Кіріспе
Американдық саясаткер және бизнесмен
Абрам Стивенс Хьюитт (31 шілде 1822 – 18 қаңтар 1903) – 1887 жылдан 1888 жылға дейін екі жыл бойы Нью-Йорк қаласының мэрі болған американдық саясаткер, педагог, темір өндіруші өнеркәсіпші және заңгер. Ол сондай-ақ екі рет АҚШ конгрессмені болып қызмет етті және 1876–1877 жылдары Демократиялық Ұлттық Комитеттің төрағасы болды. Индустриалист және меценат Питер Купердің күйеу баласы Хьюитт Купер одағымен жұмыс істегенімен танымал, оның 1859 жылы құрылуына Куперге көмектесті, сондай-ақ болашақта Нью-Йорк метрополитеніне айналатын алғашқы желінің қаржыландыруын және құрылысын жоспарлады, осы үшін ол «Нью-Йорк метрополитені жүйесінің әкесі» деп есептеледі.
Ерте өмір
Хьюит Нью-Йорктің Хаверстрау қаласында дүниеге келген. Оның анасы Энн Гурни француз гугеноттарының ұрпағы болса, әкесі Джон Хьюитт Англияның Стаффордшир округынан шыққан және 1796 жылы Филадельфиядағы су тазалау станциясын қуаттандыруға арналған бу машинасымен жұмыс істеу үшін АҚШ-қа көшіп келген. Хьюит Колумбия колледжінде оқуға стипендия алды. 1842 жылы колледжді бітірген соң математикадан сабақ берді, ал бірнеше жылдан кейін заңгер болды. 1843-1844 жылдары Хьюит өзінің шәкірті, өнеркәсіпші кәсіпкер Питер Купердің ұлы Эдвард Купер және болашақ Нью-Йорк қаласының мэрімен бірге Еуропаға саяхат жасады. Олар қайтып келе жатқанда кеме апатқа ұшырады. Осыдан кейін Хьюит «Купер отбасының дерлік бір мүшесі» болды және 1855 жылы Эдвардтың қарындасы Сара Амелияға үйленді.
Кәсіпорындардағы мансап
1845 жылы Питер Купердің қаржысымен Хьюит пен Эдвард Купер Нью-Джерси штатының Трентон қаласында темір зауытын құрды, ол «Трентон темір компаниясы» деп аталды. 1854 жылы олар алғашқы құрылымдық ұйық темір балкаларын, сондай-ақ басқа да жаңа өнімдерді өндірді. Хьюиттің кіші інісі Чарльз темір зауытының басқарушысы болды. Хьюит басқа компанияларға да инвестиция салды және көбінесе олардың директорлар кеңесінде қызмет етті. Хьюит АҚШ үкіметінде адал қызмет еткенімен және қызметкерлерімен өте жақсы қарым-қатынаста болғанымен танымал болды. Хьюит Питер Купердің тегін білім беретін «Купер одағы» мекемесінің құрылысын бақылады және 1903 жылға дейін оның қамқоршылар кеңесінің төрағасы болды. Хьюит Сент-Патрик күні шеруін қараудан бас тартты, бұл шешім қаладағы Демократиялық партияның ирланд-американдық қолдаушыларының көп бөлігін ренжітті. Хьюит Тамманидің қалаған ықпалын беруден де бас тартты.
Хьюиттің дұрыс қаржылық басқаруды қолдайтыны айтылады. Ол: «Қажетсіз салық салу – әділетсіз салық салу» деген сөзді айтқан. Хьюит АҚШ-тағы мемлекеттік қызмет реформасын да қолдады. Ол Нью-Йорк қалалық метрополитенін салуды қаржыландыру және құрылыс жоспарын жасады. 1993 жылы Чикагодағы Иллинойс университетінің Мелвин Г. Холли жүргізген тарихшылар, саясаттанушылар және қалалық сарапшылардың сауалнамасы бойынша Хьюит 1820 мен 1993 жылдар аралығында қызмет еткен ең жақсы американдық ірі қала әкімдерінің жиырма алтыншысы деп танылды.
Кәсіпкерлік мансап
Хьюиттің табиғи ресурстарға көптеген инвестициялары болды, оның ішінде Батыс Вирджиниядағы кең аумақты иеліктері де бар еді, онда Уильям Нельсон Пейдж (1854–1932) оның менеджерлерінің бірі болды. Ол сондай-ақ Генри Хатлстон Роджерстің (1840–1909) серіктесі болды, ол Standard Oil Trust компаниясының маңызды тұлғасы және табиғи ресурстарды дамытудағы негізгі фигура болған қаржыгер және өнеркәсіпші. Роджерс пен Пейдж басқарған Хьюиттің инвестицияларының бірі Батыс Вирджиниядағы Файетт округіндегі Луп Крик иелігі болды. Deepwater Railway бастапқыда Луп Крик инвесторлары құрған қосалқы кәсіпорын болды, олар өздерінің жеріндегі көмір шахталарынан битумды көмірді Канава өзені бойындағы Чесапик және Огайо темір жолының (C&O) басты желісіне жақын қашықтыққа тасымалдау үшін құрылған. Тариф дауларынан кейін, бұл қысқа темір жол Вирджинияға дейін, содан кейін штақтың бүкіл аумағына дейін, Хэмптон Роудстағы Сеуэлл нүктесіндегі жаңа көмір терминалына дейін кеңейтілді. Ол Вирджиния темір жолы деп қайта аталды. 1890 жылы Хьюит Эдвард Купер және Хамильтон МакКон Твомблимен бірлесіп Америка күкірт компаниясын құрды, кейін Герман Фраш пен оның серіктестерімен 50/50 келісімге келіп, Юнион Сульфур компаниясын құрды.
Қайырымдылық
Филантроп ретінде Хьюитт білім беруге қызығушылық танытты. Колумбия университеті оған 1887 жылы құрметті заң ғылымы докторы (LL. D.) дәрежесін берді, ал 1883 жылы түлектер қауымдастығының президенті болды және 1901 жылдан өмірінің соңына дейін университет сенімдісінің құрамында болды. 1876 жылы ол Америка тау-кен инженерлері институтының президенті болып сайланды, сондай-ақ Карнеги ғылым институтының негізін қалаушысы және сенімдісі болды. Ол сонымен қатар Барнард колледжінің және Америка табиғи тарих мұражайының сенімдісі болды.
Өлім және отбасы
Абрам Хьюит 1903 жылғы 18 қаңтарда Нью-Йорктегі үйінде қайтыс болды және Грин Вуд зиратында жерленді. Аузынан оттегі құбырын алып тастағаннан кейін, оның соңғы сөзі: "Енді мен ресми түрде қайтыс болдым." Хьюиттің қыздары – Эми, Элеонор және Сара Хьюиттер көп жылдар бойы Купер Юнионда көрмеге қойылған, кейін Купер Хьюитт Ұлттық дизайн мұражайының негізгі коллекциясына айналған сәндік өнерлер жинағын құрды. Оның ұлы Питер Купер Хьюитт (1861–1921) сәтті өнертапқыш болды, ал тағы бір ұлы Эдвард Рингвуд Хьюитт (1865–1957) да өнертапқыш, химик және балық аулау саласындағы алғашқы сарапшылардың бірі болды. Ол "Троут туралы әңгіме" және басқа да кітаптар жариялады. Хьюиттің кіші ұлы Эрскин Хьюитт (1871–1938) Нью-Йоркте заңгер және қайырымдылық шараларын қолдаушы болды. Ол 1936 жылы Рингвуд имениесін Нью-Джерси штатына сыйға тартты. 1909 жылғы 18 ақпанда Эрскин Хьюитт Нью-Йорк қаласының жаңадан құрылған Ұлттық резервтік банкінің директоры болып тағайындалды. 1909 жылғы 2 наурызда Хьюит төраға болып сайланды.
Мұра
Купер Юнионының академиялық ғимараттарының бірі оның құрметіне аталды. Ол 2007 жылы бұзылып, орнына 41 Купер сквері салынды. Стэнфорд Уайт жобалаған Хьюит ғимаратындағы жиырма футтық тарихи бағана, сәйкестігінше, Бруклиндегі Грин Вуд зиратындағы бұрынғы орнына – Нью-Йоркке – тасымалданды, қазір ол Абрам С. Хьюиттің ескерткіш жерінде тұр. 1903 жылдан 1958 жылға дейін қызмет еткен Нью-Йорк қаласының «Абрам С. Хьюит» өрт сөндіру кемесі оның құрметіне аталған. Өрт сөндіру кемесі ақырында құрылыстан шығарылып, оның қалдықтары Россвиллдегі Витте теңіз қоқыс жинау орталығында (Статен-Айленд) табылған. Нью-Йорк штатының Олбани қаласындағы Нью-Йорк штатының Сауда палатасының үлкен залында Хьюиттің нақты өлшемдегі ақ мәрмәр мүсіні орналасқан. Вест-Милфорд қалашығында орналасқан Нью-Джерси штатының тарихи Хьюит ауылы Лонг-Понд темір зауыты мемлекеттік паркінің ішінде сақталған. Ауылда Купер мен Хьюиттің темір балқыту пештерінің қираған қалдықтары бар. Нью-Джерси штатының Рингвуд қаласындағы Рингвуд иелігі, Хьюит отбасының 1857 жылдан 1930 жылға дейінгі жазғы резиденциясы, Нью-Джерси штатының Рингвуд мемлекеттік паркінің орталық бөлігі ретінде сақталған. Нью-Йорк штатының Бронкс ауданындағы Абрам Стивенс Хьюит мектебі (P. S. 130) оның құрметіне аталған. Колумбия университетінің Барнард колледжінің Хьюит залы оның есімімен аталады. Аппалачи тау жолының бойындағы Абрам С. Хьюит мемлекеттік орман паркі оның құрметіне аталған.