Кіріспе

Энумеративтік комбинаторикадағы әдіс. Энумеративтік комбинаториканың математикалық саласында кейде сәйкестіктер жиынның бір "ерекше элементін" бөліп көрсетуге негізделген дәлелдер арқылы анықталады.

Анықтама

Келіңіздер, A жиынының кіші жиындыларының отбасы болсын және A жиынының ерекше элементі болсын. Содан кейін, A жиынының кіші жиынын белгілі бір предикатқа байланыстыратын P(A) предикаты бар деп есептейік. P(A) предикаты орындалатын A жиынының кіші жиындары жиынымен және P(A) предикаты орындалмаса, A жиынының кіші жиындары жиынымен белгіленсін. Осылайша, екі жиын да бөлек жиындар болып табылады, сондықтан қосындылау әдісімен олардың кардиналдықтары қосылады.

Осылайша, ерекше элемент предикат бойынша жіктеуге мүмкіндік береді, бұл "бөліп жеңе" алгоритмінің қарапайым түрі. Комбинаторикада бұл рекурренттік қатынастарды құруға мүмкіндік береді. Мысалдар келесі бөлімде келтірілген.

Мысалдар

Биномдық коэффициент — n өлшемді жиынның k өлшемді кіші жиынтықтарының саны. Негізгі сәйкестік — оның бір салдары биномдық коэффициенттердің дәл Паскаль үшбұрышында кездесетін сандар екендігін көрсетеді. Кез келген k өлшемді кіші жиынтықтар жиынында: (1) ерекшеленген элементі бар барлық k өлшемді кіші жиынтықтар және (2) ерекшеленген элементі жоқ барлық k өлшемді кіші жиынтықтар болады. Егер (n + 1) өлшемді жиынның k өлшемді кіші жиынтығында ерекшеленген элемент болса, онда оның қалған k - 1 элементі біздің (n + 1) өлшемді жиынымыздың басқа n элементінен таңдалады. Оларды таңдаудың тәсілдерінің саны — . Егер k өлшемді кіші жиынтықта ерекшеленген элемент болмаса, онда оның барлық k мүшесі басқа n «ерекшеленбеген» элементтен таңдалады. Сондықтан оларды таңдаудың жолдарының саны — . Кез келген n өлшемді жиынның кіші жиын саны 2n-ге тең. Дәлел: Математикалық индукция қолданамыз. Индукцияның негізі — n = 0 жағдайында бұл тұжырымның дұрыстығы. Бос жиын 0 мүшеден және 1 кіші жиыннан тұрады, ал 20 = 1. Индукциялық гипотеза — n жағдайындағы тұжырым; оны n + 1 жағдайын дәлелдеу үшін пайдаланамыз. (n + 1) өлшемді жиында ерекшеленген элементті таңдаңыз. Әрбір кіші жиын ерекшеленген элементті қамтиды немесе қамтимайды. Егер кіші жиын ерекшеленген элементті қамтитын болса, онда оның қалған элементтері басқа n элементтен таңдалады. Индукциялық гипотеза бойынша, оны жасаудың тәсілдерінің саны 2n. Егер кіші жиын ерекшеленген элементті қамтитын болмаса, онда ол барлық ерекшеленбеген элементтер жиынының кіші жиыны болады. Индукциялық гипотеза бойынша, мұндай кіші жиынның саны 2n-ге тең. Соңында, біздің (n + 1) өлшемді жиынымыздың барлық кіші жиын тізімі 2n + 2n = 2n+1 элементтен тұрады. Bn n-ші Белл саны болсын, яғни n мүшелі жиынның бөлістерінің саны. Cn — осы жиынның барлық бөлістері арасындағы «бөліктердің» (немесе комбинатористер оларды жиі «блоктар» деп атайды) жалпы саны болсын. Мысалы, 3 өлшемді {a, b, c} жиынының бөлістерін былай жазуға болады:

Біз 10 блоктан тұратын 5 бөлісті көреміз, сондықтан B3 = 5 және C3 = 10. Сәйкестік мынадай:

Дәлел: (n + 1) өлшемді жиында ерекшеленген элементті таңдаңыз. Біздің (n + 1) өлшемді жиынымыздың әр бөлісінде ерекшеленген элемент «жеке элемент» болады, яғни ерекшеленген элементті қамтитын жиын блоктардың бірі, немесе ерекшеленген элемент үлкен блокқа жатады. Егер ерекшеленген элемент жеке элемент болса, онда ерекшеленген элементті жою n ерекшеленбеген элементті қамтитын жиынның бөлісін қалдырады. Мұны істеудің Bn тәсілі бар. Егер ерекшеленген элемент үлкен блокқа жатса, онда оны жою n ерекшеленбеген элементтен тұратын жиынның бөлісінде блок қалдырады. Мұндай блоктардың саны Cn.