Кіріспе
Виктор Эрис Арас (испанша Víctor Erice Aras; 30 маусым 1940 жылы туған) – испандық кинорежиссер. Ол ең белгілі туындылары – "Бал арасының рухы" (1973) және "Оңтүстік" (1983) фильмдерімен танымал, ал "Бал арасының рухы" көптегендер тарапынан Испанияның жасалған ең ұлы фильмдерінің бірі деп есептеледі.
Víctor Erice Aras (ˈbiɣtoɾ eˈɾiθe; born 30 June 1940) is a Spanish film director. He is best known for his two feature fiction films, The Spirit of the Beehive (1973), which many regard as one of the greatest Spanish films ever made, and El Sur (1983).
Ерте өмір
Эрис Карранцада, Бискайяда дүниеге келген. Ол Мадрид университетінде құқық, саясаттану және экономиканы оқыды. Сонымен қатар, 1963 жылы кинорежиссураны оқу үшін Escuela Oficial de Cinematografia-ға қабылданды.
Мансап
Ол испандық «Nuestro Cine» киножурналына кино сын-сараптары мен шолулар жазды және өзінің алғашқы толық метражды фильмін түсіруден бұрын бірнеше қысқаметражды фильмдер түсірді. Эрис, Луис Бунюэль сияқты, Франконың Испаниясы секілді «шектеулі қоғамдарда» өмір сүрген басқа кинорежиссерлермен бірге, биліктегі авторитарлық үкіметке қарсы күресті. Оның алғашқы фильмі 1973 жылы шыққан кезде Франсиско Франко әлі билікте болды. «Бал қоңызының руы» фильмінің ең танымал ерекшеліктерінің бірі – Франко билігі кезіндегі Испаниядағы өмірді бейнелеу үшін символизмді пайдалануы. Фильмді 1940 жылы, Франко билігінің бастапқы кезеңінде өткізу Эрис үшін тәуекелді болды, себебі фильм «жақсылардың жамандыққа қарсы жеңіске жеткенін, дін қызметкерлерінің республикашыларды қырғандарын» көрсететін үгіттеушілік туынды емес еді. Он жыл өткен соң Эрис Аделаида Гарсия Моралестің әңгімесі негізінде «Эль Сур» (1983) фильмін жазып, режиссерлік етті, бұл тағы бір жоғары бағаланған фильм болды, бірақ продюсер Элиас Кверехета оған әңгіменің үштен екі бөлігін ғана түсіруге рұқсат берді. Оның үшінші фильмі «Күріш ағашының күні» (1992) – суретші Антонио Лопес Гарсия туралы деректі фильм. Фильм 1992 жылғы Канн кинофестивалінде Төрешілер сыйлығы мен FIPRESCI сыйлығын жеңіп алды. Эрис Хуан Марсенің осы аттас романы бойынша «Шанхайдың сиқыры» фильмін жасауға қатысты (және оны режиссерлеуге дайындалған), бірақ продюсер Андрес Висенте Гомес ақырында жобаны Фернандо Труэбаға тапсырды. 2010 жылдың мамырында Канн кинофестивалінде төрешілер алқасының мүшесі болды. 2014 жылғы Локарно кинофестивалінде Эрис өміріне жасаған еңбегі үшін «Алтын барыс» сыйлығымен марапатталды. 2022 жылдың шілдесінде, оның соңғы толық метражды фильмінен отыз жыл өткен соң, Pecado Films, Tándem Films, Nautilus және Canal Sur қолдауымен жаңа Эрис фильмінің («Көздерді жұму») жобасы дамып жатқаны белгілі болды. Фильм келесі жылы 2023 жылғы Канн кинофестивалінде көрсетілді және өте жағымды пікірлерге ие болды.
Ten years later, Erice wrote and directed El Sur (1983), based on a story from Adelaida García Morales, another highly regarded film, although the producer Elías Querejeta only allowed him to film the first two thirds of the story. His third movie, The Quince Tree Sun (1992) is a documentary about painter Antonio López García. The film won the Jury Prize and the FIPRESCI Prize at the 1992 Cannes Film Festival. Erice worked in the development of (and was set to direct) The Shanghai Spell, the adaptation of the Juan Marsé's namesake novel, but producer Andrés Vicente Gómez eventually tasked the project to Fernando Trueba instead. He was a member of the jury at the 2010 Cannes Film Festival in May. At the 2014 Locarno Film Festival, Erice was awarded with a Golden Leopard award for lifetime achievement. In July 2022, thirty years after his last full length film, a project for a new Erice film (Cerrar los ojos) supported by Pecado Films, Tándem Films, Nautilus as well as Canal Sur was revealed to be in development. The film premiered in the following year at the 2023 Cannes Film Festival and was met with very positive reviews.
Бағалау
Джефф Эндрю Time Out Film Guide-де Эристің "Ten Minutes Older: The Trumpet (Lifeline)" фильміне қосқан үлесін "шын мәнінде шебер" деп бағалап, "оның одан да жиі жұмыс істегенін қалайтыныңызды сезіндіреді" дейді. Бұл қысқаметражды фильмді есептемегенде, Эрис үш маңызды туынды жасаған: "Бал арысының рухы" (1973), "Эль-Сур" (1983) және "Жарық арманы" (1992, Қуамал ағашының күні). Сынаушы Тони Рэйнс "Бал арысының рухы" фильмін "сюжеттен айырылған, дыбыс пен бейнелердің күрделі үлгілері арқылы әсер ететін, көңілге тоққан туынды" деп сипаттайды. Ал "Эль-Сур" туралы айтылғанда, "Эрис өзінің фильмін суретшінің холсты сияқты жасайды, баяу өтетін және жарық сәулелерінің көркемдік бейнелерін қолданады, олардың қуатымен Караваджоның тыныш көріністерді жандандыруымен немесе қарбалас қозғалысты тоқтата алуымен тең келеді" делінеді.
Мұра
Эристің балалардың армандауын бейнелеуі және Испания Азамат соғысы мен оның төңірегіндегі кезеңдердегі фантастикалық әлемдерге деген тартымдылығы Гиллермо дель Тороға және оның "Жынның арқасы" мен "Панның лабиринті" сияқты фильмдеріне әсер етті.
Фильм
ЖылФильмАталған жазбаларРежиссер Жазушы Продюсер 1967 El próximo otoño1968 Oscuros sueños de agosto 1973 El espíritu de la colmena 1983 El sur 1992 El sol del membrillo Құжаттық фильм2016Виктор Эриц: Аббас Киаростами. Correspondencias Эксперименталды деректі фильмді Аббас Киаростамимен бірге 2006 жылы аудиовизуалды көрме ретінде бастады және 2016 жылы фильм ретінде шықты. Сондай-ақ, бірлескен оператор. 2023 Close Your Eyes
Қысқа метражды фильм
ЖылФильмАталған жазбаларРежиссер Жазушы1961Фиста соңында террасаға көтерілдіСтуденттік фильм1962Жоғалған күнделік беттері1963Жоғалған күндер1969Сегмент 3 "Los Desafíos" антологиялық фильмінің бөлігі2002Өмірлік желі"Он минут үлкен: Труба" антологиялық фильмінің бөлігі2003Апунте (1990-2003) "El Sol del Membrillo" деректі фильмі туралы орташа ұзақтықтағы деректі фильм2005Apoyo de la luzСонымен қатар, оператор.2006La Morte Rouge Эксперименталды деректі қысқа фильмСонымен қатар, баяндаушы және Сан-Себастьян фотосуреттері.2007Sea Mail Сондай-ақ, продюсер, оператор және бас рөлдегі актер.2012Ана Үш минут "3.11 Үй сезімі" антологиялық фильмінің бөлігі. Vidros Partidos "Centro Histórico" антологиялық фильмінің бөлігі Сондай-ақ, сегмент продюсері.2018PlegaríaӨзі түсірген фотосуреттерге негізделген қысқа фильмСонымен қатар, продюсер.2019Piedra y cieloХорхе Отейзаның туындысына негізделген бейне инсталляция.