Кіріспе

Жұлдыздық жіктеу

А типіндегі негізгі тізбек жұлдызы (А) немесе А карлик жұлдызы – А спектрлік типі мен жарықтылық класы (бес) бар, сутегін жағып тұрған негізгі тізбек жұлдызы. Бұл жұлдыздардың спектрі күшті сутегі Балмер сіңіру сызықтарымен сипатталады. Олардың массасы 1,4 және 2,1 күн массасы аралығында, ал беттік температурасы 7600 және 10 000 К аралығында болады. Көрікті және жақын жердегі мысалдар: Алтаир (А7), Сириус А (А1) және Вега (А0). А типіндегі жұлдыздарда конвекциялық аймақтар болмайды, сондықтан магниттік динамолардың пайда болуы күтілмейді. Осының салдарынан, оларда күшті жұлдыздық желдер болмағандықтан, Х-сәуле шығаруға қабілетті механизмдер жоқ.

Спектрлік стандартты жұлдыздар

+ Типтік А типті негізгі тізбекті жұлдыздардың қасиеттеріСпектралды түріМассасы Радиусы Жарықтығы Тиімді температурасы (К) Түс индексі (B − V) A0V 2.18 2.193 38.029,700 0.00 A1V 2.05 2.136 30.909,300 0.04 A2V 1.98 2.117 23.998,800 0.07 A3V 1.93 1.861 16.988,600 0.10 A4V 1.88 1.794 13.498,250 0.14 A5V 1.86 1.785 12.308,100 0.16 A6V 1.83 1.775 11.227,910 0.19 A7V 1.81 1.750 10.007,760 0.21 A8V 1.77 1.748 9.127,590 0.25 A9V 1.75 1.747 8.327,400 0.27 Қайта қарастырылған Йеркес Атласы жүйесінде А типті жұлдыздардың тығыз торабы тізімделген, бірақ олардың бәрі бүгінгі күнге дейін стандарттар ретінде сақталған жоқ. А типті негізгі тізбекті жұлдыздар арасында МК спектрлік жіктеу жүйесінің "белгілі нүктелері" және "қанжар стандарттары", яғни жылдар бойы өзгеріссіз қалған және жүйенің анықтамасы ретінде қарастырылатын стандартты жұлдыздар – Вега (A0 V), Гамма Үлкен Аю (A0 V) және Фомалхаут (A3 V). Морган мен Кинанның (1973) МК жіктеуіне жасаған маңызды шолуы. Ричард Грей мен Роберт Гаррисон 1987 және 1989 жылдары жариялаған еңбектерінде А карликтерінің спектрлік тізбегіне соңғы үлестерін қосты. Олар жылдам және баяу айналатын А типті карликтердің спектрлік стандарттарын, соның ішінде HD 45320 (A1 V), HD 88955 (A2 V), 2 Гидри (A7 V), 21 Кішкентай Арыстан (A7 V) және 44 Кит (A9 V) тізімдейді. Морганның және Грей мен Гаррисонның еңбектерінде келтірілген МК стандарттарынан басқа, кейде Дельта Арыстан (A4 V) да стандарт ретінде тізімделеді. А6 V және А8 V стандартты жұлдыздары жарияланбаған.

Планеталар

А типті жұлдыздар жас (әдетте бірнеше жүз миллион жылдық) және олардың көпшілігі жұлдыздан күтілетіннен артық инфрақызыл сәуле шығарады. Бұл инфрақызыл сәуле артықшылығы планеталар пайда болатын қалдық дискідегі шаңнан туындайды. Зерттеулер А типті жұлдыздардың айналасында массивті планеталар жиі кездесетінін көрсетеді, бірақ оларды Допплер спектроскопиясы арқылы анықтау қиын. Себебі А типті жұлдыздар әдетте өте жылдам айналады, бұл орбитадағы планеталардың әсерінен туындайтын шағын Допплер жылжуларын өлшеуді қиындатады, өйткені спектрлік сызықтар өте кең. Дегенмен, осы типтегі массивті жұлдыз ақырында салқындап, қызыл алып жұлдызға айналады, ол баяу айналады, сондықтан радиалдық жылдамдық әдісімен өлшеуге болады. HD 15082, Бета Пикторис, HR 8799 және HD 95086 планеталары бар жұлдыздық жүйелерге жатады.