Кіріспе

Желілік қызмет (немесе қосымша) белгілі бір трафикті кең жолақты желі (әсіресе, ATM желісі) арқылы жеткізгісі келсе, ең алдымен желіге қандай трафик жеткізілетіні және осы трафикке қойылатын талаптар туралы хабарлауы тиіс. Қолданба осы ақпаратты желіге трафик шарты түрінде ұсынады.

Қызметтің түрі

Қазіргі уақытта АТМ Форумымен анықталған бес қызмет санаты бар (1-кесте қараңыз). Осы қызмет санаттары арасындағы негізгі айырмашылықтар келесі тармақшаларда сипатталған. Бұл қызмет санаттары трафик сипаттамаларын және QoS талаптарын желінің жұмысына қатыстыруға мүмкіндік береді. Қызмет санаттары нақты уақытты немесе нақты емес уақытты қызметтер ретінде сипатталады. CBR және rt VBR – нақты уақытты қызмет санаттары. Қалған үш қызмет санаты (nrt VBR, UBR және ABR) нақты емес уақытты қызмет санаттары болып есептеледі. + 1-кесте: АТМ Форумының трафик қызметтері АТМ Форумының трафик басқаруы 4.0 АТМ қызмет санаты ITU-T I.371 АТМ Ауыстыру мүмкіндігі Типтік қолданылу Тұрақты биттік жылдамдық (CBR) Детерминистік биттік жылдамдық (DBR) Нақты уақыт, QoS кепілдіктері Нақты уақытты өзгермелі биттік жылдамдық (rt VBR) (әрі зерттеу үшін) Статистикалық мультиплекстеу, нақты уақыт Нақты емес уақытты өзгермелі биттік жылдамдық (nrt VBR) Статистикалық биттік жылдамдық (SBR) Статистикалық мультиплекстеу Қолжетімді биттік жылдамдық (ABR) Қолжетімді биттік жылдамдық (ABR) Ресурстарды пайдалану, кері байланыс басқару Белгіленбеген биттік жылдамдық (UBR) (эквиваленті жоқ) Ең жақсы күш, кепілдік жоқ (эквиваленті жоқ) АТМ Блоктық ауыстыру (ABT) Импульстік деңгейде кері байланыс басқаруы

Тұрақты бит жылдамдығы (CBR)

CBR қызмет санаты тұрақты биттік жылдамдықпен трафик тасымалдайтын қосылымдар үшін қолданылады, онда трафик көзі мен түйін нүктесі арасындағы уақыт синхрондауына қатысты үлкен сенім бар. CBR кез келген дерек түрі үшін қолданылады, онда соңғы құрылғыларға болжамды жауап беру уақыты және қосылымның барлық өмірлік кезеңіне үздіксіз қолжетімді, тұрақты ені жолақты қажет. Ені жолақтың мөлшері ұяшықтардың ең жоғары жылдамдығы (PCR) арқылы сипатталады. Бұл қолданбаларға бейнеконференциялар, телефония (дауыс қызметтері) немесе интерактивті дауыс және аудио сияқты кез келген сұраныс бойынша қызметтер жатады. Телефония және табиғи дауыс қолданбалары үшін CBR болжамды жеткізу сипаттамаларымен төмен кешігу трафигін қамтамасыз етеді, сондықтан ол әдетте тізбек эмуляциясы үшін қолданылады.

Реалдық уақыт бойынша өзгермелі бит жылдамдығы (rt-VBR)

rt VBR қызмет санаты өзгермелі жылдамдықпен трафик тасымалдайтын қосылыстар үшін қолданылады, яғни трафик көзі мен мақсаты арасында дәл уақытты сақтауды қажет ететін трафик. Мұндай қызмет санатын қажет ететін трафик мысалы – өзгермелі жылдамдықты, сығылған бейне ағындары. rt VBR қосылыстарын пайдаланатын көздер уақытқа байланысты өзгеретін жылдамдықпен дерек жіберуі күтіледі (мысалы, импульстік трафик). Нақты уақыт VBR қосылыстары ең жоғары жасуша жылдамдығы (PCR), тұрақты жасуша жылдамдығы (SCR) және максималды импульс мөлшері (MBS) арқылы сипатталады. Максималды КТД (жасушаны беру кешігуі) көрсетілген мәннен асып кеткен жасушалар қолданба үшін айтарлықтай құндылығын жояды деп есептеледі.

Реалдық емес уақыт түрленетін бит жылдамдығы (nrt-VBR)

nrt VBR қызмет санаты өзгермелі бит жылдамдығымен трафик тасымалдайтын қосылымдар үшін қолданылады, онда трафик көзі мен түйіскен жері арасында уақыт синхрондауына тікелей қатысы жоқ, бірақ белгілі бір мөлшерде жолақты кеңдігіне немесе жауап уақытына кепілдік беруге тырысу қажет. Frame Relay өзара байланысы, мысалы, nrt VBR қызмет санатын қажет етеді, онда Frame Relay CIR (Committed Information Rate) АТМ желісінде жолақты кеңдігіне кепілдік ретінде бейімделеді. nrt VBR қызметіне кез келген уақыт шектеулері қойылмайды.

Қолжетімді бит жылдамдығы (ABR)

ABR қызмет санаты nrt VBR-ге ұқсас, себебі ол да трафик көзі мен түйін арасында уақыт синхрондауына тәуелсіз, және жолақтық ені мен кешігу бойынша ешқандай кепілдік берілмейтін өзгермелі биттік жылдамдығы бар трафикті тасымалдауға арналған қосылымдар үшін қолданылады. ABR – бұл қол жетімді жолақтық енді трафик бастаушыға бейімдеу үшін ағынды басқару механизмдерін пайдаланатын ең жақсы күш-жігермен тасымалдау қызметін ұсынады. ABR қызмет санаты, негізінен, уақытқа сезімтал емес және қызмет көрсету кепілдігін күтпейтін кез келген трафик түрі үшін арналған. ABR қызметі көбінесе TCP/IP трафигі үшін, сондай-ақ ABR жылдамдығын басқару механизмына жауап ретінде тарату мінез-құлқын өзгерте алатын басқа LAN протоколдары үшін қолайлы деп есептеледі. ABR ішкі ATM желісіндегі қол жетімді ресурстардың өзгеруіне жауап ретінде трафик көзін басқару үшін Ресурстарды басқару (RM) жасушаларын пайдаланады. ABR ағынын басқару спецификациясы осы RM жасушаларын ABR қосылымдарындағы жасуша трафигінің ағынын басқару үшін қолданады. ABR қызметі соңғы құрылғының кері байланысқа сәйкес трафик жылдамдығын бейімдеуін күтеді, осылайша ол қол жетімді желі ресурстарының әділ үлесін ала алады. ABR қызметінің мақсаты – көрсетілген Ең жоғары жасуша жылдамдығына (ПЦР) дейін қол жетімді желі ресурстарына жылдам қол жеткізуді қамтамасыз ету.

Белгіленбеген бит жылдамдығы (UBR)

UBR қызмет санаты nrt VBR-ге ұқсас, себебі ол өзгермелі бит жылдамдығымен трафик тасымалдайтын қосылымдар үшін қолданылады, мұнда трафик көзі мен түйіскен жері арасында уақытты синхрондау қажеттілігі болмайды. Дегенмен, ABR-ден өзгеше, пайдаланушыға қолжетімді өткізу қабілетін динамикалық түрде реттеуге арналған ағын басқару механизмдері жоқ. UBR көбінесе кешігуге және жасушалардың жоғалуына төзімді келетін қолданбалар үшін қолданылады. UBR файлдарды және электрондық поштаны жіберу сияқты сақтау және жіберу трафигі үшін Интернет LAN және WAN орталарында сәтті қолданылған. Жоғары деңгейдегі протоколдар ABR трафик басқару механизмдеріне қалай ден қоятынын ескерсек, TCP/IP және басқа LAN-ге негізделген трафик протоколдары ATM желісіндегі кешігу немесе жасуша жоғалуына жауап ретінде тарату мінез-құлқын өзгерте алады.

Жол қозғалысы параметрлері

Әрбір АТМ қосылымында көздің трафик сипаттамаларын сипаттайтын параметрлер жиынтығы болады. Бұл параметрлер бастапқы трафик параметрлері деп аталады. Олар [2][5]:

Ең жоғары жасуша жылдамдығы (ПЖЖ). АТМ желісіндегі қосылым арқылы жасушалар тасымалданатын рұқсат етілген ең жоғары жылдамдық. ПЖЖ – бұл тербелісті азайту мақсатында уақытқа қатысты жасушалардың қаншалықты жиі жіберілетінін анықтайтын фактор. ПЖЖ көбінесе CDVT (Cell Delay Variation Tolerance) –мен үйлеседі, ол қанша тербеліс қабылданатынын көрсетеді. Ұзақ сақталатын жасуша жылдамдығы (ҰСЖ). Белгілі бір қосылымдағы жасушаларды тасымалдаудың ұзақ мерзімді орташа рұқсат етілген жылдамдығын есептеу. Ең үлкен жарылу мөлшері (ЕҮЖ). Белгілі бір қосылымда үзіліссіз берілуі мүмкін жасушалардың рұқсат етілген ең үлкен жарылу мөлшері. Ең төменгі жасуша жылдамдығы (ЕТЖ). АТМ қосылымы арқылы жасушалар тасымалданатын ең төменгі рұқсат етілген жылдамдық.

Қызмет сапасының параметрлері

АТМ желісінде байланыс орнатылған кезде параметрлер жиынтығы келісіледі. Бұл параметрлер қосылымның қызмет сапасын (QoS) өлшеу және АТМ қабатында желінің бастапқы нүктеден соңғы нүктеге дейінгі өнімділігін бағалау үшін қолданылады. Желі осы параметрлердің белгілі бір мәндерін сақтап, келісілген қызмет сапасына кепілдік беруі керек. Клетканы жеткізу кешігуі (CTD) – клетканың бастапқы биті жіберілген сәттен соңғы биті түскенге дейінгі уақыт аралығындағы кешігу. Клетканы жеткізудің максималды кешігуі (Max CTD) және орташа клетканы жеткізу кешігуі (Mean CTD) қолданылады. Клетка кешігуінің өзгеруінің (CDV) ең жоғары мәні – қосылым барысындағы максималды және минималды CTD арасындағы айырмашылық. CDV-ның ең жоғары мәні және дереу CDV қолданылады. Клетка жоғалту коэффициенті (CLR) – қателіктер немесе желілік жүктеме салдарынан желіде жоғалып, түпкі нүктеге жетпеген клеткалардың пайызы.