Кіріспе

Американдық актриса (1911–2002)

Розетта ЛеНуар (туған кездегі аты Розетта Олив Бертон; 8 тамыз 1911 – 17 наурыз 2002) – американдық сахна, кино және теледидар актрисасы. Ол заманауи көрермендерге теледидардағы жұмыстары арқылы танымал болды. «Gimme a Break!» және «Amen» сериалдарында тұрақты рөлдерде ойнады, әсіресе «Family Matters» сериалындағы Эстель «Ана» Уинслоу рөлімен есімдері шықты. 1999 жылы ол Ұлттық өнер медалімен марапатталды.

Ерте өмір және мансап

ЛеНуар Нью-Йорк қаласының Гарлем ауданында Доминикадан келген Гарольд Бёртон мен Вест-Индиядағы Ямайкадан келген Нюмари Эдит Жак Хелвигтің бес баласының үлкені ретінде дүниеге келді. Кішкентай кезінде ЛеНуар рахит ауруына шалдықты, ал оның тәрбиешісі Билл "Божанглз" Робинсон би үйрету арқылы осы аурудан арылуына көмектесті. Сахна театры оның ең жақын нәрсесі болды, ЛеНуар Федералды театр жобасының "Басса Муна" спектаклінде өнер көрсетті және Орсон Уэллстің 1936 жылғы "Макбет" қойылымында колдаушы рөлде ойнады. 1939 жылы Робинсонның қатысуымен қойылған "The Hot Mikado" спектаклінде "Мектептен келген кішкентай қыз" Пип Бо рөлін сомдады. Ол көбінесе әнші және биші ретінде "Менде доп болды", "Басса Муна", "Джиммимен бірге жүріш", "Джейни", "Шешім", "Үш отбасы", "Дестри қайтадан саяхаттайды" және Бродвейден тыс қойылған "Қос кіру" (ЛеБуарды көрсеткен екі бір актілік мюзикл: "Библия сатушысы", SNL-ге дейінгі Гаррет Морриспен және "Әлемдегі ең көне әрекет" Джейн Коннеллмен) сахнасында өнер көрсетті.

Амас репертуарлық театры

ЛеНуар 70 жылдан астам бойы нәсілдік теңдік үшін күресті. Оның еңбегі Нью-Йорк театр қауымдастығына зор әсер етті. 1968 жылы ЛеНуар жеке қаржысын қолданып, Нью-Йорк қаласында көпұлтты өндірістерге арналған, түрлі нәсілдік топтардан құралған AMAS Repertory Theatre Company театрын құрды. Осы компания арқылы ЛеНуар мүшелерінің жеке дағдылары нәсіліне, сеніміне, тері түсіне, дініне немесе ұлттық шығуына қарамастан құрметтелген көркемдік орта құрды. Ол табысты және жаңашыл Бродвей продюсеріне айналды. Актерлер гильдиясы оған театр актерлерін әртараптандыруға қосқан үлесі үшін алғашқы сыйлықты табыстады; 1988 жылы бұл сыйлық Розетта ЛеНуар атымен аталатын болды. Amas Repertory Theatre актерлерге дамыту ортасын және қоғамдық өнер орталығын ұсынды. Тарихы бойы компанияның көптеген қойылымдары «Нью-Йорк Таймс» газетінде мақалаларға ие болды. Ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген театрдың тар кеңсесі бастапқыда Шығыс Гарлем деп белгілі аудандағы 1 Шығыс 104-ші көшеде орналасқан. Театр бүгінде Amas Musical Theatre ретінде жалғасуда, қазір ол Батыс 52-ші көшеде, «Jersey Boys» театрының үстінде орналасқан және ЛеНуардың шығармашылық және театр өнеріндегі әртүрліліктің арманын іске асыруда. Құрылғаннан бері Amas 60-тан астам түпнұсқа музыкалық қойылымдар жасады. Олардың көптегені, соның ішінде 1976 жылы «Үздік музыкалық қойылым» номинациясына ие болған «Bubbling Brown Sugar» қойылымымен бірге, Бродвейге көшті.

Дауыс беру

Ол Ральф Бакшидің "Фриц-мысық" (1972) анимациялық фильміндегі Үлкен Бертаның дауыс берушісі болды.

Өлім

2002 жылы 17 наурызда ЛеНуар Нью-Джерси штатының Тинек қаласындағы Holy Name ауруханасында қант диабетінің асқынуларынан қайтыс болды, бірақ TV Guide журналында оның пневмониядан қайтыс болғаны жазылған. Ол Нью-Джерси штатының Энглвуд қаласындағы Лилиан Бут актерлер үйінде тұрды және қайтыс болған кезде 90 жаста болды. Католик дінін ұстанған ол Бронкстағы Рим католик шіркеуінің қасиетті Франциск шіркеуінде жерленді.

Мұра

Рози сыйлығы, Розетта ЛеНуардың есімімен аталған, "театр өнеріндегі ерекше жетістіктері мен жанқиярлық еңбегімен көзге түскен тұлғаларға, сондай-ақ мүмкіндіктерді кеңейтуге және әртүрлілікті қолдауға атсалысқан корпорацияларға табыс етіледі". Бұл сыйлықтың иегерлерінің қатарында Осси Дэвис және Руби Ди, Джеффри Холдер және Кармен де Лавальде, Лесли Уггамс, Морис Хайнс, Филисия Рашад, Вуди Кинг-младший, Дион Уорвик және Джордж С. Вольф бар.