Әуе билеті: Бортталқыш куәлік туралы ақпарат

Кіріспе

Әуе саяхат жолаушысына билет ретінде берілетін құжат. Бордталу талоны немесе бордталу картасы – әуежайда тіркелу кезінде әуе компаниясы беретін, жолаушыға әуежайдың шектеулі аймағына (әуежайдың авиациялық бөлігі деп те аталады) кіруге және белгілі бір рейске ұшаққа отыруға рұқсат беретін құжат. Ең төменгі деңгейде ол жолаушының жеке басын, рейс нөмірін, күнін және жоспарланған уақытын көрсетеді. Бордталу талоны жолаушыға тиесілі жеңілдіктер туралы (мысалы, лаунжға кіру, бірінші кезекте отыру) ақпаратты да қамтуы мүмкін, сондықтан мұндай мүмкіндіктерге кіру кезінде оны көрсету қажет. Кейбір жағдайларда жолаушылар онлайн тіркеліп, өздері бордталу талондарын басып ала алады. Сондай-ақ, ұшу кезінде сканерленетін кодтарды электрондық құрылғыға немесе әуе компаниясының қосымшасына сақтауға болады. Әуежайдың қауіпсіздік аймағына кіру үшін жолаушыға бордталу талоны қажет болуы мүмкін. Әдетте, электрондық билеті бар жолаушыға тек бордталу талоны ғана қажет. Егер жолаушыда қағаз билет болса, онда билетті (немесе рейс купонын) жолаушының ұшаққа отыруы үшін бордталу талонымен бірге ұсынуы қажет болуы мүмкін. "Транзиттік рейстер" үшін әрбір жаңа кезең үшін (әртүрлі рейс нөмірімен ерекшеленетін) басқа ұшаққа отырған жағдайда да бордталу талоны қажет. Қағаз бордталу талоны (және билет, егер болса) немесе оның бөліктері кейде қақпа қызметкерлерімен жолаушылар санын тексеру үшін жиналады және саналады, бірақ көбінесе (штрихкод немесе магниттік жолақ арқылы) сканерленеді және жолаушыларға толығымен қайтарылады. Бордталу талонындағы штрихкодтар мен магниттік жолақтар стандарттары IATA тарапынан жарияланады. Штрихкод стандарты (Bar Coded Boarding Pass) қағазға басылған немесе электрондық бордталу талоны ретінде ұялы телефонға жіберілген 2D штрихкодты анықтайды. Магниттік жолақ стандартының (ATB2) мерзімі 2010 жылы бітті. Көптеген әуежайлар мен әуе компанияларында бордталу талонының жарамдылығын ұшақ есігінде немесе қақпада тексеруге арналған автоматты оқылатын құрылғылар бар. Бұл сондай-ақ әуе компаниясының дерекқорын жолаушы отырғанын және орын пайдаланылғанын, сондай-ақ осы жолаушының тіркелген багажы ұшақта қалуы мүмкін екенін көрсететіндей автоматты түрде жаңартады. Бұл қақпадағы құжаттарды рәсімдеу процесін жеделдетеді. Қауіпсіздік тексеруі кезінде персонал жолаушының сәйкестігін растау үшін бордталу талонын сканерлейді. Авиакомпания белгілі бір рейстің қақпасында ұсынылған барлық бордталу талондарын сканерлегеннен кейін және нақты қай жолаушылар ұшаққа отырғанын білгеннен кейін, оның деректер базасы осы рейстің жолаушылар тізімін құрастыра алады.

Document provided to an air travel passenger functioning as a ticket. the TV series

A boarding pass or boarding card is a document provided by an airline during airport check in, giving a passenger permission to enter the restricted area of an airport (also known as the airside portion of the airport) and to board the airplane for a particular flight. At a minimum, it identifies the passenger, the flight number, the date, and scheduled time for departure. A boarding pass may also indicate details of the perks a passenger is entitled to (e. g., lounge access, priority boarding) and is thus presented at the entrance of such facilities to show eligibility. In some cases, flyers can check in online and print the boarding passes themselves. There are also codes that can be saved to an electronic device or from the airline's app that are scanned during boarding. A boarding pass may be required for a passenger to enter a secure area of an airport. Generally, a passenger with an electronic ticket will only need a boarding pass. If a passenger has a paper airline ticket, that ticket (or flight coupon) may be required to be attached to the boarding pass for the passenger to board the aircraft. For "connecting flights", a boarding pass is required for each new leg (distinguished by a different flight number), regardless of whether a different aircraft is boarded or not. The paper boarding pass (and ticket, if any), or portions thereof, are sometimes collected and counted for cross check of passenger counts by gate agents, but more frequently are scanned (via barcode or magnetic strip) and returned to the passengers in their entirety. The standards for bar codes and magnetic stripes on boarding passes are published by the IATA. The bar code standard (Bar Coded Boarding Pass) defines the 2D bar code printed on paper boarding passes or sent to mobile phones for electronic boarding passes. The magnetic stripe standard (ATB2) expired in 2010. Most airports and airlines have automatic readers that will verify the validity of the boarding pass at the jetway door or boarding gate. This also automatically updates the airline's database to show the passenger has boarded and the seat is used, and that the checked baggage for that passenger may stay aboard. This speeds up the paperwork process at the gate. During security screenings, the personnel will also scan the boarding pass to authenticate the passenger. Once an airline has scanned all boarding passes presented at the gate for a particular flight and knows which passengers actually boarded the aircraft, its database system can compile the passenger manifest for that flight.

Штрих-кодтар

BCBP (баркодты билет) – 200-ден астам әуе компаниясы қолданатын стандарттың атауы. BCBP билетке басылған немесе ұялы телефонға жіберілген 2 өлшемді (2D) бакодты анықтайды, ол электронды билеттер үшін қолданылады. BCBP IATA-ның «Бізнес процесін жеңілдету» бағдарламасының бөлігі болды, ол барлық билеттерге бакод қоюды міндеттеді. Бұл 2010 жылы іске асырылды. Әуе компаниялары мен үшінші тараптар бакод оқығыш арқылы бакодты оқып, деректерді жинақтайды. Бакодты оқу әдетте билетпен ұшу процесінде жүзеге асырылады, бірақ әуежай қауіпсіздігінен өту кезінде, әуежай дүкендерінде төлем жасау кезінде немесе әуе компаниясының лаунждарына кіруге тырысқанда да қолданылуы мүмкін. Стандарт алғаш рет 2005 жылы IATA тарапынан жарияланды және 2008 жылы ұялы телефондарға арналған бакод түрлерін қосу үшін, ал 2009 жылы ұялы телефон бакодына цифрлық қолтаңба қосу үшін жаңартылды. Стандартты дамытудың болашағы жақын қашықтықтағы байланыс форматын қамтиды.

Қауіпсіздік мәселелері

Соңғы жылдары билеттердің (ұшуға жолдаманың) штрих-кодтарының қауіпсіздігі, олардағы деректер және оларға байланысты PNR (жолаушы аты-жөні туралы жазба) деректеріне қатысты алаңдаушылықтар туды. Кейбір әуекомпаниялардың штрих-кодтарын мобильді қосымшалар арқылы оқуға болады, бұл атауларды, туған күндерін, бастапқы және соңғы әуежайларды және PNR анықтама кодын ашуға мүмкіндік береді.

Қағаз түріндегі ұшу билеттері

Қағаз жүргізу билеттері агенттер арқылы тіркеу тізімінде, өзін-өзі қызмет көрсету терминалдарында немесе әуе компаниясының веб-тіркеу сайтында беріледі. BCBP әуежайда ATB (автоматтандырылған билет және жүргізу билеті) принтерімен немесе тікелей термиялық принтермен, сондай-ақ жеке сия немесе лазерлік принтермен басылып шығарылуы мүмкін. Қағаз жүргізу билеттерінің символикасы PDF417 болып табылады. IATA Бас кеңесінің міндеттемесінде IATA мүшесі барлық әуе компаниялары 2008 жылдың соңына дейін BCBP шығаруға қабілетті болады, ал барлық жүргізу билеттерінде 2010 жылдың соңына дейін 2D штрих-коды болады делінген. BCBP стандарты 2005 жылы жарияланды. Оны әуе компаниялары кезең-кезеңімен қабылдады: 2005 жылдың соңына дейін 9 әуе компаниясы BCBP-ге қабілетті болды; 2006 жылдың соңына дейін 32; 2007 жылдың соңына дейін 101; және 2008 жылдың соңына дейін 200.

Ұялы ұшу билеттері

Электронды билеттер «электронды билеттерден кейінгі авиаиндустриясының келесі маңызды технологиялық инновациясы» болды. SITA компаниясының 2009 жылғы Авиакомпаниялардың АТ трендтерін зерттеуіне сәйкес, мобильді BCBP пайдаланудың 2,1% құрады (қағаз билеттерге қарағанда), ал 2012 жылы 11,6% дейін өсуі күтілуде.

Шолу

Көптеген әуе компаниялары электрондық бортталу карталарын қолдануға көшті, онда жолаушы онлайн немесе мобильді құрылғы арқылы тіркеледі, ал бортталу картасы мобильді құрылғыға SMS немесе электрондық пошта арқылы жіберіледі. Онлайн брондауды аяқтағаннан кейін жолаушы мобильді бортталу картасын алуға мүмкіндік беретін жадынаманы таңдай алады. Көбінесе тасымалдаушылар оны алудың екі жолын ұсынады: онлайн тіркелген кезде мобильді құрылғыға (электрондық пошта немесе мәтіндік хабарлама арқылы) жіберу немесе әуе компаниясының қосымшасын пайдаланып тіркелу, сонда бортталу картасы қосымшада пайда болады. Көп жағдайда смартфоны бар жолаушы өзінің бортталу картасын Google Wallet, Samsung Wallet немесе Apple Wallet сияқты негізгі цифрлық әмианына қоса алады. Осылайша жолаушы әуе компаниясының арнайы қосымшасын ашудың қажеті болмайды және ұшуға жақын уақытта карта құрылғының бас экранында пайда болады. Бұдан бөлек, мобильді бортталу карталарын телефондарымен жұптасқан смарт-сағаттарға жүктеуге болады. Мобильді карта стандартты қағаз бортталу картасындағыдай бірдей штрих-кодпен жабдықталған және толығымен автоматты түрде оқылатын болады. Қақпадағы қызметкер телефон экранында көрсетілген кодты сканерлейді. Ацтек коды, Datamatrix және QR коды қолданылады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық телекоммуникация одағы 2008 жылдың соңына қарай ұялы телефон абоненттерінің саны 4 миллиардқа жетеді деп болжаған.

Ұшақтарға ұшатын карталарды пайдаланатын әуе компаниялары

2006 жылдың қыркүйегінде All Nippon Airways компаниясы Жапонияда алғаш рет ұялы билеттерді пайдалана бастады. Бүгінде көптеген ірі әуекомпаниялар көптеген әуежайларда ұялы билеттерді ұсынады. Электрондық билет шығаратын әуекомпаниялар:

Еуропада Lufthansa 2008 жылдың сәуірінде Mobile BCBP-ті іске қосқан алғашқы әуекомпаниялардың бірі болды. АҚШ-та Көлік қауіпсіздігі басқармасы (TSA) IATA BCBP стандартын қолдана отырып, билетті сканерлеу жүйесінің сынақ жобасын жүргізеді. 2008 жылдың 15 қазанында TSA бір жыл ішінде сканерлер орналастырылатынын және ұялы билетті сканерлеу күту уақытын жақсырақ бақылауға мүмкіндік беретінін хабарлады. TSA жаңа сынақ әуежайларын қосады: Кливленд – 2008 жылдың 23 қазаны. 2008 жылдың 14 қазанында Alaska Airlines Сиэтл-Такома әуежайында (Seattle-Tacoma Airport) ұялы билеттерді сынақтан өткізе бастады. 2008 жылдың 3 қарашасында Air New Zealand mpass-ты іске қосты, ол ұялы телефонға жіберілетін билет. 2008 жылдың 10 қарашасында Qatar Airways онлайн тіркеуді іске қосты: жолаушылар өз билеттерін тікелей ұялы телефондарына жіберуге мүмкіндік алды. 2008 жылдың 13 қарашасында American Airlines Чикаго О'Хара әуежайында ұялы билеттерді ұсына бастады. 2008 жылдың 18 желтоқсанында Cathay Pacific ұялы тіркеу қызметін іске қосты, оның ішінде штрих-кодты ұялы телефонға жіберу мүмкіндігі де болды. 2009 жылдың 24 ақпанында Austrian Airlines таңдалған бағыттар бойынша клиенттерге қағазсыз билеттерді ұсына бастады. 2009 жылдың 16 сәуірінде SAS ұялы билеттерді пайдалануға қосылды. 2009 жылдың 26 мамырында Air China өз клиенттеріне екі өлшемді штрих-кодты электрондық билетті ұялы телефонына алуға мүмкіндік берді, оның көмегімен Пекин әуежайының 3-терминалындағы кез келген бағытта қауіпсіздік тексерулерінен өтуге болады, бұл толығымен қағазсыз тіркеу қызметін қамтамасыз етеді. 2009 жылдың 1 қазанында Swiss өз клиенттеріне ұялы билеттерді ұсынды. 2009 жылдың 12 қарашасында Finnair «Ұялы билет жүйесі жолаушылардың көміртегі ізін азайтады, себебі жолаушыларға қағаз билетті басып шығару және сақтау қажеттігі жоқ» деп түсіндірді. 2010 жылдың 15 наурызында United смартфондары бар клиенттерге ұялы билеттерді ұсына бастады. 2014 жылдың шілде/тамыз айларында Ryanair смартфонмен жабдықталған клиенттерге ұялы билеттерді ұсынған соңғы әуекомпания болды.

In Europe, Lufthansa was one of the first airlines to launch Mobile BCBP in April 2008. In the US, the Transportation Security Administration runs a pilot program of a Boarding Pass Scanning System, using the IATA BCBP standard. On October 15, 2008, the TSA announced that scanners would be deployed within a year and scanning mobile BCBP would enable to better track wait times. The TSA keeps adding new pilot airports: Cleveland on October 23, 2008. On October 14, 2008, Alaska Airlines started piloting mobile boarding passes at Seattle Seatac Airport. On November 3, 2008, Air New Zealand launched the mpass, a boarding pass received on the mobile phone. On November 10, 2008, Qatar Airways launched their online check in: passengers can have their boarding passes sent directly to their mobile phones. On November 13, 2008, American Airlines started offering mobile boarding passes at Chicago O'Hare Airport. On December 18, 2008, Cathay Pacific launched its mobile Check in service, including the delivery of the barcode to the mobile phone. On February 24, 2009, Austrian Airlines begun offering paperless boarding passes to customers on selected routes. On April 16, 2009, SAS joined the mobile boarding pass bandwagon. On May 26, 2009, Air China offered its customers to receive a two dimensional bar code e boarding pass on their mobile phone, with which they can go through security procedures at any channel at Beijing Airport Terminal 3, enabling a completely paperless check in service. On October 1, 2009, Swiss introduced mobile boarding pass to its customers. On November 12, 2009, Finnair explained that "The mobile boarding pass system cuts passengers’ carbon footprint by removing the need for passengers to print out and keep track of a paper boarding pass". On March 15, 2010, United began to offer mobile boarding passes to customers equipped with smartphones. In July/August 2014, Ryanair became the latest airline to offer mobile boarding passes to customers equipped with smartphones.

Артықшылықтары

Практикалық: Саяхатшылардың әрқашан принтерге қол жеткізе бермейтіні және барлық әуе компаниялары тіркеу кезінде көліктік билеттерді автоматты түрде басып шығармайтыны болғандықтан, ұялы көліктік билетті таңдау әуежайдағы терминалға тоқтаудың қажеттігін жояды. Экологиялық: Электрондық көліктік билеттерді шығару, көліктік билеттер үшін қағазды үнемі пайдаланудан гөрі қоршаған орта үшін әлдеқайда пайдалы.

Кемшіліктері

Ұялы телефонның батареясы таусылып, электрондық билетке қол жеткізу мүмкін болмай қалғанда немесе электрондық билетті оқуда қиындықтар туындаса, ұялы билетті пайдалану тәуекелді. Көптеген әуе компаниялары жолаушыларды рейске бір ай бұрын онлайн тіркеліп, әуежайға келгенге дейін билеттерін алуға шақырады. Кейбір тасымалдаушылар мұны ынталандырып, сыйлықтар ұсынады (мысалы, 2015 жылы US Airways онлайн тіркелгендерге 1000 бонус милі сыйлады), ал басқалары әуежайда тіркелуге немесе билетті басып алуға ақы алады.

Қиындықтар

Жолаушылар ұшу алдында міндетті түрде алдын ала тіркелуді есте сақтауы керек. Әуежайда билет басып шығару үшін қосымша төлемнен қашу үшін жолаушылар принтерге қол жеткізіп, қағаз бен сияны өздерімен алып жүруі немесе олар бар баспа орталықтарын табуы керек. Үйден немесе кеңседен алыс саяхат кезінде қағаз бен сиясы бар принтерді табу қиын болуы мүмкін, бірақ кейбір әуе компаниялары жолаушыларға одан да ертерек тіркелуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, кейбір қонақүйлерде жолаушылардың әуе компанияларының веб-сайтына кіруіне мүмкіндік беретін компьютерлік терминалдар бар, онда олар билеттерін басып шығара алады немесе жолаушылар билеттерін қонақүй тікелей қабылдауына жіберіп, олар басып шығара алады. Кейбір принтерлер, мысалы, ескі нүктелік матрицалы принтерлер QR код бөлігін сканерлер оқи алатындай етіп анық басып шығара алмайды. Алдын ала билет басып шығаруды талап ететін кейбір бюджеттік әуе компаниялары әуежайда билет басып шығару үшін күтпеген жасырын төлемдерді талап етуі мүмкін, бұл кейде рейстің құнынан да асып түседі. Бұл және басқа да жасырын төлемдер бюджеттік әуе компанияларына қатысты жалған жарнама және бағаның кезең-кезеңмен өсуі туралы шағымдарға әкелді.

Үйде баспа түрінде ұшуға арналған билет жарнамасы

Ұшу кезіндегі қосымша жарнамадан түсетін кірісті арттыру мақсатында көптеген әуе компаниялары жолаушыларға бағытталған жарнама технологияларын пайдалануға көшті. Үйден басылып алынатын билеттерде жолаушының жеке басын анықтайтын деректері жоқ, анонимді жолаушы туралы мәліметтеріне сүйенген, нақты жолаушылар үшін арнайы таңдалған жарнамалар көрсетіледі. Жарнама берушілер нақты демографиялық мәліметтерді (жас диапазоны, жынысы, ұлты) және бағыт туралы ақпаратты (ұшудың бастапқы және соңғы нүктесі) таңдап алуға мүмкіндік алады. Осы технология әуе компаниясының брондауды растайтын электрондық хаттарына, сапар жоспары электрондық хаттарына және ұшу алдындағы еске салғыштарға жарнама орналастыру үшін де қолданылуы мүмкін.