Кіріспе

Электр зарядының тартылуы мен тебілуіне негізделген электр қозғалтқышының түрі. Электростаттық қозғалтқыш немесе конденсаторлық қозғалтқыш – электр зарядының тартылуы мен тебілуіне негізделген электр қозғалтқышының бір түрі. Электростаттық қозғалтқыштың тағы бір түрі – ғарыш кемелерінде қолданылатын электростаттық иондық жылдамдатқыш, онда күштер мен қозғалыс электростаттық түрде үдетілген иондар арқылы туындайды.

Шолу

Электростатикалық қозғалтқыш электр зарядының тартылуы мен тебілуіне негізделген. Көбінесе электростатикалық қозғалтқыштар, дәстүрлі катушкаға негіделген қозғалтқыштардың қарама-қарсы түрі болып табылады. Олар әдетте жоғары кернеулі қуат көзін қажет етеді, бірақ өте кішкентай қозғалтқыштар төмен кернеуде жұмыс істейді. Дәстүрлі электр қозғалтқыштары магниттік тартылыс пен тебілуді пайдаланады және төмен кернеуде жоғары ток талап етеді. 1740 және 1750 жылдары Эндрю Гордон мен Бенджамин Франклин алғашқы электростатикалық қозғалтқыштарды жасады. Бүгінде электростатикалық қозғалтқыштар микромеханикалық (МЭМС) жүйелерде кеңінен қолданылады, онда олардың жұмыс кернеуі 100 вольттан төмен болады, ал жылжымалы зарядталған пластиналарды жасау, катушкалар мен темір өзектерді жасаудан әлдеқайда оңай.

Коронаны түсіретін қозғалтқыш

Короналық разряд қозғалтқышы, сондай-ақ корона қозғалтқышы деп те аталады, ғасырлар бойы белгілі болған.

Наноқұбырлы наномотор

2004 жылы Берклидегі Калифорния университетінің зерттеушілері көп қабатты көміртек нанотүтіктеріне негізделген айналу подшипниктерін жасады. Ілгеріленген көп қабырғалы көміртек нанотүтігінің сыртқы қабығына (ұяланған көміртек цилиндрлері сияқты) 100 нм шамасындағы алтын пластинканы бекіту арқылы, олар сыртқы қабықты ішкі өзекке қатысты электростатикалық түрде айналдыра алады. Бұл подшипниктер өте берік; құрылғылар мыңдаған рет қозғалды, бірақ тозудың ешқандай белгісі байқалған жоқ. Бұл наноэлектромеханикалық жүйелер (НЭМЖ) миниатюраландырудың үміт беретін бағытын көрсетеді және болашақта коммерциялық қолдануға ие болуы мүмкін.

Электростатикалық иондық қозғалтқыш

Электр қозғалтқыштары, жалпы алғанда, электр тогымен қуаттанғанда қозғалыс тудырады. Ғарыш кемелерінде қолданылатын иондық қозғалтқыштардың көптеген түрлері иондарды жылдамдату үшін электростатикалық күштерді пайдаланады, соның нәтижесінде қозғалыс күштері пайда болады, демек оларды дәстүрлі емес электр қозғалтқыштары деп санауға болады. Торлы электростатикалық иондық қозғалтқыштар көбінесе ксенон газын қолданады. Бұл газ зарядталмаған, және оны жоғары энергиялы электрондармен бомбалау арқылы иондайды. Бұл электрондар ыстық қыздырушы катодтан алынып, катодтың электр өрісінде анодқа (Кауфман типіндегі иондық қозғалтқыш) дейін үдетілуі мүмкін. Балама ретінде, электрондарды орамның айнымалы магнит өрісі тудырған тербелісті электр өрісі үдетуі мүмкін, бұл өзін-өзі сақтайтын разрядқа алып келеді және катодты қажет етпейді (радиожиілікті иондық қозғалтқыш).