Кіріспе

Гвинеялық футболшы және жаттықтырушы

Дианбобо "Бобо" Балде (Dianbobo "Bobo" Baldé; 5 қазан 1975 жылы туған) – бұрынғы кәсіби футболшы, қорғаушы. Ол "Мулхаус", "Канн", "Тулуза", "Селтик", "Валенсиен" және "Арль Авиньон" клубтарында ойнады. Францияда туған Балде Гвинея құрамасы сапында 52 матч өткізіп, екі гол соқты.

Ерте мансап

Бальде 1995 жылы Марсель клубының орталық қорғаушысы ретінде карьерасын бастады, онда 1997 жылға дейін ойнады, бірақ негізгі құрамға іліге алмады. Сондықтан ол туған қаласындағы клубын тастап, 1997–98 маусымда екінші дивизиондағы «Мулхаус» клубына қосылды, тек сол жылы ғана осы клубта ойнады. «Мулхаус» клубы төмен дивизионға түскеннен кейін, 1998 жылы «Канн» клубына жалға берілді, онда көп табысқа жете алмады, лигада 29 ойынға қатысып, 4 гол соқты. Ол «Марсельді» тастап, «Тулуза» клубына ауысты, олармен бірге 1999–2000 маусымда жоғары дивизионға өрлеуге көмектесті. Барлығында «Тулуза» үшін лигада 52 ойын ойнап, бір гол соқты.

Кельттік

Балде 2001 жылғы 21 шілдеде «Селтикке» қол қойды және «Селтик» командасының тұрақты ойыншысы болды. Балде «Хопс» клубында 232 матч өткізді (51-і алмастыру ретінде). Ол 8 қыркүйекте «Данфермлин Атлетикке» қарсы өткен матчта (3:1) дебют жасады. Төрт ойыннан кейін ол 2001 жылғы 20 қазанда «Селтик Паркте» «Данди Юнайтедке» қарсы алғашқы голын соқты. Сол маусымда Балде барлығы 6 гол соқты, оның ішінде Шотландия кубогының финалында «Рейнджерске» қарсы ойын барысында Лоренцо Амурузодан жоғары секіріп, Нил Леннонның еркін соққысынан (6 ярдтан) 50-ші минутта гол соқты. «Селтик» бұл ойынды 3:2 есебімен ұтылды. Балде Лига кубогының жартылай финалында «Рейнджерске» қарсы гол соқты. 2002-03 маусымда Балде өзінің алғашқы голын 2002 жылғы 1 қыркүйекте «Ливингстонға» қарсы соқты. Ол маусымның алғашқы «Олд Фирм» матчында ескерту алды, бірақ маусым соңында «Селтик» жанкүйерлерінің дауысымен 2003 жылғы «Селтик» клубының үздік ойыншысы деп танылды, онда 40 000 «Селтик» жанкүйері дауыс берді. Ол бұл сыйлықтың алғашқы иегері болды. Марапаттау сөзінде ол командаластары мен бас жаттықтырушы Мартин О'Ниллге алғыс айтты. Бұл сыйлықты жеңіп алғаннан кейін Балде: «Бұл сыйлықты жеңіп алу маған қатты қуаныш сыйлады. Жанкүйерлердің сенім білдіріп, сіздің жасаған ісіңізге риза екенін білу өте жақсы» деді. Сондай-ақ, ол сәуір айының үздік ойыншысы атанды. Ол сол маусымда «Селтик» клубының 13 УЕФА кубогы матчының 12-сінде ойнады, нәтижесінде «Селтик» финалға өтті. Финалда олар Севильядағы «Олимпиада» стадионында «Порту» клубына қарсы ойнады. Финалда Балде екінші сары карточка алғаннан кейін 95-ші минутта алаңнан қуылды. «Селтик» финалда 3:2 есебімен жеңіліске ұшырады, ал Хенрик Ларссон «Селтик» клубының екі голын да соқты. 2003-04 маусымда Балде маусымның бесінші SPL матчында «Дундиге» қарсы алғашқы голын соқты. Келесі ойында ол 70-ші минутта қызыл карточка алды. Осы маусымда ол жеті сары және бір қызыл карточка алды. Ол сол маусымда «Дундиге» қарсы екі гол соқты. Маусым соңында Балде өзінің жинағына Лига Чемпионаты және Шотландия кубогының медальдарын қосты. 2004 жылғы наурыз айында «Денс Паркте» өткен матчта «Дунди» клубының жанкүйері Балдеге нәсілдік қорлау жасады. Бизнесмен Рассел Смит 2004 жылғы қазан айында директорлар ложасынан Балдеге нәсілдік қорлау айқайлағаннан кейін «Килмарнок» клубының үй стадионы «Регби Паркіне» өмір бойына кірмеуге тыйым салынды. «Моттервелл» клубының жанкүйерлері 2001 жылғы қазан айында Балдеге шабуыл жасады. Балде 2004-05 маусымын барлық жарыстарда алғашқы алты ойында сары карточка алып, маусымның бірінші Лига кубогы матчында «Фолкеркке» қарсы 8:1 есебімен жеңіске жеткенде 38-ші минутта гол соғып бастады. Маусымның алғашқы он ойынында ол екі сары карточка алды. Еуропалық жарыста «Селтик» маусымның алғашқы үш ойынында жеңіліске ұшырады. Оның сол маусымдағы келесі жетістігі 2005 жылғы 2 наурызда «Дундиге» қарсы өткен матчта 3:0 есебімен жеңіске жетті. Маусым соңында ол «Селтик» клубы «Данди Юнайтедті» 1:0 есебімен жеңген финалда Шотландия кубогының медалін қосты. Оның бесінші және жаңа бас жаттықтырушы Гордон Страхан басшылығындағы алғашқы маусымы Лестер Ситиге қарсы өткен маусым алдындағы матчта 17 жасар Джеймс Весоловскиге жасаған бұзық әрекеті үшін сынға ұшырады, оны Лестер Ситидің сол кездегі бас жаттықтырушысы Крейг Левейн «ұятсыз, жиренеді, қасақана жасалған» деп сипаттады. Бірінші ресми матчта «Селтик» Чемпиондар лигасының бірінші кезеңінде «Артмедиа Братиславаға» 5:0 есебімен жеңіліске ұшырады, Балде ескерту алды. Ол өзінің ойыны үшін қатты сынға ұшырады және «Селтик» клубының келесі матчында, «Моттервеллге» қарсы өткен лигалық матчта алаңға шығармады. Ол Чемпиондар лигасының екінші кезеңіне оралды; «Селтик» 4:0 есебімен жеңіске жетті, бірақ жалпы есеп бойынша шығып қалды. Балде командадағы орнын сақтап, 2005 жылғы қарашада «Селтик» клубының «Рейнджерске» 3:0 есебімен жеңіске жеткен матчында Шунсуке Накамураның пасынан бас соқты. Ол маусымды тағы екі құрметпен аяқтады: Лига кубогы және Шотландия премьер-лигасы. Маусым бойы ол бір гол соқты және жеті сары карточка алды. Балде 2006-07 маусымының басында асқазан бұлшықеттерінің созылмалы проблемасы үшін операция жасау керектігін анықтағаннан кейін алаңға шықпады. Ол қараша айында бірінші командаға оралды, бірақ Бокс күні өткен матчта аяғы сынды. Гвинеялық футболшы 2:2 есебімен тең түскен «Данди Юнайтедке» қарсы өткен матчтың бірінші таймында алаңнан шығарылды. Ол бірнеше айға жұмыстан босатылды. 2007 жылғы шілдеде жаңа маусым басталғанға дейін «Сандерленд» клубының бас жаттықтырушысы Рой Кин Балдеге қызығушылық танытты. Кин бұрынғы «Селтик» командаласына 1,5 млн фунт ұсынған деген хабар тарады. «Мен клубты жақсы көремін, мен Гласгоу қаласында әйеліммен бірге тұрамын және қазіргі келісім-шартымды орындағаным үшін қуаныштымын», - деді Балде. 2007 жылғы қазан айында Балде «Селтиктен» кетуге ниетті екенін білдірді: «Мен қажет емес жерде болғым келмейді, бірақ мен ақшаны ғана алғым келмеймін екенімді айқын түсіндіргім келеді. Мен топ жақтағы үш қорғаушының қатарында емес екенімді және тізімде алтыншы орында тұрғанымды айттым. Бас жаттықтырушы және Питер (Лоуэлл, бас атқарушы директор) маған бұл туралы айтты». Балде енді бірінші командаға шығу мүмкіндігінен толыққанды айырылды және 2007-08 маусымында алғаш рет 26 желтоқсан 2007 ж. «Данди Юнайтедке» қарсы өткен матчта (2:0) алаңға шықты, бұл соңғы рет алаңға шыққаннан бір жыл өткен соң болды. Оның қатысуы «Селтикке» шамамен 15 айдан бері алғаш рет өз алаңында жеңіліске ұшырамауға көмектесті және ол «Матчтың үздік ойыншысы» атанды. Балде содан кейін бірінші командадан шығып қалды, содан кейін Африка Ұлттар Кубогында Гвинея құрамасы үшін ойнағанда жарақат алды. Балде 29 наурыз 2008 ж. «Рейнджерске» қарсы өткен матчта құрамаға қатысты, жарақаттан жазылғаннан кейін қазан айынан бері алғаш рет құрамаға шақырылды. Ол бірнеше күннен кейін «Абердинге» қарсы өткен SPL матчында (1:0) «Матчтың үздік ойыншысы» атанды, «Селтик» клубының ойыншысы болды және Гаргас Самарас ойынның жалғыз голын соқты. 2008-09 маусымының басында Балде «Селтиктен» тегін трансфермен кетуге рұқсат етілді, егер ол клубтың жалақы талаптарына сай келетін клуб таба алса. 2008-09 маусымына дейінгі дайындық матчтарында Балде «Саутгемптонға» қарсы соңғы 13 минут, «Альгарве Челлендж Кубогында» «Мидлсброға» қарсы соңғы 30 минут ойнады. Ол «Селтик» клубының екінші «Альгарве Челлендж Кубогы» матчында «Кардифф Ситиге» қарсы ойнады, бұл екі команданың 81 жылдан бері алғашқы кездесуі болды. Ол «Селтик» клубының «Портуға» қарсы өткен маусым алдындағы жолдастық матчында соңғы 22 минут ойнады. Балде 2009 жылдың жазына дейін «Селтик» клубында қалды, келісім-шартын толық орындады, бірақ ешқандай ресми матчта ойнамады. «Селтик» клубында ойнаған кезеңінде ол бес лига титулы, үш Шотландия кубогы және екі Шотландия лига кубогын жеңіп алды және 2003 жылғы УЕФА кубогының финалына шыққан «Селтик» құрамының бір бөлігі болды. «Селтик» клубындағы карьерасына кері қарап, ол: «Селтик мен үшін маңызды тәжірибе болды. Біз УЕФА кубогының финалына жеттік, бес рет лига чемпиондары атандық және бірнеше Шотландия және Лига кубогын жеңіп алдық. Чемпиондар лигасының көптеген керемет матчтары болды және мен мұндай керемет клуб пен стадионда алған тәжірибемнен өте ләззат алдым» деді. 8 қыркүйек 2013 ж. Балде «Селтик XI» құрамында Стилиян Петровтың қайырымдылық матчында ойнау үшін «Селтикке» оралды.

Валенсиялық

2009 жылдың қазан айында Бальде француз Лига 1-дегі «Валенсиенн» клубымен келісім шарт жасасты.

Арль

2011 жылдың 11 қаңтарында Бальденің «Валенсиен» клубымен келісімшартының қалған бөлігі оның «Лиг 2» лигасының «Арль Авиньон» клубына өтуі үшін тоқтатылатыны жарияланды.

Халықаралық мансап

Марсельде туған Балде 2002 жылы Африка Ұлттар Кубогына Гвинея ұлттық құрамасына шақырылды. Ол сондай-ақ 2004 жылғы Африка Ұлттар Кубогының құрамында болды, олар алғашқы кезеңдегі топта екінші орынды алды, бірақ ширек финалда Малиге есе жіберіп, 2006 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатына іріктеу турнирінде тұрақты ойыншы болды. Балде қатысқан кезде Гвинея 2004, 2006 және 2008 жылғы Африка Ұлттар Кубогының жартылай финалына дейін жетті.

Тренерлік және кейінгі мансап

Оның футболдан тыс алғашқы жұмысы 2013 жылдың сәуірінде басталды, онда Балде Гвинея ұлттық құрамасының спорт үйлестірушісі ретінде жұмысқа алынды. 2014 жылдың шілдесінде Балде футболға оралып, бұрынғы жасөспірімдер клубы CA Gombertois-пен ойыншы-бапкердің көмекшісі ретінде келісім жасады. 2019 жылдың қыркүйегінде ол Гвинеяның U20 ұлттық құрамасының бапкері болып тағайындалды.

Жеке өмір

Бальденің кіші жарты ағасы, Яссер да Францияда кәсіби футболшы.