Кіріспе

Chembox Қадағатталған өрістер = өзгертілген Тексерілген svg.ImageNameL1 = Диоканның химиялық құрылымы.ImageSizeL1 = 90px.ImageFileR1 = 1,4 Диокан 3D шарлары. png.ImageSizeR1 = 130px.ImageNameR1 = 1,4 диоксин.ImageFile2 = 1,4 диоксин. png Өлең өлшемі2 = 150px PIN = 1,4 Диоксин ЖетістіName= 1,4 Диоксициклогексан БасқаNames = [1,4]Диоксинp Диоксин[6] 2 диэтилен диоксиді Диэтилен эфир Диоксин еріткіштің тәжі Section1 = Section2 = LCLo = 10003000 ppm (кита шошқасы, 3 сағат) 12,022 ppm (мысы, 7 сағат) 2085 ppm (түйе, 8 сағат)

Синтез

Диоксин диэтиленгликолды қышқылмен катализделген сусыздату арқылы алынады, ал ол этилен оксиді гидролизі арқылы алынады. 1985 жылы диоканның әлемдік өндіріс қуаты 11 000 мен 14 000 тоннаны құрады.

Құрылымы

Диокан молекуласы центросимметриялық, яғни циклогексанның туыстарына тән кресло пішініне ие. Алайда молекула конформациялық жағынан икемді, ал қайық конформациясы, мысалы, металл катиондарын хелациялау кезінде оңай қабылданады. Диокан тек екі этиленоксил бірлігі бар кішігірім таҗ эфиріне ұқсайды.

Трихлорэтан тасымалдау

1980-ші жылдары өндірілген диоканның көп бөлігі алюминий контейнерлерінде сақтау және тасымалдау үшін 1,1,1 трихлорэтанның тұрақтандырғышы ретінде пайдаланылды. Әдетте алюминий пассивтеуші оксид қабатымен қорғалады, бірақ бұл қабаттар бұзылған кезде металл алюминий трихлорэтанмен реакцияға түсіп, алюминий трихлоридін береді, бұл өз кезегінде қалған трихлорэтанның винилиден хлориді мен сутек хлоридіне дегидрогалогениялануын катализациялайды. Диокан алюминий трихлоридімен аддукты құрау арқылы осы катализ реакциясын "улыстырады".

Спектроскопия

Диокан деутерий оксидінде ядролық магниттік резонанс спектроскопиясы үшін ішкі стандарт ретінде қолданылады.

Қауіпсіздік

Диоксанда 5170 мг/кг. 1978 жылы 1,4 диоксианға ұшыраған жұмысшыларда жүргізілген өлім-жітім зерттеуінде, қатерлі ісіктен қайтыс болғандардың саны күтілетін саннан елеулі айырмашылық танытпады. Ұлттық токсикологиялық бағдарлама диоксинды "адамның қатерлі ісігін тудыратын зат" деп жіктейді. IARC оны 2B тобындағы канцероген ретінде жіктейді: адамдар үшін канцероген болуы мүмкін, өйткені ол басқа жануарларда белгілі канцероген. Америка Құрама Штаттарының Қоршаған ортаны қорғау агенттігі диоканды адам организміне канцерогенді әсер ететін зат ретінде жіктейді (басқарыны жануарлармен жүргізілген бақылаулы зерттеулерде қатерлі ісік ауруының көбеюін байқаған, бірақ құрамаларды пайдаланатын жұмысшылардың эпидемиологиялық зерттеулерінде емес) және белгілі бір қозушы зат ретінде (кеңессіз әсері жоқ 400 миллиграмм / текше метр деңгейі) коммерциялық өнімдерде кездесетін концентрациялардан әлдеқайда жоғары. Калифорнияның 65-жобасына сәйкес, диокан АҚШ-тың Калифорния штатында қатерлі ісікке себепші деп саналады. Тышқандарда жүргізілген зерттеулер таза буды жұтудың денсаулыққа ең үлкен қауіп төндіретінін көрсетеді. Нью-Йорк штаты тұңғыш рет 1,4 диоксинге арналған ауыз су стандартын қабылдады және ластаушы заттың ең жоғары деңгейін 1 миллиард бөлігіне белгіледі. Ол суға шоғырлануға бейім және топыраққа аз жақын. Ол қоршаған ортадағы абиотикалық ыдырауларға төзімді, сондай-ақ биологиялық ыдырауларға да төзімді деп саналған. Алайда, 2000-шы жылдардан бері жүргізілген зерттеулер оның бірнеше жолмен биологиялық ыдырауын анықтады, бұл 1,4 диоксианмен ластанған суды өңдеу үшін биологиялық өңдеуді қолдануға болатынын көрсетеді.

Жарылыс қаупі

Басқа эфирлер сияқты диоксан да ауада ұзақ уақыт тұрғанда атмосфералық оттегімен қосылып, жарылғыш пероксидтер түзеді. Мұндай қоспаларды дистилляциялау қауіпті. Металл натрий үстінде сақтау пероксидтердің жиналу қаупін азайтуға болады.

Қоршаған орта

Диоксин бірнеше аймақтағы жер асты суларын қамтамасыз етуге әсер етті. 1 мкг/л (~1 ппб) деңгейіндегі диокан АҚШ-тың көптеген жерлерінде анықталды.

Косметика

Диокан этоксилдеу процесінің жанама өнімі ретінде, тазарту және ылғалдандырғыш өнімдердегі кейбір ингредиенттерге жол ашады, ол косметика мен дезодорант, парфюмер, шампунь, тіс пастасы және ауыз сулары сияқты жеке күтім өнімдерін ластауы мүмкін. Этоксилдендіру процесі натрий лаурет сульфаты және аммоний лаурет сульфаты сияқты тазарту құралдарын абразивтілігін төмендетеді және көбіктік қасиеттерін жақсартады. 1,4 диоксаны кейбір косметикада аз мөлшерде кездеседі, бұл Қытайда да, АҚШ-та да косметикада қолданылатын әлі де реттелмеген зат. Зерттеулер химиялық затты этиоксилденген шикізат ингредиенттерінен және сөредегі косметика өнімдерінен тапты. Экологиялық жұмыс тобы (EWG) косметика өнімдерінің базасында 97% шашты суландырушы, 57% нәресте сабыны және барлық өнімдердің 22% 1,4 диоканмен ластанған. 1979 жылдан бастап АҚШ-тың тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) косметика шикізаты мен дайын өнімдерін 1,4 диокан деңгейіне тексеруді жүргізді. FDA өндірушілерді 1,4 диоксианды алып тастауға шақырса да, бұл федералды заң бойынша талап етілмейді. 2019 жылдың 9 желтоқсанында Нью-Йоркте 2022 жылдың соңына дейін 1,4 диоксианның 10ppm-ден астам мөлшерінде косметиканы сатуды тыйым салатын заң жобасы қабылданды. Заң сонымен қатар 2022 жылдың соңында 2ppm-ден астам 1,4 диоксиан құрамында тұрмыстық тазалау және жеке күтім өнімдерін сатуды болдырмайды.