тізілімін құруға бағытталған. Техас штатының тұрғыны Диана Симон жаңалықтарды қадағалап, KDMX радиостанциясына хабарласып, жоғалған балаларды табуға көмектесу үшін көшедегі адамдарды тартуды ұсынды. Оның идеясы қабылданды және келесі екі жыл бойы қатысушы радиостанцияларға қолмен хабарламалар жіберілді. 1998 жылы Child Alert Foundation толық автоматтандырылған алғашқы ескерту жүйесін (ANS) құрды, бала жоғалған немесе ұрланған жағдайда айналасындағы қоғамдық орталықтарға хабарлайтын. Бұрынғы талаптарға сәйкес радиостанцияларға хабарламалар жіберілді, бірақ телеарналар, аймақтық құқық қорғау органдары, газеттер және жергілікті қолдау ұйымдары да қосылды. Бұл хабарламалар бірден пейджерлер, факстар, электрондық пошта және ұялы телефондар арқылы жіберілді, ал ақпарат көпшілікке қолжетімді болу үшін интернетке бірден жарияланды. Бала ескертуі қоры жасаған ANS технологиясымен AMBER Alert автоматтандырылғаннан кейін, 2002 жылы жоғалған және зәбірленген балалар жөніндегі ұлттық орталық (NCMEC) AMBER Alert-ті насихаттау үшін өз рөлін кеңейтті.

Within days of Amber's death, Donna Williams was "calling for tougher laws governing kidnappers and sex offenders". Amber's parents soon established People Against Sex Offenders (PASO). They collected signatures hoping to force the Texas Legislature into passing more stringent laws to protect children. God's Place International Church donated the first office space for the organization, and as the search for Amber's killer continued, PASO received almost daily coverage in local media. Companies donated various office supplies, including computer and Internet service. Congressman Martin Frost, with the help of Marc Klaas, drafted the Amber Hagerman Child Protection Act. Both of Hagerman's parents were present when President Bill Clinton signed the bill into law, creating the national sex offender registry. Williams and Richard Hagerman then began collecting signatures in Texas, which they planned to present to then Governor George W. Bush as a sign that people wanted more stringent laws for sex offenders. In July 1996, Bruce Seybert (whose own daughter was a close friend of Amber) and Richard Hagerman attended a media symposium in Arlington. Although Hagerman had remarks prepared, on the day of the event the organizers asked Seybert to speak instead. In his 20 minute speech, he spoke about efforts that local police could take quickly to help find missing children and how the media could facilitate those efforts. C. J. Wheeler, a reporter from radio station KRLD, approached the Dallas police chief shortly afterward with Seybert's ideas and launched the first ever Amber Alert. Williams testified in front of the U. S. Congress in June 1996, asking legislators to create a nationwide registry of sex offenders. Representative Martin Frost, the Congressman who represents Whitson's district, proposed an "Amber Hagerman Child Protection Act." Among the sections of the bill was one that would create a national sex offender registry. Diana Simone, a Texas resident who had been following the news, contacted the KDMX radio station and proposed broadcasts to engage passers by in helping locate missing children. Her idea was picked up and for the next two years, alerts were made manually to participating radio stations. In 1998, the Child Alert Foundation created the first fully automated Alert Notification System (ANS) to notify surrounding communities when a child was reported missing or abducted. Alerts were sent to radio stations as originally requested but included television stations, surrounding law enforcement agencies, newspapers and local support organizations. These alerts were sent all at once via pagers, faxes, emails, and cell phones with the information immediately posted on the Internet for the general public to view. Following the automation of the AMBER Alert with ANS technology created by the Child Alert Foundation, the National Center for Missing and Exploited Children (NCMEC) expanded its role in 2002 to promote the AMBER Alert.

Америка Құрама Штаттары

2000 жылдың қазан айында АҚШ Өкілдер палатасы H. Res. 605 қаулысын қабылдап, елдің барлық аймақтарындағы қауымдастықтарды AMBER жоспарын іске асыруға шақырды. 1996 жылдың ақпан айында «Амбер» ескертуіне қатысудан бас тартқан «Жоғалған және зәрезап болған балалардың ұлттық орталығы» 2001 жылдың қазан айында бүкіл елде AMBER ескерту жүйесін құру науқанын бастады. 2002 жылдың ақпан айында Федералды байланыс комиссиясы жүйені ресми түрде мақұлдады. 2002 жылы бірнеше бала ұрланып, жалпыұлттық назар аударды. Осы оқиғалардың бірі – Саманта Руннионның қашқындалып, өлтірілуі, 2002 жылдың 24 шілдесінде Калифорния штатында AMBER ескерту жүйесін құруға түрткі болды. Сенатор Дианна Файнштейннің сөзіне сүйенсек, Калифорния алғашқы айда 13 AMBER ескертуін шығарды; 12 бала қауіпсіз табылды, ал қалған ескерту түсініспеушілікке байланысты болды. Бұл заң жобасы Сенатта бір ауыздан, ұсынылғаннан бір апта ішінде қабылданды. 2002 жылдың қазан айында жоғалған, зәрезап болған және үйден қашқан балаларға арналған конференцияда президент Джордж Буш AMBER ескерту жүйесіне өзгерістер енгізетінін, соның ішінде AMBER ескертулерін берудің ұлттық стандартын әзірлейтінін мәлімдеді. Ұқсас заң жобасы бірнеше аптадан кейін Палатада 390–24 дауыспен қабылданды. Тиісті заң жобасы 2003 жылдың сәуір айында заңға айналды. 2002 жылдың қарашасынан бастап ескертулер цифрлық форматта ұсыныла бастады, Америка Онлайн компаниясы компьютер, пейджер немесе ұялы телефон арқылы хабарлама алуға тіркелуге мүмкіндік беретін қызметті іске қосты. Қызметті пайдаланушылар пошта индексін енгізеді, осылайша ескертулерді нақты географиялық аймақтарға бағыттауға болады. 2005 жылға қарай барлық елу штат жұмыс істейтін бағдарламаға ие болды, ал қазіргі таңда бағдарлама штат және юрисдикциялық шекаралардың ішінде жұмыс істейді. 2013 жылдан бастап AMBER ескертулері Сымсыз төтенше жағдайлар туралы ескертулер (WEA) бағдарламасы арқылы автоматты түрде жіберіледі. 2023 жылы Калифорния штаты «Ebony Alert» жүйесін құру туралы заң қабылдады, ол қара нәсілді жоғалған балалар мен жас әйелдерге ерекше назар аударады. Заңды қолдаушылар бұл шараның AMBER ескертулері арқылы жеткілікті назар берілмейтін қара нәсілді жастарға ресурстарды бөлуге мүмкіндік беретінін айтады.

In October 2000, the United States House of Representatives adopted H. Res. 605 which encouraged communities nationwide to implement the AMBER Plan. In October 2001, the National Center for Missing and Exploited Children that had declined to be a part of the Amber Alert in February 1996, launched a campaign to have AMBER Alert systems established nationwide. In February 2002, the Federal Communications Commission officially endorsed the system. In 2002, several children were abducted in cases that drew national attention. One such case, the kidnapping and murder of Samantha Runnion, prompted California to establish an AMBER Alert system on July 24, 2002. According to Senator Dianne Feinstein, in its first month California issued 13 AMBER alerts; 12 of the children were recovered safely and the remaining alert was found to be a misunderstanding. The bill passed the Senate unanimously within a week of its proposal. At an October 2002 conference on missing, exploited, and runaway children, President George W. Bush announced changes to the AMBER Alert system, including the development of a national standard for issuing AMBER Alerts. A similar bill passed the House several weeks later on a 390–24 vote. A related bill finally became law in April 2003. The alerts were offered digitally beginning in November 2002, when America Online began a service allowing people to sign up to receive notification via computer, pager, or cell phone. Users of the service enter their ZIP Code, thus allowing the alerts to be targeted to specific geographic regions. By 2005, all fifty states had operational programs and today the program operates across state and jurisdictional boundaries. as of 2013, AMBER Alerts are automatically sent through the Wireless Emergency Alerts (WEA) program. In 2023, California enacted a law to create the "Ebony Alert" system to focus particularly on missing Black children and young women. Supporters of the law say that this will dedicate resources to missing Black youths that may not be given sufficient attention through AMBER alerts.

Канада

Канаданың жүйесі 2002 жылдың желтоқсан айында Альберта провинциясында бірінші провинциялық жүйе іске қосылған кезде басталды. Ол кезде Альбертаның бас прокуроры Хизер Форсайт: «Біз Альбертада жылына бір рет қана «Амбер» ескертуі жарияланады деп күтеміз. Оны ешқашан қолданбауға үміттенеміз, бірақ егер бала ұрланса, «Амбер» ескертуі полицияға оны табуға және баланы қауіпсіз үйге қайтаруға көмектесетін тағы бір құрал болады» деді. Альберта үкіметі провинцияның төтенше жағдай туралы ескерту жүйесін кеңейту үшін 1 миллионнан астам канад долларын жұмсауға міндеттенді, осылайша оны «Амбер» ескертулері үшін тиімді пайдалануға болады. Келесі жылы бұл бағдарлама бүкіл елде қолданысқа енді. «Амбер» ескертулері «Alert Ready» төтенше жағдай туралы ескерту жүйесі арқылы да таратылуы мүмкін, ол тиісті аймақтағы барлық радио, теледидар станциялары мен теледидар провайдерлерінің хабарларын тоқтатып, «Амбер» ескертуі туралы ақпаратты көрсетеді және дыбыстайды. 2018 жылы «Alert Ready» қолдау көрсетілетін ұялы құрылғыларда ескертулерді енгізді. Ескерту хабарланған кезде ерекше дыбыс ойнатылады және экраннан қосымша ақпарат алуға арналған сілтеме көрсетіледі. Қазіргі уақытта Канадада ұялы құрылғыларда «Амбер» ескертулерін өшіру мүмкіндігі жоқ, тіпті құрылғы үнсіз немесе «Алаңдатпау» режимінде болса да, бұл мәселе дау тудырды. Түн ортасында бірнеше рет естілетін осы дабылдар тұрғындардың шағымдануына себеп болды, көбінесе олар 911 нөміріне қоңырау шалады. Дегенмен, бірнеше рет естілген дабылдар канадалықтарды өмірге қауіп төндіретін төтенше жағдай туралы ескерту үшін жүйе қолданылғанда, дабылға назар аудармауға итермелеуі мүмкін деген алаңдаушылық бар.

Британдық Колумбия

Транслинк, Канаданың Британ Колумбиясы провинциясындағы Metro Vancouver аймақтық көлік желісіне жауапты корпорация, барлық автобустарының сандық таблоларында "AMBER ALERT | Радио тыңдаңыз | Автобус №" деген ескертуді көрсетеді. Amber ескерту туралы толық ақпарат көлік станцияларындағы экрандарда да қолжетімді.

Квебек

Бұл бағдарлама 2003 жылдың 26 мамырында Квебекте іске қосылды. AMBER ескертуі француз тілінде Alerte Médiatique But Enfant Recherché деп аударылды, бұл тікелей «Бала іздеу мақсатындағы медиалық ескерту» дегенді білдіреді. AMBER ескертуін іске қосу үшін полиция органдары міндетті түрде төрт критерийді бір мезгілде орындауы керек: Жоғалған адам 18 жасқа дейінгі бала болуы тиіс. Полицияның жоғалған баланы ұрлап кеткен деген күдігі болуы керек. Полиция баланың өміріне немесе денсаулығына қауіп төніп тұр деген күдігі болуы керек. Полиция баланың, күдіктінің және/немесе күдіктінің көлігінің орнын табуға көмектесетін ақпаратқа ие болуы керек. Барлық төрт шарт орындалғаннан кейін полиция AMBER ескертуін жариялай алады. Сонымен қатар, Квебек көлік министрлігінің барлық ақпарат тақталары полиция хабарламаларын таратуға кіріседі. Квебек автосақтандыру қоғамы (SAAQ) жол қозғалысын бақылаушылары да іздеу жұмысына көмектеседі. Телевизия және радио станциялары баланың, ұрлық жасаған адамның және/немесе оның көлігінің сипаттамасын хабарлайды. Радиода ақпарат екі сағат бойы немесе бала табылмаған жағдайда одан да аз уақыт ішінде әр 20 минут сайын таратылады. Телевизияда ақпарат екі сағат бойы үзіліссіз экранның төменгі жағындағы жазба жолағы арқылы көрсетіледі. Осыдан кейін жазба жолағы алынып тасталады, бірақ полиция әдеттегі байланыс құралдары арқылы халықты хабардар етуді жалғастырады. Жылдар бойы бағдарлама ескертуді әртүрлі медиа платформаларында тарату үшін көптеген серіктестерді тартты. Онтариодағыдай, лотереялық мемлекеттік корпорациясы Loto Québec полиция күштеріне провинция бойынша орналасқан 8 500 терминалын ұсынады. Осы терминалдардың кейбіреулері клиентке қаратылған экранмен жабдықталған, бұл оны Канададағы осындай ең ірі желілердің біріне айналдырады. Технологияның арқасында хабарламаны бүкіл желіде 10 минуттан кем уақытта тарату мүмкін болады. Сонымен қатар, Канада сымсыз телекоммуникациялар қауымдастығы (CWTA) көптеген канадалықтарға тегін тіркелу арқылы AMBER ескертулерін мәтіндік хабарлама арқылы ұялы телефондарына алу мүмкіндігін ұсынады.

The program was introduced in Quebec on May 26, 2003. The name AMBER alert was then adapted in French to Alerte Médiatique But Enfant Recherché, which directly translates as "Media Alert Goal of Child Recovery". In order to launch an AMBER alert, police authorities need to meet four criteria simultaneously and with no exceptions:
The missing person is a child under the age of 18. The police have reason to believe that the missing child has been abducted. The police have reason to believe that the physical safety or the life of the child is in serious danger. The police have information that may help locate the child, the suspect and/or the suspect's vehicle. Once all four conditions are met, the police service may call an AMBER alert. Simultaneously, all of Quebec's Ministry of transport message boards will broadcast the police's messages. The Société de l'assurance automobile du Québec (SAAQ) road traffic controllers also help with the search. Television and radio stations broadcast a description of the child, the abductor and/or the abductor's car. On the radio, the information is broadcast every 20 minutes for two hours or less if the child is found. On the television, the information is broadcast on a ticker tape at the bottom of the screen for two hours with no interruptions. After this, the ticker tape is withdrawn, but the police continue to inform the public through the usual means of communication. Over the years, the program gathered more partners in order for the alert to be communicated on different media platforms. As in Ontario, lottery crown corporation Loto Québec puts to the disposition of the police forces their 8,500 terminals located throughout the province. Some of these terminals are equipped with a screen that faces the customer which makes it one of the largest networks of its kind to operate in Canada. The technology employed enables them to broadcast the message on the entire network in under 10 minutes. In addition, The Canadian Wireless Telecommunications Association (CWTA) offers to most Canadians, upon free subscription, the possibility to receive, via text message, on their mobile devices AMBER alert notices.

Онтарио

Онтарио провинциясы бұқаралық ақпарат құралдары мен жол белгілерінен асып, 9 000 лотерея терминалының экранында "Amber Alert" хабарламаларын ұсынды. Виктория Стаффордтың қашқындалып, өлтірілуінен кейін, екі баланың анасы Сюзи Перейра 61 мыңнан астам қол жинап, "Amber Alert" хабарламасын қайта қарау туралы онлайн петиция бастады. Хабарлама берудің қатаң талаптарына қатысты алаңдаушылықтар болды – бұл талаптар Стаффорд ісінде орындалмағандықтан хабарлама берілмеді. Онтарио провинциялық полициясы хабарлама беру ережелерін өзгертіп, енді баланың қашқындалғанын және оған зиян келтіру қаупі бар екенін сену үшін, қашқындалуды және зиян келтіру қаупін растау қажеттігінен бас тарды.

Мексика

Мексика 2011 жылдың 28 сәуірінде өткен ресми іске қосу салтанатында AMBER ескертуін тарату бойынша халықаралық күш-жігерге қосылды.

Австралия

Австралияның Квинсленд штаты 2005 жылдың мамыр айында AMBER Alerts жүйесінің нұсқасын қолданды. 2017 жылдың маусым айында басқа австралиялық штаттар Facebook-тың Amber Alert бағдарламасына Квинсленд штатымен бірге қосылды.

Франция

2006 жылдың ақпан айында Францияның Әділет министрлігі, көптеген бұқаралық ақпарат құралдарының, теміржол және тас жол компанияларының көмегімен AMBER ескертулерінің үлгісінде Alerte Enlèvement (адам ұрлау туралы ескерту) немесе Dispositif Alerte Enlèvement (адам ұрлау туралы ескерту жүйесі) деп аталатын жүйені іске қосты.

Ұлыбритания

2007 жылдың 1 сәуірінде Солтүстік-Батыс Англияда AMBER Alert жүйесі қолданысқа енді. Сол кезде оны Ұлыбританияның қалған бөлігінде енгізу жоспарланған еді. Бұл 2010 жылдың 25 мамырында AMBER Alert жүйесіне негізделген Child Rescue Alert жүйесінің бүкіл ел бойынша іске қосылуымен іске асырылды. Ұлыбританиядағы осындай алғашқы жүйе 2002 жылдың 14 қарашасында Сассекс округінде құрылды. Одан кейін Суррей және Гэмпширде де осы жүйенің нұсқалары пайда болды. 2005 жылға қарай Англия мен Уэльстегі әрбір жергілікті билік өзінің ескерту жүйесіне ие болды. Жүйе Ұлыбританияда алғаш рет 2012 жылдың 3 қазанында Уэльсте жоғалып кеткен 5 жасар Эйприл Джонсқа қатысты қолданылды.

Ирландия

2009 жылдың сәуірінде Ирландияда AMBER Alert жүйесі құрылатыны жарияланды. 2012 жылдың мамырында Child Rescue Ireland (CRI) Alert ресми түрде қолданысқа енгізілді. Ирландиядағы алғашқы AMBER ескертуі Еоган (10) және Руари Чада (5) есімді екі ұлдың жоғалуына байланысты шығарылды.

Сербия

"AMBER Alert" деп аталатын жүйе Сербияда 2023 жылдың 25 қазанында жұмыс іле бастады. Ол алғаш рет 2024 жылдың 26 наурызында Бордағы Баньско Польеде екі жасар қыз Данка Илич жоғалып кеткеніне байланысты қолданылды. Ескертулер SMS хабарламалар және телеарналар арқылы таратылады.

Словакия

2015 жылдың сәуірінен бастап Словакияда "AMBER Alert Slovakia" балаларды қатерлі түрде ұрлау туралы жедел хабарлау жүйесі қолжетімді. (www.amberalert.sk)

Украина

2021 жылдың 22 қыркүйегінде Украинаның Цифрлық трансформация министрлігі, Украина Ұлттық полициясы және Facebook Украинада AMBER Alert жүйесінің іске қосылғанын хабарлады.

Қытай

2016 жылдың 15 мамырында Қытай Халық Республикасының Қоғамдық қауіпсіздік министрлігі Бейжіңде балалардың жоғалуы туралы жедел хабарлау платформасын жариялады, ол жақын арада елдің басқа да аймақтарында қолданысқа енгізілді. Платформа Қоғамдық қауіпсіздік министрлігінің Қылмыстық тергеу департаментімен басқарылады және Alibaba Group компаниясынан техникалық қолдау алады. Платформа полиция растаған жоғалған балалар туралы ақпаратты баланың жоғалу орнына жақын жердегі адамдардың ұялы телефондарына жіберіп, оларды аймақтағы балаларды ұрлау, адам саудасы және осыған байланысты қылмыстар туралы ақпаратты табуға және кері байланыс беруге жұмылдырады.

Эквадор

2018 жылы Эквадордың қауіпсіздік департаменті 2017 жылдың желтоқсанында ұрланған Эмилия Бенавидес есімді қыздың құрметіне EMILIA Alert деп аталған, AMBER Alert сияқты жедел хабарлау жүйесін енгізді.

Малайзия

2007 жылдың қыркүйегінде Малайзия «Нурин ескертуін» енгізді. «AMBER» ескертуі үлгісінде жасалған бұл ескерту, жоғалып кеткен сегіз жасар қыз Нүрин Джазлиннің құрметіне аталған.

Марокко

2023 жылдың наурызында Марокконың Ұлттық қауіпсіздік бас басқармасы Meta Platforms компаниясымен бірлесіп, AMBER Alert үлгісінде "Тифли Мухтафи" жүйесін әзірледі. Ескертулер SMS хабарламалар және Meta компаниясына тиесілі платформалар арқылы таратылады.

Ресей

2019 жылы Megafon «MegaFon. Поиск» деп аталатын өзінің хабарлау жүйесін әзірледі. Ол Ресейде Megafon өкілдігі бар барлық аймақтарға бағытталған және балалар мен ересектерді іздеу үшін де пайдаланылады. Жарты жыл ішінде бұл қызмет 250-ден астам адамды іздеуге жұмылдырылды, ал жағдайлардың 30% астамда жоғалған адам туралы ақпаратпен хабарласып қайтты.

Қайта алу деңгейі

АҚШ Әділет министрлігінің мәліметінше, бейтаныс адамдар ұрлап, өлтірген балалардың 75%-ы ұрланғаннан кейін үш сағаттың ішінде қаза табады. 2004 жылы АҚШ-тағы 233 AMBER ескертуін зерттеген Scripps Howard, көптеген ескертулер Әділет министрлігінің талаптарына сай емес екенін анықтады. Яғни, 50% (117 ескерту) отбасылық ұрлау ретінде жіберілді, мысалы, қамқорлыққа байланысты дауға қатысқан ата-аналар. 48 ескерту балалар ұрланбаған, бірақ жоғалып кеткен, қашып кеткен, отбасылық жанжалға түскен (мысалы, екі жағдайда бала әже-шешесімен болған) немесе жалған хабарлаудың нәтижесінде берілді. Тағы 23 ескерту полиция ұрланған баланың атын білмейтін жағдайларда, көбінесе ұрлау туралы хабарлаған куәгерлердің қате түсінігінен туындады. 2004 жылы берілген 233 AMBER ескертуінің 30%-ы (70 ескерту) шын мәнінде бейтаныс адамдар ұрлаған немесе заңды қамқоршыларынан басқа адамдармен заңсыз сапарлап кеткен балаларға қатысты. 2014 жылғы Amber Alert есебіне сәйкес, АҚШ-та 186 Amber Alert жарияланды, оған 239 бала қатысты, олардың 60-ы бейтаныс адамдар немесе заңды қамқоршылары емес адамдар алып кетті.

Қылмысты бақылау театры

Жүйені терең зерттеген кейбір сыртқы ғалымдар "ресми" нәтижелермен келіспейді. Криминолог Тимоти Гриффин басқаратын зерттеу тобы 2003-2006 жылдар аралығында болған жүздеген ұрлау деректерін қарастырып, AMBER ескертулерінің ұрланған балалардың қайтарылуына тікелей әсер еткені анық емес екенін анықтады. AMBER ескертулері салыстырмалы түрде қарапайым жағдайларда, мысалы, баланы күтімге алмастырылмаған ата-анасы немесе басқа туысы ұрлаған кезде "сәтті" болуы мүмкін. AMBER ескертулерінің жүйелі түрде "өмір сақтағанына" дәлелдер аз болды, бірақ зерттеудің маңызды шектеуі – нақты жағдайда ескерту берілмегенде не болар еді, оны анық білу мүмкін емес еді. Осылайша, AMBER ескертулері – балаларды ұрлау және өлтірудің сирек кездесетін, бірақ шешуге қиын қылмысына қатысты әлеуметтік тұрғыдан құрылған "шешім". Гриффин мен Миллер бұл тұжырымды басқа да эмоционалды, бірақ тиімсіз заңнамаларға, мысалы, қауіпсіз бейімдер заңдарына және көп әйелділікке қарсы рейдтерге де қолданды. Гриффин өз зерттеулерін алдын ала деп санайды, оның тобы үш жылдық кезеңде берілген AMBER ескертулерінің тек бір бөлігін ғана қарастырды, сондықтан ол бағдарламаны жай ғана насихаттаудың орнына, бағдарламаның бағалануын және оның мақсатын мұқият қарауды ұсынады.

Шамадан тыс пайдалану және сезімталдықты төмендету

Жоғалған балаларды іздеушілер көпшіліктің AMBER Alerts-ке бірте-бірте үйреніп, сезімталдығын жоғалтып бара жатыр деген алаңдаушылық білдірді, себебі көптеген жалған немесе артық кеңейтілген ескертулердің нәтижесінде полиция АҚШ Әділет министрлігінің іске қосу ережелерін қатаң сақтамай AMBER Alert шығарып жатыр. 2013 жылдың шілде айында Нью-Йорктегі бала ұрлау туралы ескерту, Wireless Emergency Alerts жүйесі арқылы таңғы сағат 4-те жіберілгендіктен, көптеген ұялы телефон қолданушылары WEA ескертулерін өшіріп тастауы мүмкін деген қауіп тудырды.

Денсаулыққа әсері

Техас штатындағы бір отбасы, ұлдарының құлақ барабаншасы жарылып, ішкі құлағы зақымданғанын, нәтижесінде есту қабілетінен толық айырылып, құлағында шу пайда болғанын мәлімдеді. Бұл жағдай, оның құлаққаптары арқылы "құлақты жарып жіберетіндей" үнмен AMBER Alert хабарламасы жіберілген кезде болған.

Жол қозғалысына әсері

КӨЗГЕШТІ ескертулер жиі электронды хабарлама тақталарында көрсетіледі. Федералдық автомобиль жолдары басқармасы штаттарға жол белгілерінде ескертулерді салымды түрде көрсетуді тапсырды, жүргізушілердің денсаулығына қатысты алаңдаушылықтар мен жол қадамының теріс әсеріне байланысты. Көптеген штаттарда тас жол белгілерінде КӨЗГЕШТІ ескертулерін пайдалануды шектейтін саясаттар бар. Лос-Анджелесте 2002 жылдың қазан айында аймақтық тас жол белгілерінде көрсетілген КӨЗГЕШТІ ескертуі айтарлықтай жол қадамын тудырды. Нәтижесінде, Калифорния жол патрулі қауіпсіздік мәселелерін негілдеп, сағаттарда ескертулерді көрсетпеуге шешім қабылдады. Висконсин штаты тас жол белгілерінде КӨЗГЕШТІ ескертулерін тек көлік департаменті мен қоғамдық қауіпсіздік агенттігі қажет деп тапса ғана көрсетеді. КӨЗГЕШТІ ескертулері жол қауіпсіздігіне қатысты хабарламаларға басымдық бермейді.

Ықпал

АҚШ пошта қызметі 2006 жылдың мамырында AMBER Alerts еске алуға арналған пошта маркасын шығарды. 39 центтік маркада суретші Вивьен Флешер салған, қайта табысқан ана мен баланың пастельмен салынған суреті бейнеленген, ал маркалық параның үстінде "AMBER ALERT жоғалған балаларды құтқарады" деген жазу бар. Марка Ұлттық жоғалған балалар күнін мерекелеу аясында шығарылды. 2006 жылы Lifetime телеарнасында "Амбердің тарихы" атты телефильм көрсетілді, онда Элизабет Рем және Софи Хоу түсті. 2009 жылы Wham Bang Comics баспасы "Амбер Хагерман әділдікке лайық: Түнгі құс тарихы" атты комикс кітабын жариялады. Жас автор Джейк Тинсли және манга суретшісі Джейсон Дюбе жасаған бұл комикс жас көрермендерге арналған, ол Амбердің тарихын, оның өліміне қатысты тергеуді және оның өлімінің бүкіл әлемдегі балалар мен ата-аналарға тигізген әсерін баяндайды. Ол сол кезде қайта жаңартылған оның өліміне қатысты тергеуді ілгерілету мақсатында жасалды.