Кіріспе

Сиэтл – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы жарғылық қала. Сиэтл қаласының мэрі қалалық басқарудың атқарушы билігінің басшысы, ал Сиэтл қалалық кеңесі – заң шығарушы билік. Сиэтл қаласының мэрі және Сиэтл қалалық кеңесінің тоғыз мүшесінің екеуі географиялық аймақтар бойынша емес, жалпы қалалық сайлау арқылы сайланады. Қалған жеті кеңес лауазымы қаланың жеті округі негізінде сайланады. Басқа сайланатын лауазымдар – қалалық прокурор және қалалық сот судьялары. Барлық лауазымдар партиялық емес. Сиэтл көбінесе либералды қала және солшыл саясаткерлерді сайлауға бейім. Брюс Харрелл 2021 жылғы 2 қарашада өткен қалалық сайлауда Сиэтл қаласының мэрі болып сайланды, ол Норм Райстен кейін екінші афроамерикалық мэр және Азия тегінен шыққан тұңғыш мэр атанды.

Үкімет

Қалалық әкімдік көп қаладан көбірек түрлі коммуналдық қызметтер көрсетеді: мысалы, су және электрмен жабдықтау сияқты барлық операцияны өзі жүргізеді, немесе төлемдерді есептеу және басқарумен айналысады, ал қалдықтарды жинау және қайта өңдеу сияқты қалған жұмыстарды сырттан тартады.

Саясат

+ Президент сайлауы нәтижесі Жыл Республикалық Демократиялық Үшінші партиялар20209.11% 39,83488.45% 386,5702.43% 10,62520168.44% 32,36284.22% 323,1267.34% 28,162201213.74% 48,16483.01% 290,9633.25% 11,385200813.81% 45,76184.32% 279,4411.87% 6,207200417.87% 57,03480.50% 256,9741.63% 5,195 Сиэтл саясаты АҚШ-тың жалпы алғандағы саяси бағытына қарағанда солшыл жаққа еңкейді. Осы тұрғыдан алғанда, ол Мэдисон (Висконсин), Беркли (Калифорния) және Кембридж мен Бостон (Массачусетс штаты) сияқты ұқсас АҚШ қалаларының шағын тобында орналасқан, онда үстем саясат орталық солдан әлеуметтік демократияға дейін ауыспалы болады. Сиэтл саясаты көбінесе Демократиялық партияның либералдық қанатымен (АҚШ мағынасындағы "либералды" сөзі) үстемдік етеді; кейбір жергілікті сайлауларда "жасылдар" (тіпті, кем дегенде бір рет, "Еркіндік социалистік партиясының" өкілі) республикашылдардан жақсы нәтиже көрсеткен. Консерватизмге бейімді аймақтар, әсіресе солтүстікте және Бродмур сияқты әулетті аудандарда, сондай-ақ либертариандардың шашыраңқы тобы бар, бірақ көбінесе Сиэтл барлық саяси деңгейде Демократиялық қала болып табылады; қала 1972 жылдан бері республикалық президенттік үміткерге дауыс берген емес. Жергілікті сайлаулар ресми түрде партиялық емес болғанымен, қаланың көптеген сайланған шенеуніктері демократтар екені белгілі. 2015 жылы Сиэтл сайлаушылары елдегі алғашқы "Демократиялық купон" бағдарламасын бекітті, онда әрбір қала тұрғыны жергілікті кандидаттарға қайырымдылық жасау үшін 4 $25 құнды купон алады. Бұл бағдарлама донорлардың құрамын әртараптандырды, көбірек кандидаттардың сайлауға түсуіне мүмкіндік берді және купонды пайдаланушылар арасында саяси қатысуды арттырды. Демократиялық үстемдік штат және федералдық деңгейде де айқын байқалады. Демократтар Вашингтон штатының заң шығарушы органының екі палатасында да көпшілікті құрайды, бұл қаланың маңызды бөлігін қамтиды. Федералдық деңгейде Сиэтл көптеген жылдар бойы елдегі ең демократиялық ақ көпшілік округінің ішінде толығымен орналасқан еді. Джим МакДермот 1989 жылдан 2017 жылға дейін округтің өкілі болды және әрқашан 70 проценттен астам дауыспен қайта сайланды. Оның орнын тағы бір прогрессивті демократ, Прамила Жаяпал басты. 2010 жылғы халық санауынан кейін оңтүстік-шығыс Сиэтлдің бір бөлігі Демократ Адам Смит өкілдік ететін 9-шы округке қосылды.

Қылмыс пен қылмыстық сот

АҚШ-тың көптеген қалалары сияқты, округтік сот жүйесі ауыр қылмыстарды қарастырады. Сиэтл қалалық соты паркинг айыппұлдарымен, жол қозғалысы ережелерін бұзумен және ұсақ қылмыстармен айналысады. Сиэтлдің өз түрмесі жоқ, сотталғандарды Кинг округінің түрмесіне (қала орталығында орналасқан), Якима округінің түрмесіне немесе (қысқа мерзімді ұстауға) Рентон қалалық түрмесіне жібереді. 1994 жылы 69 адам өлтірілгенде Сиэтлдегі кісі өлтіру көрсеткіші ең жоғары деңгейге жеткеннен кейін, 2004 жылы 24 кісі өлтірілгенде, 40 жылдық ең төменгі көрсеткішке дейін төмендеді. 2006 жылға қарай Сиэтлдегі кісі өлтіру көрсеткіші қайта өсті, сол жылы отыз адам өлтірілді. Автокөлік ұрлығы – мүлдем басқа мәселе: Сиэтл жақында ғана автокөлік ұрлығы бойынша алғашқы он «қауіпті орынның» қатарында болды; Сиэтл полиция департаменті автокөлік ұрлығы бөлімінің детективтерінің санын екі есеге жуық арттырып, 2004 жылы «алдау машинасы» бағдарламасын іске қосты. Сиэтл тарихында екі жаппай қырғын болды: 1983 жылғы Вах Мидегі трагедия (Вах Ми құмар ойындар клубында 13 адам қаза тапты) және 2006 жылғы 25 наурыздағы Капитолий төбесіндегі оқиға, онда 28 жастағы Кайл Аарон Хафф кештен кейін алты адамды өлтірді. Содан кейін, 2006 жылы Навид Афзал Хақтың жасаған қастандығы нәтижесінде еврей федерациясы ғимаратында бір адам қаза тапты.

Ресми лақап аты, гүл, ұраны және ән

1981 жылы Сиэтл қаласы "Каралева қаласы" атауын алмастыру үшін жаңа ресми лақап атын табу мақсатында конкурс өткізді. "Каралева қаласы" атауы жылжымайтын мүлік сатушылар тарапынан ойлап табылып, 1869 жылдан бері қолданылып келді, бірақ бұл атау Цинциннати, Денвер, Саскачеван провинциясының Регина қаласы, Буффало, Мэн штатының Бангор қаласы, Монтана штатының Хелена қаласы, Вермонт штатының Берлингтон қаласы, Шарлотта және тағы бірнеше қалаларда да қолданылды. 1982 жылы өткен бұл конкурстың жеңімпазы "Зүңгілді қала" ("Emerald City") атанды. Калифорниялық Сара Стерлинг Франклин ұсынған бұл атау Сиэтлді қоршаған, жиі жауатын жаңбырдың нәтижесінде пайда болған, жасыл, тығыз орманды аймақтарға сілтеме жасайды. Бұрын Сиэтл "Ұшақ қаласы" ("Jet City") деп те аталған, бірақ бұл лақап атау Boeing компаниясымен байланысты болғанымен, ресми мәртебесі жоқ еді. 2006 жылдың 20 қазанында Space Needle мұнарасы жаңа "Metronatural" слоганымен әшекейленді. Бұл слоган Сиэтл қалалық конвенция және туризм бюросының 16 айлық, 200 000 долларлық еңбегінің нәтижесі. Сиэтлдің ресми құсы – үлкен көк тұғыр, ол 2003 жылы қалалық кеңес тарапынан бекітілді.

Сиэтлдің танымал әкімдері

Берта Найт Ландес, 1926-1928 жылдар аралығында қала әкімі болды. Ол Американың ірі қалаларының алғашқы әйел мэрі еді. Бейли Гатцерт 1875-1876 жылдары қала әкімі болды. Ол Сиэтлдің алғашқы еврей мэрі болды және Американың ірі қаласының алғашқы еврей мэрі болуға шамалы жетпеді (Моисей Блум 1873 жылы Айова штатының Айова-Сити қаласының мэрі болды). Ол Сиэтлдің бүгінгі күнге дейін жалғыз еврей мэрі болып табылады. Артур Б. Лэнгли, 1938-1941 жылдары қала әкімі болды, сондай-ақ Вашингтонның үш мерзімдік губернаторы (1941-1945, 1949-1957 жж.), Сиэтл қаласынан губернатор болған жалғыз мэр. Роберт Моран 1888-1909 жылдар аралығында қала мэрі болды, 1889 жылғы өрттен кейін қаланың көп бөлігін қайта жаңғыртуға зор үлес қосты. 1902 және 1907 жылдар аралығында Сиэтлде салынған «Небраска» соғыс кемесімен танымал, сәтті кеме жасаушы Моран ақырында Моран мемлекеттік паркіне айналған 5000 акрдан астам (20 км²) жерді, соның ішінде Оркас аралындағы Конституция тауын сыйға берді.