Исаак Лак: Жаңа Зеландия сәулетшісі мен саяхатшысы

Кіріспе

Жаңа Зеландиялық құрылысшы, сәулетші және саясаткер (1817–1881)

Исаак Лак (12 мамыр 1817 – 15 желтоқсан 1881) – Жаңа Зеландия сәулетшісі. Кәсіби құрылысшы болған ол 1851 жылы "Стэдфаст" кемесімен Литтелтонға келді. Ол Крайстчерч қалалық кеңесінің үшінші төрағасы болды. Ол Бенджамин Маунтфорттың туысы және серіктесі болды, сонымен қатар Кентербери провинциялық кеңесі ғимаратының жобасын жасаудағы аз танымал сәулетші серіктесі еді.

Ерте өмір

Лак 1817 жылы Англияның Оксфорд қаласында туған; оның ата-анасы Джесси мен Мэри Лак болды. Ол Джон Плоуман кішімен серіктес болып, құрылысшы және сәулетші ретінде жұмыс істеді. Англиядағы салған ғимараттарының арасында Литтлмор психиатриялық ауруханасы (1846, құрылысшы ретінде), Бертон Дассеттегі пасторлық үй (1847, сәулетші ретінде), Оксфорд психиатриялық ауруханасына жасалған қосымшалар (1847, сәулетші ретінде) және Фарингдондағы Кедейлер үйіне (1849, құрылысшы ретінде) жасалған қосымшалар бар. Ол ескі Айлсбери түрмесін бұзуға жауапты жер өлшеуші болды. 1850 жылы Плоуменмен серіктестігі таратылды.

Құрылысшы және сәулетші

Лак 1851 жылдың 9 маусымында «Steadfast» кемесімен Литтелтонға келді. 1852 жылы Лак Литтелтондағы Ең Қасиетті Ұш Тұрғын шіркеуін салды, бұл архитектор Бенджамин Маунтфорттың Жаңа Зеландиядағы алғашқы тапсырмасы болды. Кейін көп айтылғаны, ол аяқталғаннан кейін достары үшін онда кеш өткізді. Лак Жоғарғы Риккартондағы ескі ағаштан жасалған Санкт-Петер шіркеуін салған, оны 1858 жылы епископ Харпер қадірледі. Кейінірек салынған тас шіркеудің жобалау жұмысын Маунтфорт бастады. Лак пен Маунтфор 1857 жылдың ортасында серіктестік құрды. Олар 1858-1865 жылдар аралығында Крайстчерчте салынған Кентербери провинциялық кеңес ғимаратын бірлесіп жобалады. 1858 жылдың 6 қаңтарында негізгі тасты Суперинтендант Уильям Сефтон Мурхаус қалады. Сент-Михаил және барлық періштелер шіркеуіне барғаннан кейін полиция, музыкалық тобы, салтанатты қонақтар, провинциялық кеңесшілер, үкімет мүшелері мен лауазымды тұлғалары, епископ және дін қызметкерлері Авон өзені бойымен шеру тартты, онда Маунтфорт пен Лак салтанатты кескішті Суперинтендантқа тапсырып, негізгі тасты орнатуға көмектесті. Ғимараттар кезең-кезеңмен ашылды және алғашқы кеңес отырысы 1859 жылдың 29 қыркүйегінде өтті. Облыстық кеңес ғимараты Оңтүстік жарты шардағы ең әдемі готикалық ғимараттардың бірі саналады және Жаңа Зеландия мұрасы (NZHPT) арқылы I санаттағы мұра нысаны болып табылады. Лак серіктестікте одан аз ықпалды болды, өйткені олардың бірлескен жұмысы үшін көбінесе белгілі Маунтфортқа құрмет көрсетілді. Ғимарат NZHPT-мен I санаттағы мұра ордеріне ие. Ол 1864 жылдың шілдесіне дейін Маунтфортпен серіктестікте жұмыс істеді. Джон Олливьер 1863 жылдан бастап Крайстчерч қалалық кеңесінің төрағасы болды; бұл лауазым Крайстчерч қаласының мэрінің алдындағы кезең еді. Ол кезде төрағалар кеңес мүшелерінің дауысымен сайланды. 1865 жылдың 13 қаңтарында қалалық кеңестің арнайы отырысында Олливьер тағы бір жылға төраға болып сайланды. Бірақ 10 күннен кейін, 1865 жылдың 23 қаңтарында Олливьер төрағалықтан кетті. 1865 жылдың 30 қаңтарында өткен келесі отырыста Лак алдағы жылға төраға болып сайланды, осылайша бұл лауазымды атқаратын үшінші адам болды. Бір айдан кейін Лак Крайстчерчте естілген ең қызықты жаңалық туралы хабарлады, өйткені Хокитикадағы Батыс жағалауда алтын табылған. Ол кезде Кентербери провинциясы Оңтүстік аралдың екі жағалауын да қамтыды, және үш апта ішінде 2500 кенші провинцияның батыс бөлігіндегі алтын кеніне баратын құрлық жолымен Уаймакарири өзенін кесіп өтті. Лак 1866 жылдың маусымында бесінші Кентербери провинциялық кеңесіне сайлауға түсті, оны қалалық кеңестің сол кездегі төрағасы Эдвард Бишоп ұсынды. Крайстчерч қаласындағы сайлау округінде төрт орынға жеті үміткер бақ сынасты. «The Press» газеті үміткерлердің үшеуінің (танымал адвокат Фрэнсис Джеймс Гаррик, аукционшы Джеймс Джордж Хоукс және адвокат Генри Уинн Уильямс) қайта сайлануына көз жеткізді, ал төртінші орын үшін ғана күрес болды және оны балабақшашы Уильям Уилсонға (1864 жылдан бері Кайапои сайлау округін білдіретін) немесе Лакқа беруге болады деп күтілді. Уилсон Лактан 20 дауысқа көбірек ие болды; басқа сәтсіз үміткерлер жұмысшы табының өкілі Сэмюэл Пауль Эндрюс және 1-ші Жаңа Зеландия Парламентіне Крайстчерч ауылдық сайлау округін білдірген Джернингэм Уэйкфилд болды. Бірнеше күннен кейін Лак Линкольн сайлау округінде үміткер болды, онда екі орын бар еді. Оның бизнес серіктесі Чарльз Кларк 1862 жылдан бері бұл округті білдірген, бірақ денсаулығы нашарлап, қайтадан сайлауға түспеді және Лактың кандидатурасын қолдады. Сайлауға үш үміткер қатысты, ал Лак Генри Танкред пен Артур Чарльз Найтқа қарсы екі дауыс айырмашылығымен үшінші орын алды.

Luck arrived in Lyttelton on the Steadfast on 9 June 1851. In 1852, Luck built the Church of the Most Holy Trinity in Lyttelton, which was architect Benjamin Mountfort's first commission in New Zealand. What was long talked about afterwards was that upon completion, he held a ball in it for his friends. Luck was the builder of the original wooden St Peter's Church in Upper Riccarton, which was consecrated in 1858 by Bishop Harper. The architectural design work for the later stone church was started by Mountfort. Luck and Mountfort formed a partnership in mid 1857. They co designed the Canterbury Provincial Council Buildings in Christchurch, which were constructed between 1858 and 1865. On 6 January 1858, the foundation stone was laid by the Superintendent, William Sefton Moorhouse. After attending church at St Michael and All Angels, a procession of Police, a band, dignitaries, provincial councillors, members and officials of the government, bishop and clergy made their way along the Avon River, where Mountfort and Luck handed a ceremonial trowel to the Superintendent and helped him put the foundation stone in place. The buildings, which opened in stages, were first used for a council meeting on 29 September 1859. The Provincial Council Buildings are considered to be the finest Gothic buildings in the Southern Hemisphere, and the buildings have a Category I heritage order with Heritage New Zealand (NZHPT). Luck was the less dominant half of the partnership as credit for their joint work is generally given to the better known Mountfort. The building has a Category I heritage order with the NZHPT. He worked in partnership with Mountfort until July 1864. John Ollivier had the chairman of the Christchurch Town Council since 1863; the role was predecessor to Mayor of Christchurch. At the time, chairmen were voted by their fellow councillors. At a special meeting of the Town Council on 13 January 1865, Ollivier was elected chairman for another year. But only 10 days later, on 23 January 1865, Ollivier resigned as chairman. At the next meeting on 30 January 1865, Luck was voted chairman for the coming year, thus becoming the third person to take that role. Only a month later, Luck called a public meeting concerning the most exciting news that had ever been received in Christchurch yet, as gold had been found on the West Coast in Hokitika. At the time, the Canterbury Province covered both coasts of the South Island, and within three weeks, 2500 diggers had crossed the Waimakariri River on their overland route to the gold diggings in the western part of the province. Luck stood for election to the fifth Canterbury Provincial Council in June 1866, and he was nominated by the then chairman of the Town Council, Edward Bishop. There were seven contenders for the four available positions in the City of Christchurch electorate. The Press commented that the return of three of the candidates (prominent solicitor Francis James Garrick, auctioneer James George Hawkes, and lawyer Henry Wynn Williams) was almost guaranteed, and the fourth position was the only real contest and could be expected to either go to nurseryman William Wilson (who had been representing the Kaiapoi electorate since 1864) or Luck. Wilson was some 20 votes ahead of Luck; the other unsuccessful candidates were the working class representative Samuel Paull Andrews and Jerningham Wakefield, who had represented Christchurch Country electorate in the 1st New Zealand Parliament. Within days, Luck became a candidate in the Lincoln electorate, where two positions were available. His business partner, Charles Clark, had represented the electorate since 1862, but was unwell and did not stand again, and supported Luck's candidacy. Three candidates stood in the election, and Luck came third by a two vote margin against Henry Tancred and Arthur Charles Knight.

Жер иеліктері

Лак Крайстчерчтің қазіргі орталық қаласындағы әртүрлі учаскелеріне ие болды немесе жалға алды. Ауылдық жерді сатып алғанда, сатып алушы қалалық учаскелерді сатып алу құқығын да алатын. Жаңа Зеландияға келгенге дейін Лак 1851 жылғы наурыз айында өзінің серігі Эдвард Кентпен бірге Хиткотте жер сатып алды. 64-ші ауылдық учаске Опавахо / Хиткотт өзенінің жанында, ол Эйвон-Хиткотт сағасы / Ихутайға құятын жерге жақын орналасқан. Кент бірнеше қалалық учаскені таңдады, соның ішінде TS 705, ол Коломбо көшесі, Глостер көшесі және Кафедральдық алаңның солтүстік-батыс бөлігіндегі бұрыштық мүлік болды. TS 705 Лакқа сатылды, ал құжатта 1853 жылдың 3 маусымы көрсетілген. Лак Глостер көшесіне қарайтын үй салдырды. 1862 жылы жер 21 жылға жалға берілді. Кентербери қауымдастығымен туысқандық байланысы бар Бенджамин Ланкастер RS 62 учаскесін сатып алды, ол кейін Ланкастер паркі деп аталды. Ланкастер қалалық учаскелерді сатып алу құқығын пайдаланды және TS 706 және 707 учаскелерін таңдады, ал біріншісі Лактың TS 705 учаскесімен шектес болды. Лак Жаңа Зеландиядан Англияға кеткеннен кейін 584 және 586 қалалық учаскелерінде үлкен ғимарат салынды. Маунтфорт жобалаған ғимарат Лак ғимараты деп аталды. Лак ғимаратының көп бөлігі 1973 жылы MfL ғимаратының салынуына орын беру үшін бұзылды. 2011 жылғы Крайстчерч жер сілкінісінен кейін Лак ғимараты орналасқан блок жаңа Конгресс-орталығы үшін белгіленді. 2012 жылдың желтоқсанында Лак ғимараты Кентербери жер сілкінісінен қалпына келтіру басқармасы сатып алған 761 орталық қалалық мүліктің алғашқысы болды. Лак Кентербери газ, көмір және кокс компаниясының төрағасы қызметін атқарды. 1861 жылдың қарашасынан бастап Лак Чарльз Кларктың серігі болды және олар "Лак және Кларк" деген атпен жер агенттері және аукционшылар ретінде Коломбо және Глостер көшелерінің қиылысының солтүстік-батыс бұрышындағы кеңселерінен сауда жасады, Лак сол жердің иесі болды. Лак және Кларк 1866 жылдың 31 тамызында серіктестігін тоқтатты, Кларк Коломбо көшесіндегі оңтүстікке қарай жаңа кеңсеге көшті, Лак дебиторлық қарыздарды өз мойнына алды және "Лак және Ко" деген бизнес атымен жұмысын жалғастырды. Бірақ бірнеше айдан кейін Лак Англияға қайтуға шешім қабылдағанда жағдай өзгерді. 1867 жылдың наурыз айында Лак "Лак пен Кларкқа" қарыздар енді Чарльз Кларкқа төленуі керек деп хабарлады, ал "Кларк және Ко" Лактың Коломбо және Глостер көшелерінің бұрышындағы кеңсесіне қайта оралды. Лак сондай-ақ өзіне қатысты барлық талаптарды 1867 жылдың 3 сәуіріне дейін ұсыну керектігін хабарлады және ол Жаңа Зеландиядан бес күннен кейін кетті. Кларк кейін Мерьивелдегі Лактың үйін, Мериденді жалға берді.

Luck owned or leased various sections in Christchurch in what is now the central city. At the time, when rural land was purchased, the buyer also obtained the right to purchase town sections. Before he arrived in New Zealand, Luck took up of land in Heathcote in March 1851 through and with his partner Edward Kent. Rural Section 64 was located next to the Ōpāwaho / Heathcote River near where it flowed into the Avon Heathcote Estuary / Ihutai. Kent chose several town sections, including TS 705, which is the corner property fronting Colombo Street, Gloucester Street, and Cathedral Square in the north west quadrant of the Square. TS 705 was sold to Luck, with a conveyancing date of 3 June 1853 on the title document. Luck built a house for himself on the Gloucester Street frontage. Land was subleased in 1862 on a 21 year term. Benjamin Lancaster, an absentee landowner with family connections to the Canterbury Association, purchased RS 62, which later became known as Lancaster Park. Lancaster took up the option of also buying town sections, and he chose TS 706 and 707, with the former being adjacent to Luck's TS 705. After Luck had left New Zealand for England, a substantial building was erected on town sections 584 and 586. The Mountfort designed building became known as Luck's Building. Most of Luck's Building was demolished in 1973 to make way for a new development, the MfL Building. Following the 2011 Christchurch earthquake, the block holding Luck's Building was designated for the new Convention Centre. In December 2012, Luck's Building was the first of the 761 central city properties to be purchased by the Canterbury Earthquake Recovery Authority. Luck was the chairman of the Canterbury Gas, Coal and Coke Company for some time. From November 1861, Luck was the business partner of Charles Clark and they traded as 'Luck and Clark' as land agents and auctioneers from premises on the north west corner of the intersection of Colombo and Gloucester Streets, with Luck owning that land. Luck and Clark dissolved their partnership on 31 August 1866, Clark moved to new premises further south on Colombo Street, Luck took over the accounts receivable, and Luck carried on under the business name 'Luck and Co'. But only a few months later, the situation was reversed when Luck decided to go back to England. In March 1867, Luck advertised that any remaining debts to 'Luck and Clark' are now due to be paid to Charles Clark, and 'Clark and Co' moved back into Luck's premises on the corner of Colombo and Gloucester Street. Luck also advertised that all claims against him personally are to be presented by 3 April 1867, and he left New Zealand five days later. Clark then rented out Luck's house Meriden in Merivale.

Отбасы

Лак архитектормен бизнес қарым-қатынасынан бөлек, Маунтфорт отбасымен жақын байланыста болды. 1852 жылдың ақпан айында Лак архитектордың ұлы Уилфред Льюис Маунтфорттың шайқыншысы атанды. Ол 1867 жылдың 8 сәуірінде әйелі және бес баласымен бірге "Мермейд" кемесімен Лондонға сапарлады.

Зейнеткерлік және өлім

Лак Англияға зейнеткерлікке шықты. Шетелден ол Крайстчерч соборы қорына үлестес болды. 1881 жылғы сәуірде ол әйелі мен үш қызымен бірге Бристоль қаласындағы Вестфилд Паркі, 20-үй мекенжайында тұрғандығы 1881 жылғы Ұлыбритания халық санағында тіркелген. Ол 1881 жылғы 15 желтоқсанда өз үйінде 2,359 фунт стерлинг көлемінде жеке мүлік қалдырып қайтыс болды; оның әйелі 1889 жылы Лондондағы үйінен Невестокқа сапар барысында қайтыс болды. Крайстчерч соборының ішінде Лакқа арналған ескерткіш орнатылған.