Кіріспе

Америкалық британдық әскери шенеунік (1758–1822)

Генерал-лейтенант Сэр Сэмюэл Аучмути (22 маусым 1758 – 11 тамыз 1822) – Америкада туған британдық армия генералы, Наполеон дәуірінде Үндістан, Африка және Оңтүстік Америкадағы бірнеше әскери науқандарда қызмет еткен.

Ерте өмір, отбасы және білім

Аушмути 1758 жылы Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және қазіргі Колумбия университетінің алғабасы саналатын Кингс колледжінде білім алды, 1775 жылы оны бітірді. Аушмутидің әкесі Роберт Аушмути (1750 жылы қайтыс болған) 14-ші ғасырда Шотландияның Фиф аймағында қоныстанған әулеттен тараған. Роберт Аушмутидің әкесі (Самуилдің бабасы) 1699 жылы Ирландияға көшіп, ал Роберт Америкаға эмиграция жасап, Бостонға қоныс аударды, онда ол табысты заңгерлікпен айналысты. Роберт Аушмути 1703 жылы адмиралтейство сотына тағайындалды, бірақ көп ұзамай лауазымынан бас тартты, алайда 1733 жылы қайта тағайындалды. 1741 жылы ол Англияда колонияның өкілі болды және сол жылы Лондонда «Британ ұлтына Кейп-Бретонның маңызы және оны басып алу жоспары» атты памфлет жариялады. Аушмутидің әкесі, сондай-ақ Самуил (16 қаңтар 1722 жылы Бостонда туған, 6 наурыз 1777 жылы Нью-Йорк қаласында қайтыс болған) дін қызметкері болған. 1742 жылы Гарвард университетін бітірген ол Англияда дінтануды оқыды және Нью-Йорктегі Троица шіркеуінің көмекші пасторы болып тағайындалды. 1764 жылы ол ректор болып, қаладағы барлық шіркеулерге жетекшілік етті. Американдық революциялық соғыс кезінде ол патша үшін дұға оқып тұрды, бірақ Нью-Йорктегі Лорд Стирлинг оны тоқтатуға мәжбүр етті; содан кейін ол шіркеулерді жауып, Нью-Джерсиге көшіп кетті, дұғалар толық оқылғанша қызметтер өткізбеуді бұйырды. Британдықтар Нью-Йоркті басып алғанда, ол үлкен қиындықтармен американдық шептен өтті. Ол шіркеуі мен пасторлық үйінің өртелгенін, шіркеу тізімдерінің жойылғанын көрді. Америкалық күзеттен жасыруға тырылғанда денсаулығы нашарлап, қайтыс болды. Оның інісі, Аушмутидің әкесінің ұлы, сондай-ақ Роберт (Бостонда туған; 1788 жылдың желтоқсан айында Лондонның Мэрилебон ауданында қайтыс болған) Бостондағы шешен және табысты адвокат болды. Ол Бостон қырғынына қатысқан сарбаздардың қорғаушыларының бірі болды және 1769 жылы адмиралтейство судьясы болып тағайындалды, бірақ 1776 жылы, ынталы лоялист болғандықтан, Англияға көшіп кетті. Оның және Томас Хачинсонның 1773 жылы Бенджамин Франклинге жіберген хаттары үлкен қызығушылық тудырды. Аушмутидің қарындасы Джейн Корольдік инженерлер полкінің полковнигі Уильям Тайлденнің анасы болды. Аушмути Фрэнсис Савидждің жалғыз қызы Элизабет Домвил Савиджге үйленді. Олардың екінші ұлы генерал Сэмюэл Бенджамин Аушмути болды.

Әскери мансап

Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде ол 1777 жылы адал әскердегі энсин (прапорщик) шеніне ие болды, ал 1778 жылы 45-ші жаяу әскер полкінде лейтенант болды, бұл шенді сатып алусыз алған. Соғыстан кейін полкі Англияға оралғанда, жеке қаражаты мен ықпалы болмағандықтан, ол Үндістанға аттану үшін 52-ші (Оксфордшир) жаяу әскер полкіне ауысты. Ол Хайдер Әлиге қарсы соңғы соғысқа қатысты; 1790 жылы лорд Корнуоллис оны штабқа тағайындады, Типпу Сахибқа қарсы операцияларда қызмет етті және 1797 жылға дейін түрлі штабтық қызметтерде болды, содан кейін Англияға патенттік подполковник шенімен оралды. 1800 жылы ол подполковник және полковник шеніне көтерілді; келесі жылы Мысырда сэр Дэвид Бэйрдтің генерал-адъютанты ретінде шөлден өту мен Александрияны басып алуға қатысты. 1803 жылы Англияға оралғаннан кейін ол рыцарь атағын алды, ал үш жылдан кейін Рио-де-ла-Платаға бригада генералы ретінде барды. Аушмути 1806-1807 жылдардағы апатты Буэнос-Айрес экспедициясынан абыроймен шыққан офицерлердің саналы бір бөлігі болды. Бас қолбасшы генерал Джон Уайтлок қызметтен босатылса, Аушмути дереу қайта жұмысқа алынып, генерал-майор шеніне көтерілді. 1810 жылы ол Мадрас армиясына қолбасшы болып тағайындалды. Келесі жылы ол Жаваны жаулап алу үшін ұйымдастырылған экспедицияға басшылық етті, оған генерал-губернатор лорд Минто да қатысты. Генерал Янссенс басқарған голланд гарнизонының табанды қарсылығына қарамастан, Мейстер Корнелис (1811 жылдың 28 тамызы) бекінісіне шабуыл жасау арқылы аралдың жаулануы іс жүзінде аяқталды, ал Самаранг шайқасынан (1811 жылдың 8 қыркүйегі) кейін Янссенс бас берді. Аушмути Парламенттен алғыс алды, KCB орденімен марапатталды және елге оралғаннан кейін генерал-лейтенант шеніне көтерілді. 1822 жылы ол Ирландияның Бас қолбасшысы және Ирландияның құпия кеңесінің мүшесі болды. Ол 1822 жылдың тамызында күрт қайтыс болды.