Кіріспе

Индонезияның жойылған әуе компаниясы (2001–2013)

PT. Metro Batavia, Batavia Air атымен жұмыс істеген, Индонезияның Джакарта және Сурабая қалаларында орналасқан әуе компаниясы болды. 2013 жылдың 31 қаңтарына дейін әуе компаниясы шамамен 42 бағытқа және бірнеше жақын аймақтық халықаралық бағыттарға, сондай-ақ Сауд Арабиясына ішкі рейстерді орындады. Оның негізгі базасы Джакартадағы Сокарно-Хатта халықаралық әуежайы болды. Batavia Air Индонезияның азаматтық авиация органының әуе компанияларының қауіпсіздігіне берген бағалау бойынша 1-санатқа жатты. 2013 жылдың 31 қаңтарында, жергілікті уақыт бойынша сағат 12:00-де, Batavia Air қызметін тоқтатты, себебі Орталық Джакарта облыстық соты ILFC халықаралық ұшақ жалға беруші компаниясының банкроттық арызын қабылдады. Соған сәйкес, әуе компаниясы 4,68 миллион АҚШ доллары көлемінде қарызға батып, қаржылық қиындықтарға байланысты оны төлей алмады.

Тарих

Әуе компаниясының атауы қазіргі Жакарта деп аталатын Батавиядан алынған. Ол 1945 жылға дейін Голландтың Шығыс Индиясының астанасы болған. Әуе компаниясы 2000 жылы авиациялық лицензия алды, 2001 жылы сынақ операцияларын бастады және 2002 жылдың қаңтарында жұмысын бастады. Бастапқыда Metro Batavia деп аталған, ол Bali Air компаниясынан уақытша жалға алынған Fokker F28 ұшағымен жұмысын бастады. Batavia Air компаниясы Джакартадан Понтианакқа алғашқы рейстерін іске қосты, содан кейін басқа бағыттар да қосылды. Әуе компанияның иесі – PT Metro Batavia. 2012 жылдың 26 шілдесінде AirAsia және Batavia Air AirAsia Bhd компаниясының 80 миллион долларға әуе компанияны сатып алу ниеті туралы бірлескен мәлімдеме жасады. Жоспарланған сатып алу екі кезеңде жүзеге асыру жоспарланған: біріншісінде AirAsia компаниясы Fersindo Nusaperkasa компаниясымен серіктестікте 76,95% акцияны сатып алуға тиіс еді, ал бұл компания Индонезия AirAsia компаниясын басқаратын Индонезиядағы бизнес бөлімшесі. 2013 жылға қарай AirAsia қалған 23,05% акцияны басқа акционерлерден алуы тиіс еді. Индонезияның сауда заңдары шетелдік компаниялардың жергілікті бизнесте басым үлеске ие болуына тыйым салады, бірақ AirAsia өзінің еншілес компаниясы Fersindo Nusaperkasa арқылы Индонезияның ішкі нарығындағы беделін арттыру үшін осы заңды айналып өтуді жоспарлады. Сатып алу Индонезия билігімен келіспеушіліктер тудыруы мүмкін болды, себебі Индонезияның ішкі заңдары шетелдік азаматтарға жергілікті әуе компаниясының басым үлесіне ие болуға рұқсат бермейді. Бұл келіспеушілік хабарланғаннан кейін бірнеше күн ішінде туды. Бастапқы жарияланған кезде Индонезия үкіметі AirAsia Berhard және Fersindo Nusaperkasa (Индонезия AirAsia) компанияларының сатып алуына рұқсат бермеген еді. Шілдеде қол қойылған акцияларды сату туралы келісімде AirAsia компаниясы Batavia компаниясының 49% үлесін сатып алуға, ал оның жергілікті серіктесі Fersindo Nusaperkasa (Indonesia Air Asia) 51% көпшілік үлесін сатып алуға міндеттенді. 2012 жылдың 11 қазанында AirAsia Berhard, Fersindo Nusaperkasa (Индонезия AirAsia) және PT Metro Batavia арасындағы келісімшарт күшін жойды. 2012 жылдың 11 қазанында Batavia мен AirAsia арасындағы жоспарланған сатып алу тоқтатылғаны туралы хабарламамен бірге, Индонезияда жердегі қызмет көрсету, тарату және инвентаризация жүйелерін қамтитын одақ құру жоспарын жариялайтын бірлескен мәлімдеме жасалды. Сондай-ақ, мәлімдемеде Batavia мен Air Asia тобы арасындағы операциялық одақтарды құру жоспары туралы хабарланды. Batavia және AirAsia 49%-ын басқаратын Indonesia AirAsia компаниясы Индонезияда аймақтық ұшқыштарды даярлау орталығын құру үшін бірлескен кәсіпорын құрмақ. 2012 жылдың қазан айының басында жаңа одақ туралы хабарланған кезде, оның егжей-тегжейі жарияланбады. 2013 жылдың 31 қаңтарында жергілікті уақыт бойынша сағат 12:00-де Batavia Air әуе компаниясы қызметін тоқтатты. Орталық Джакарта облыстық соты халықаралық ұшақ жалға берушісі IFLC-тің банкроттық талабын қабылдады, себебі әуе компания 4,68 миллион АҚШ доллары көлемінде қарызға батып, оны бірнеше қаржылық қиындықтардан кейін, әсіресе 2009 жылы ILFC компаниясынан екі Airbus A330 ұшағын алғаннан кейін төлей алмады, бұл ұшақтар 2015 жылға дейін алты жылға жалға алынған болатын. Жергілікті әуе компаниялары Batavia Air әуе компаниясының барлық бағыттарын өздеріне алуы тиіс еді. 2013 жылдың ақпан айына дейін тек үш әуе компаниясы бағыттарды сатып алды, атап айтқанда Citilink, Mandala Airlines және Lion Air. Ұйымның қызметі тоқтатылғанға дейін сатып алынған барлық билеттер қайтарылды немесе басқа әуе компанияларына ауыстырылды. Орталық Джакартаның сауда соты Batavia Air компаниясын таратуға көмектесу үшін жергілікті заң фирмаларынан төрт таратушыны тағайындады.

Апаттар мен оқиғалар

11 жылдық ұшу тарихында "Батавия Эйр" әуе компаниясы ешқашан ірі апатқа ұшырамаған. 2006 жылдың 5 мамырында "Батавия Эйр" 737-200 ұшағы ұшып шыққаннан кейін гидравликалық ақауларға тап болып, Джакартадағы Сукарно-Хатта халықаралық әуежайына шұғыл қонуға мәжбүр болды. Ұшақ шұғыл қону кезінде ұшу-қону жолағының шегінен шығып кетті. Үш жолаушы жарақат алды. 2007 жылдың 21 қарашасында "Батавия Эйр" 737-400 ұшағы Сукарно-Хатта халықаралық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай 40 см х 50 см өлшемдес қанат бөлігін жоғалтты. Ұшақ қауіпсіз түрде шұғыл қону жасады, ал "Боинг" 737-400 қанатының бөлігі жақын жердегі үйге құлады. Ешкім зардап шекпеді.