Кіріспе

Жанартаудың активті кратерінде магма қатаюынан пайда болатын жанартаулық нысан, жанартау тығыны немесе лава тығыны деп те аталады. Тығын болған жағдайда, көтеріліп келе жатқан газға толы магма оның астында қамалып, қатты газ қысымын тудыруы мүмкін, бұл кейде жарылыс сипаттағы атқыштарға әкелуі мүмкін. Плиниандық атқыштар кезінде тығын жойылып, күл шығарылады. Мұздық эрозиясы тығынның бір жағынан ашылуына алып келуі мүмкін, ал материалдың ұзын беткейі қарсы жағында қалады. Мұндай жер бедері жартас және құйрық деп аталады. Егер тығын сақталса, эрозия айналасындағы тау жыныстарын жоюы мүмкін, ал эрозияға төзімді тығын қалып, ерекше биік жер бедерін құрайды.

Африка

Камерунның алыс солтүстік провинциясындағы Румсики ауылының жанында Капсики шыңы жанартаулық тығынның мысалы болып табылады және Мандара тауларының ең көп суретке түсірілген бөліктерінің бірі. Канар аралдарындағы Ла Гомера аралының орталығында, Гарахонай ұлттық паркі ішінде, тамаша жанартаулық тығындар кездеседі.

Еуропа

Боргарвирки – Солтүстік Исландияда орналасқан жанартаулық түйреуіш. Италиядағы Мотта Санта-Анастасия қаласында да жанартаулық түйреуіштер кездеседі. Франциядағы Ле-Пюи-ан-Велай маңында орналасқан Сент-Мишель-д-Айгуил капелласының құрылысы 969 жылы басталған. Бұл жанартаулық түйреуіш айналасынан биіктеп көрінеді. Чехиядағы 14 ғасырлық Троски қамалы да жанартаулық түйреуіш үстінде салынған. Эол аралдарының ең солтүстігіндегі Стромболиччо және Солтүстік Атлант мұхитындағы Роколл – кішкентай, адам тұрмайтын, шалғай аралдар, олар да жанартаулық түйреуіштер болып табылады. Ұлыбританияда жанартаулық түйреуіш үстінде салынған ғимараттардың екі мысалы – Шотландияның Эдинбург қаласындағы Касл Рок және Уэльстегі Деганви қамалы. Заң (Dundee), Айльса Крейг, Басс Рок, Солтүстік Бервик төбесі және Думгойн төбесі – Шотландияда орналасқан жанартаулық түйреуіштердің басқа мысалдары. Солтүстік Ирландияда 30-дан астам жанартаулық түйреуіш бар, олардың ішінде Баллименадағы Слемиш, Тивебуллиаг, Скаут Хилл, Каррикареде, Скрабо және Слив Галлион бар.

Солтүстік Америка және Кариб теңізі

АҚШ-та бірнеше жанартаулық тығындар бар, оның ішінде Калифорниядағы Морро Рок, Орегон жағалауындағы Хецета Хед маяк көрікті мемлекеттік паркінде орналасқан Devils Elbow, Аризонаның Сьерра-Приетадағы Thumb Butte және Нью-Мексикодағы Shiprock. Көптеген геологтар Вайомингтегі Devils Tower және Калифорниядағы Йосемити ұлттық паркіндегі Little Devils Postpile де жанартаулық тығындар деп санайды. Канадада Солтүстік Кордилер вулкандық провинциясы бірнеше расталған және күдікті тығындарды құрайды. Олардың ішіндегі ең бастысы – Британдық Колумбияда орналасқан Касл Рок, ол соңғы рет плейстоцен дәуірінде атқылаған. Сент-Люсияның оңтүстік жағалауында ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы тізіміне енген әйгілі Питонс таулары орналасқан. Екі тау шыңы – Грос Питон және Петит Питон Кариб теңізінен тік көтеріледі.

Оңтүстік Америка

Пинакл-Рок, Галапагос аралдары, Эквадор.