Кіріспе

Неміс кәсіпкері және дәрігер Матиас Рат (1955 жылы туған) – дәрігер, Рат Д-р Рат денсаулық қорына жетекшілік етеді, Health Now, Inc. компаниясымен тығыз байланыста болды. ВИЧ/СПИД туралы Рат фармацевтикалық индустрияны сынап, антиретровирустық препараттарды уытты және қауіпті деп айыптады, ал өз витаминді таблеткалары СПИД барысын кері қайтара алады деп мәлімдеді. Осының салдарынан, 2000 жылдардың ортасында Рат белсенділік танытқан, ЖИТС эпидемиясы кең таралған Оңтүстік Африкада, ол "мыңдаған адамның өмірін қауіпке тікелей ұшыратуы мүмкін" деп айыпталды. "Шекарасыз дәрігерлер" ұйымының басшысы Рат туралы: "Бұл адам ғылыми дәлелдері жоқ, мойындалмаған еммен алдап, адамдарды өлтіріп жатыр", – деді; Рат оны сотқа беруге тырысты. Раттың талаптары мен әдістері медициналық ұйымдар, ЖИТС-ке қарсы күресшілер және Біріккен Ұлттар Ұйымы тарапынан кеңінен сынға алынды. Оңтүстік Африканың бұрынғы президенті Табо Мбеки және бұрынғы денсаулық сақтау министрі Манто Тшабалала Мсиманг Раттың пікірлерін қолдағандары үшін медициналық қауымдастық пен ЖИТС-ке қарсы күресшілер тарапынан сынға ілікті. "Шекарасыз дәрігерлер" ұйымының дәрігерлері мен Раттың бұрынғы әріптесінің мәлімдемесіне сәйкес, 2008 жылы Рат өзінің жарнамасын ВИЧ/СПИД инфекциясының өсуін көрсететін Ресейге дейін кеңейтті. Бітіргеннен кейін, ол Гамбург университетінің клиникасында артериосклерозды зерттеуді бастады. Кейін, 1989 және 1990 жылдары Берлиннің жүрек орталығында зерттеуші болып жұмыс істеді. Рат одан кейін өзінің жеке брендімен қоректік өнімдерін жасап, Д-р Рат денсаулық қоры мен Д-р Рат зерттеу институтын құрды, сондай-ақ "Жасушалық медицина" деп аталатын патенттік әзірлемелермен тамақтану зерттеулерін қаржыландырды. Раттың кеңселері Калифорнияда, Ұлыбританияда, Нидерландыда және Оңтүстік Африкада (Кейптаун) орналасқан. Оның қоры Испания, Франция және Ресейде де өнімдерін жарнамалайды. Раттың адвокаты Eversheds мәлімдемесіне сәйкес, Д-р Рат денсаулық қоры "ғылыми негіздегі табиғи терапияны зерттеуді жүргізетін коммерциялық емес ұйым", бірақ қордың тамақ қоректік қоспаларын сатудан "миллиондаған" табыс тапқаны бағаланады. Раттың пікірінше, өткен ғасырдың халықаралық оқиғалары фармацевтикалық және мұнай компанияларының ықпалымен жүзеге асты. Оның сөзіне қарағанда, осы мүдделер Екінші дүниежүзілік соғысты бастап, одан пайда тапты. Рат фармацевтикалық индустрияның бүгінгі күні де халықаралық саясатты бақылап отырып, 9/11 оқиғасына жол бергенін және өзінің қарастыратын фармацевтикалық компаниялардың сәтсіздіктерінен назарды аудару үшін Ирак соғысын бастарғанын айтады.

Даулар

Раттың теориялары, тұжырымдары және зерттеулері, әсіресе Оңтүстік Африкалықтарды ВИЧ/ЖИТС-ті емдеу үшін оның витаминдік қосымшаларын пайдалануға көндіруге жасаған әрекеттері қырқыс пікірталас тудырды.

Құқықтық істер

Рат бірнеше сот ісіне қатысқан. 2000 жылы Нидерландыдағы Альмело соты Ратқа Нидерландының Numico фармацевтикалық компаниясы туралы негізсіз, жалған және жамандау мәлімдемелерін тоқтатуды бұйырды. 2002 жылы Ұлыбританияның Жарнама стандарты органы Раттың жарнамаларында бірқатар қате және жалған мәлімдемелер бар екенін анықтады және оларды алып тастауды бұйырды. 2002 жылы АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы Ратқа витаминдік қоспаларын тиісті ғылыми және нормативтік сараптамадан өткізбей, тиімділігі туралы мәлімдеме жасап, Федералды азық-түлік, дәрі-дәрмек және косметика заңын бұза отырып насихаттағанын хабарлады. 2005 жылы Оңтүстік Африканың Жарнама стандарты қауымдастығы (ASASA) Ратқа қарсы үш жеке шешім шығарды, ол өнімдерінің тиімділігі туралы жалған және қате мәлімдемелер жасағанын және жарнамаларын "өте бейхабар" деп сипаттады. 2006 жылы Оңтүстік Африканың Жоғарғы соты Раттың ЕҚТБ туралы жалған және қате мәлімдемелер жасап, СПИД-ке қарсы күреске арналған коммерциялық емес ұйымға (TAC) жамандағанын анықтады. Ратқа "TAC-тың пікірталасқа қатысуына кедерес келтірмеу үшін" жамандау пікірлерін тоқтатуды бұйырды. 2006 жылы 22 шілдедегі Ұлыбританиялық медициналық журналы (BMJ) Раттың Доминик Фельдтің өліміне байланысты Гамбургта "алаяқтық үшін" сотталғанын хабарлады. BMJ кейіннен "заң кеңесінен кейін" хабарламасын қайтарып алды және Раттан кешірім сұрады, жариялаған айыптамаларының негізсіз екенін мойындады. Раттың кейіннен жала жабу туралы талабы BMJ төлеген 100 000 фунт стерлингпен шешілді. 2006 жылы Германияда Рат фармацевтикалық лицензиясыз интернет арқылы витаминдер таратқаны және веб-сайтында витаминдердің қатерлі ісікті емдеуге қабілетті екенін мәлімдегені үшін сотталды. Рат істі 33 000 еуро айып төлеп, мүгедек балаларға көмектесетін ұйымға төледі және веб-сайтын өзгертті. Сотталушы бұл істің "шарлатандық" емес, керісінше, шамадан тыс агрессивті маркетинг ретінде қабылдағанын атап өтті. 2007 жылы Германияның Федералды Конституциялық соты Раттың пайдасына шешім шығарды, 2000/2001 жылдары Берлиндегі соттардың шешімдерімен "Фармакартельді тоқтатыңыз" және "Фармакартельдің кодекс жоспарларын тоқтатыңыз" атты буклет пен плакатты тыйым салу негізсіз деп тапты, өйткені ол Раттың негізгі құқықтарын, мысалы, сөз бостандығы құқығын бұзды. 2008 жылы Кейптаунның Жоғарғы соты Ратқа өнімдерін СПИД-ті емдеу ретінде жарнамалауға тыйым салды және оның қара нәсілді қалаларда жүргізіп жатқан клиникалық сынақтары заңсыз екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, "Денсаулық сақтау министрі Манто Тшабалала Мсиманг пен оның ведомствосы Раттың қызметін тергеуге міндетті" деп шешім шығарды. 2008 жылы Рат Бен Голдакер мен The Guardian газетін Раттың Оңтүстік Африкадағы қызметін сипаттаған үш мақаласында жамандағаны үшін сотқа берді. 2008 жылдың қыркүйегінде Рат сотты тоқтатты және оған шамамен 220 000 фунт стерлингтік аралық шығындарды төлеуге бұйырылды. Голдакрдың "Жаман ғылым" кітабындағы Рат туралы тарау, сот процесіне байланысты бірінші басылымнан алынып тасталды, ол 2009 жылдың басында қағаз түрінде қайта жарық көрді, веб-сайтында қолжетімді болды және тегін таратуға лицензияланды.