Кіріспе

Гетероциклді органикалық қосылыс
chembox
|Verifiedimages = changed
|Watchedfields = changed
|verifiedrevid = 464199880
|Name = Phenanthroline
|ImageFile Ref =
|ImageFile = 1,10 phenanthroline.svg
|ImageName = 1,10 фенантролин
|ImageFile1 = 1,10 Фенантролиннің үлгісі.jpg
|ImageName1 = 1,10 Фенантролиннің үлгісі
|PIN = 1,10 Фенантролин
|Section1=
|Section2=Chembox қасиеттері
|Formula = C12H8N2
|MolarMass = 180.21 г/моль
|Appearance = түссіз кристалдар
|Density = 1.31 г/см³
|Solubility = жоғары
|BoilingPt = 409.2
|BoilingPt ref = Көбінесе моногидрат түрінде сатылады.

Синтез

Фенантролин глицерол мен о-фенилендиаминнің күкірт қышқылымен катализделген екі рет Скрауп реакциясы арқылы дайындалуы мүмкін, сондай-ақ дәстүрлі түрде сулы мышьяк қышқылы немесе нитробензол тотықтырғыш зат ретінде қолданылады. Глицеролдың сусыздануы акролейін түзетіп, ол аминмен конденсацияланып, одан кейін циклденуге түседі.

Координациялық химия

Координациялық қасиеттері тұрғысынан фенантролин 2,2'-бипиридинге (бипи) ұқсас, бірақ екі азот доноры келаттау үшін алдын ала ұйымдастырылған. Фенантролин бипиден күштірек негіз. Бір лигандтық рейтингтік шкала бойынша фен бипиге қарағанда нашар донор болып табылады. [M(фен)3]2+ типіндегі бірнеше гомолептикалық кешендер белгілі. Әсіресе жақсы зерттелген [Fe(фен)3]2+, ол "ферроин" деп аталады. Оны Fe(II) фотометриялық анықтау үшін қолдануға болады. Ол +1,06 В стандарттық потенциалы бар тотығу-тотықсыздану индикаторы ретінде қолданылады. Тотықсызданған темір түрінің түсі терең қызыл, ал тотыққан түрінің түсі ашық көк. [Ni(фен)3]2+ қызғылт кешені Δ және Λ изомерлеріне ажыратылған. [Ru(фен)3]2+ кешені биоактивті. Мыс(I) [Cu(фен)2]+ құрайды, ол люминесцентті. Ферменттің тежелуі каталитикалық белсенділікке қажетті металл ионын алып тастау және келаттау арқылы жүзеге асады, нәтижесінде белсенді емес апофермент пайда болады. 1,10 Фенантролин негізінен мырыш металлопептидазаларын таңдайды, кальцийге деген туыстығы әлдеқайда төмен.

Қауысқан фенлигандтар

Феннің түрлі алмастырылған туындылары лигандтар ретінде зерттелді. 2,9 позицияларындағы алмастырғыштар қосылған металл үшін қорғаныс қамтамасыз етеді, фенантролиннің бірнеше эквивалентінің байланысын тежейді. Мұндай кең көлемді лигандтар металл үшін тригональды немесе тетраэдрлік координацияны да ынталандырады. + 1,10-фенантролиннің және 2,2'-бипиридин фен туындысының негізділіктері pKa (комментарий/балама атау, нөмірлеу схемасы) 1,10-фенантролин 4,86 фен 2,2'-бипиридин 4,30 бипи 5-нитро-1,10-фенантролин 3,57 2,9-диметил-1,10-фенантролин белгісіз неокупроин 2,9-диметил-4,7-дифенилфенантролин белгісіз батокупроин 4,7-диметил-1,10-фенантролин 5,97 4,7-дифенил-1,10-фенантролин белгісіз батофенантролин 5,6-диметил-1,10-фенантролин 5,20 5,6-Me2phen 3,4,7,8-тетраметилфенантролин 6,31 3,4,7,8-Me4phen 4,7-диметокси-1,10-фенантролин 6,45 4,7-(MeO)2phen 2,6-диметилфенантролин белгісіз HETPHEN.

Алкиллитий реагенттерінің индикаторы ретінде

Алкиллитий реагенттері фенантролинмен қосылғанда терең түсті туындылар береді. Ерітінділердегі алкиллитий мөлшерін анықтау үшін мұндай реагенттерді аздаған мөлшерде фенантролинмен (шамамен 1 мг) өңдеп, содан соң түссіз болатын нүктеге дейін спирттермен титрлеу арқылы жүзеге асыруға болады. Гринард реагенттерін де осылай титрлеуге болады.