Ирландиядағы Гаэль ойындары телеарнасы

Кіріспе

Ирланд телеарнасы гэль ойындарына арналған бағдарламалар береді.

"The Sunday Game" – RTÉ телеарнасының гэль ойындарына арналған басты телебағдарламасы. Ол Футбол және Хёрлинг чемпионаттары маусымдарында әр жексенбі күні RTÉ2 арнасында көрсетіледі. Бұл RTÉ2 арнасының ең ұзақ уақыт бойы көрсетіліп келе жатқан бағдарламаларының бірі, ол 1979 жылдан бері эфирде, яғни арна алғаш рет хабар таратуды бастағаннан кейін бір жыл өткен соң іске қосылды. 2008 жылы бағдарламаның 30-шы маусымы тойланды.

Алғашқы жылдар

Гейл футбол және херлинг Ирландиядағы хабар таратудың басынан бергі өзегі болды. Ирландияның алғашқы радио хабар тарату станциясы 2RN 1926 жылдың 1 қаңтарында құрылды және бастапқыда спорт жаңалықтары, болмаса да, бағдарламалардың бір бөлігі болды. Алғашқы хабарлар командалардың жариялануынан және қызықты оқиғалар туралы қысқаша хабарламалардан тұрды. Алайда, 2RN 1926 жылдың 29 тамызында хабар таратудағы алғашқы жетістігін тіркеді. Сол күні бұрынғы херлинг шебері және танымал Гейл ойындары журналисі П.Д. Мехиган Килкеннидің Галвейге қарсы Бүкіл Ирландия жартылай финалын тікелей эфирде түсіндірді. Бұл АҚШ-тан тыс жерде өтетін ойынның алғашқы тікелей радио хабарлауы болды. 1961 жылдың 31 желтоқсанында Telefís Éireann құрылғанда, жаңа телеарна ұлттық ойындарды көрсетуге қызығушылық танытты. Дегенмен, Гейл атлетикалық қауымдастығы тікелей теледидар арқылы көрсету жарысқа қатысушылардың азаюына әкелуі мүмкін деп алаңдады. Осы себепті қауымдастық өзінің ойындарын жыл сайынғы көрсетуді Бүкіл Ирландия херлинг және футбол финалдарымен, екі Бүкіл Ирландия футбол жартылай финалымен және екі Теміржол кубогы финалымен шектеді. Гейл ойындары Ирландия теледидарында алғаш рет 1962 жылдың 17 наурызында көрсетілді, сол күні Telefís Éireann Мюнстер мен Ленстер арасындағы Теміржол кубогы херлинг финалын тікелей эфирде көрсетті. Футболдық шешім одан кейін болды. Одан бұрын ойындардың жарқын сәттері Ұлттық кино институтының (қазіргі IFI) түсірген киножаңалықтарында көрсетілді, ал 1959 жылғы Бүкіл Ирландия херлинг финалының жарқын сәттерін BBC Кеннет Вольстенхолмнің түсіндіруімен көрсетті. Алайда, 1962 жылдан бастап Гейл ойындарын көрсету, шектеулі болғанымен, жаңа телеарнаның бағдарламасының маңызды бөлігіне айналды. 1971 жылдың 5 қыркүйегінде тарих қайта жаңарды, Типперридің Килкенниді жеңісі Бүкіл Ирландия финалында алғашқы рет түсті форматта көрсетілді.

Жексенбілік ойын

"Жексенбілік ойынның" алғашқы нұсқасы RTÉ2 арнасында 1979 жылғы 8 шілдеде көрсетілді. Джим Карни ұсынған бағдарлама тек бір матчты көрсетті: Мунстердің корк пен Лимерик арасындағы хёрлинг финалы; корк 2–14 есебімен 0–9 жеңіске жетті. Билл О’Херлихи де Джим Карнимен бірге "Жексенбілік ойынның" алғашқы басылымын ұсынды. Бағдарламаның алғашқы жылдары қаржылық және логистикалық себептерге байланысты тек бір толық чемпионат ойыны мен оның талқылануымен шектелді. Алайда, бағдарлама тез кеңейіп, күнінің бірінші немесе бірнеше маңызды чемпионат ойындарын, содан кейін күнінің басқа да маңызды ойындарының ерекше сәттерін көрсетті. Бұл формат әлі де сақталуда. "Жексенбілік ойын" алғашқы дау-дамайға ұшыраған кезде бірнеше апта ғана өткен еді. 1979 жылғы 29 шілдеде бағдарламада Дублин мен Оффали арасындағы Ленстер футбол финалы көрсетілді. Дублин ойынды шамалы айырмамен жеңіп алды, бірақ Джимми Кеавени Оффалидің Олли Миннокқа жасаған бұзушылығы үшін алаңнан қуылды. Ойынды талқылау барысында сарапшы Лиз Ховард алаңнан қуудың тым қатал болғанын айтты. Келесі күні Irish Press газетінің бірінші бетінде: "Телевизионды тұлға Джимми Кеавениді қолдайды" деген тақырып жарияланды. Кейін Ховард Ленстер Кеңесінің тәртіптік комитетінің отырысына қатысып, Кеавенидің қорғанында сөйледі, бірақ ол бір айға жарықтандырылды. 1980-жылдардың көп бөлігінде RTÉ хёрлинг және футболдан Бүкіл Ирландия финалдары мен жартылай финалдарын тікелей эфирде көрсетумен шектелді. Бұл 1989 жылы Типперри мен Уотерфорд арасындағы Мунстер хёрлинг финалы алғаш рет тікелей эфирде көрсетілгенде өзгерді. Содан бері RTÉ провинциялық хёрлинг және футбол финалдарын, сондай-ақ көптеген басқа провинциялық және іріктеу ойындарын тікелей эфирде көрсету құқығын алды. Бұл және басқа да көптеген ойындар "Жексенбілік ойын тікелей эфирде" атты бағдарлама аясында көрсетіледі. Бұл бағдарламада әдетте екі ойын тікелей эфирде көрсетіледі. 2007 жылы "Жексенбілік ойын" 50 чемпионат ойынын тікелей эфирде көрсетті. 2008 жылы бағдарлама 40 чемпионат ойынын тікелей эфирде көрсетті, себебі бәсекелес телеарна TV3 алғаш рет чемпионат ойындарын тікелей эфирде көрсету құқығын алды. "Жексенбілік ойын" бағдарламасы тек мамырдан қыркүйекке дейінгі чемпионат маусымын қамтиды. GAA Ұлттық лигасының барлық ойындары TG4 және Setanta Sports арналарында көрсетіледі, ал RTÉ Two арнасының Sunday Sport бағдарламасы осы ойындардың кейбір ерекше сәттерін көрсетеді. Футбол немесе хёрлинг ойыны сенбі немесе дүйсенбі күндері тікелей эфирде көрсетілсе (соңғысы жазғы демалыс күндері жиі кездеседі), тиісінше "Сенбілік ойын" немесе "Дүйсенбілік ойын" аттары қолданылады. Бұрын "The Game on Monday" бағдарламасы да ерекше сәттерді көрсеткен, бірақ ол 2000 жылы тоқтатылды. Ұлыбританиядағы чемпионат матчтарын тікелей эфирде көрсету үшін Premier Sports RTÉ арнасының сигналын пайдаланады және 2014 жылға дейін TV3 арнасының сигналын пайдаланған. Екі аға чемпионаттан басқа, "Жексенбілік ойын тікелей эфирде" бағдарламасы бұрын төрт басқа чемпионаттың финалдарын қамтыды: Бүкіл Ирландияның кіші футбол чемпионаты және Бүкіл Ирландияның кіші хёрлинг чемпионаты. 2014 жылы осы құқықтар TG4 арнасына берілді. RTÉ әлі де Бүкіл Ирландияның камоги чемпионатының ересек, орта және кіші жастағы финалдарын көрсетеді және соңғы маусымдарда өз жаңартуын кеңейтіп, ересек чемпионаттың ширек және жартылай финалдарын көрсетеді. Кіші жастағы (18 жасқа дейінгі) матчтарда түсініктеме дәстүрлі түрде ирланд тілінде жасалады және оны Михеал О Се жүзеге асырады. Бүкіл Ирландия әйелдер футбол чемпионатының ересек және кіші финалдары да бұрын қамтылған, бірақ қазір TG4 арнасында титулдық демеушілік келісімнің бөлігі ретінде көрсетіледі. 2010 жылғы 18 шілдедегі эпизод арнайы қонақтармен талқыланған арнайы бағдарлама болды. 2014 жылғы маңызды жаңалық – Sky Sports арнасының чемпионат футбол және хёрлинг матчтарын әлем бойынша тікелей эфирде көрсетуі. GAA-ның медиа құқықтары туралы келісім аясында келіссөздер жүргізілгеннен кейін Sky және GAA 2022 жылғы қазанда хабар тарату серіктестігін тоқтату туралы өзара келісімге келді.

The first edition of The Sunday Game was broadcast on RTÉ2 on Sunday, 8 July 1979. Introduced by Jim Carney, it showed only one match; the Munster hurling final between Cork and Limerick; Cork won 2–14 to 0–9. Bill O'Herlihy also co presented the first edition of The Sunday Game with Jim Carney. For the early years financial and logistical reasons restricted the programme to featuring just one full championship game and discussion about it. The show, however, soon expanded featuring coverage of one or more of the day's main championship games, followed by extended highlights of the other major games of the day. This format still continues. The Sunday Game was only a few weeks old when it courted its first controversy. On 29 July 1979 the programme showed the Leinster football final between Dublin and Offaly. Dublin narrowly won the game, however, Jimmy Keaveney was sent off for a foul on Offaly's Ollie Minnock. In the discussion about the game analyst Liz Howard put forward the view that the sending off was very harsh. The following day the Irish Press newspaper carried the headline: 'TV personality supports Jimmy Keaveney' on the front page. Howard subsequently attended a Leinster Council disciplinary committee meeting and spoke on Keaveney's behalf, however, he received a one month suspension. For most of the 1980s, RTÉ was still restricted to just showing live coverage of the All Ireland finals and semi finals in both hurling and football. This changed in 1989 when the Munster hurling final between Tipperary and Waterford was broadcast live for the first time. Since then RTÉ has gained the rights to show all of the provincial hurling and football finals live as well as many other earlier provincial and qualifier games. The station broadcasts these and many other games under "The Sunday Game Live" banner. This programme usually contains live coverage of two games. In 2007 The Sunday Game broadcast 50 live championship games. In 2008 the programme broadcast 40 live championship games due to the fact that rival broadcaster, TV3, was granted the rights to show live championship games for the first time ever. The Sunday Game programme only covers the championship season from May to September. All of the GAA's National League games are screened on TG4 and Setanta Sports, while Sunday Sport on RTÉ Two provides highlights of some of these games. When a hurling or football game is shown live on Saturday or Monday – the latter becoming more common during Summer Bank Holiday weekends – the appropriately customised title The Saturday Game or The Monday Game is used. Previously The Game on Monday, a second selection of highlights, had also been aired, before being dropped in 2000. Live coverage of Championship matches in the UK on Premier Sports will use the RTÉ feed and until 2014 TV3's coverage. Aside from the two senior championships, The Sunday Game Live previously covered the finals of four other championships: the All Ireland Minor Football Championship and the All Ireland Minor Hurling Championship in 2014 these rights went to TG4. RTÉ still shows the Senior, Intermediate and Junior All Ireland Camogie Championship finals and has in recent seasons expanded its coverage to show the Quarter and Semi Finals of the senior championship. For the minor (under 18) matches, the commentary is traditionally in the Irish language and was performed by Micheal O Sé. The All Ireland Ladies Football Championship senior and junior finals were also formerly covered, but are now shown on TG4 as part of a title sponsorship deal. The 18 July 2010 episode was a special edition that had an audience of special guests to discuss. An important development in 2014 was the live broadcast throughout the world of championship football and hurling matches by Sky Sports. Following negotiations as part of the GAA's media rights agreement, Sky and the GAA announced a mutual agreement to end their broadcast partnership in October 2022.

Музыкалық тақырып

2004 жылғы маусымда RTÉ Джеймс Ласт жазған "Жексенбілік ойынның" көп жылдар бойы қолданылып келген Jägerlatein әуенінің орнына мүлдем жаңа әнді қойды. Бұл көп пікір тудырды (RTÉ бұрын әуенді өңдеп, кейін бастапқы нұсқасына қайтқан болатын), және бұл өзгеріс "Күннің матчы", "Грандстанд", "Тест матч арнайы", "Ски жексенбісі" және "Канададағы хоккей түні" сияқты танымал әуендердің ауыстырылуымен салыстырылды. Жаңа әуен 2006 жылға дейін қолданылды, содан кейін 2007 жылы тағы бір жаңа әуенмен алмастырылды. 2008 жылдың 10 мамырында RTÉ 2008 жылғы маусымда бастапқы әуеннің жаңа өңдеумен қайта оралатынын хабарлады.