Кіріспе
1944 жылғы фильм
Hell Bent For Election – 1944 жылғы екі бөлімді (он үш минуттық) анимациялық қысқаметражды фильм. Бұл қысқаметражды фильм United Productions of America (кейін "Индустриалдық фильмдер" деп аталған) студиясының алғашқы маңызды фильмдерінің бірі болды, ол 1950-ші жылдардағы ең беделді анимациялық студияға айналды. UPA 1940-жылдардың соңына дейін толық штатқа ие болған жоқ немесе студиясы болғандықтан, бұл фильм аниматор Зак Шварцтың пәтерінде, түрлі голливудтық анимациялық студиялардан келген қосымша жұмыс істейтін адамдардың көмегімен түсірілді. Осы қосымша жұмыс істейтін адамдардың арасында фильмнің режиссері Чак Джонс та болды.
Сюжет
Фильм – аллегориялық үгіт фильмі, көрермендерді тіркелуге және Франклин Д. Рузвельтке дауыс беруге шақыру мақсадымен жасалған. Демократиялық партияның үміткері Рузвельт, соғыс материалдарын тасымалдайтын жылдам жүк пойызын тартатын "Win the War Special" атты заманауи, аэродинамикалық локомотив ретінде бейнеленген. Ал оның республикалық қарсыласы Томас Э. Дьюи – ескі, сықырылдап тұрған бу локомотиві, "Defeatist Limited" (1929 жылғы қор нарығының күйреуіне сілтеме ретінде 1929 жылғы нөмірленген) түрінде көрсетілген. Оның вагондары ыстық ауа, жоғары бағалар, салықтар, бұрынғысыншағы бизнес (жатын вагоны), соғыс жұмысшылары үшін нашар тұрғын үй, еңбек заңнамасына қатысты табыт, жұмыссыздық жәрдемақысы үшін ішінде аздаған алмалары бар екі дөңгелекті шағын арба және, соңында, темір торлы терезелері бар "Джим Кроу вагоны" деп аталатын кабинадан тұрады. Фильмдегі қақтығыс Джоның, американдық сайлаушыларды бейнелейтін пойыз бағытталғышының (коммутатор) төңірегінде орын алады. Ол станция бастығы Сэмнің (Америкалық ағаш адамының бейнесі) ескертуін естиді, 1942 жылғы қарашада болғандай, бағытталғышта ұйықтап қалмау үшін. Джо, оны жаңылыстыруға тырысатын, сигаретадан түтін шығаратын, Дьюиге ұқсайтын саботажшыны тыңдау керек пе, әлде осы ықпалға қарсы күресіп, Рузвельттің "Win the War Special" пойызын Вашингтонға қарай дұрыс жолға салу керек пе деген шешімге келуі керек. Бір сәтте, фантастикалық саботажшы Джоны міндеттерін орындамауға көндіруге тырысып, қысқа ғана уақытқа Адольф Гитлерге айналады. Монтаж кезінде "Defeatist Limited" пойызы "Win the War Special" пойызын тоқтатуға тырысады (мысалы, оған түтін шашып, поршеньдерінен май бүзкейді). Ерекше бір түс көруден кейін, Джо салықтарға (тырнақтарға), "тоңған" жалақыға және өсетін бағаларға (биіктігі үнемі артатын жүк вагонымен бейнеленген, сондықтан ол шатырға көтеріле алмайды) қарсы күреседі, содан кейін "Defeatist Limited" пойызын басқа жолға бұру үшін бағытталғышты тартады. Пойыз кері жүріп тоқтауға тырысады, бұл оның көптеген вагондарына зиян келтіреді, бірақ ол баяулай алмай, бағытталғышқа соқтығысқанда, локомотив пен вагондар жолдан шығып, апатқа ұшырайды. "Win the War Special" пойызы Вашингтонға қарай толық күшпен жүреді. Фильм соғыстан кейінгі жақсы өмірге арналған мадақтаумен аяқталады; "Win the War Special" пойызының соңғы вагоны – "Соғыстан кейінгі сарай вагоны", ал Джо Солдат, Джо Фермер, Дж. Индустриалист, Джо Индустриалист, кіші және Джо Жұмысшы сияқты азаматтар соғыстан кейінгі американдық өмірдің артықшылықтарын, соның ішінде GI Bill және әлеуметтік қамсыздандырудың пайдасын көрсететін ашылатын буклеттерді қарап жатыр.
Талдау
"Шайлау үшін тозаққа бет бұру" – "УПА" студиясының "Джеральд МакБоинг Боинг" және "Мистер Магу" сияқты кейінгі туындыларына қарағанда әлдеқайда тікелей мағынадағы фильм. Дегенмен, оның күшті символизмі, сөзден гөрі бейнелі дизайн стилі және ерекше камера бұрыштары осы қысқаметражды фильмді өзінің замандастарынан ерекшелендірді. Фильмді United Auto Workers ұйымы демеушілік еткен. Фильмде "Біз соғысты жеңіске жетеміз" ("We're Going to Win the War") әнін жазған Эрл Робинсон мен Э. Я. Харбург есімді авторлардың қатысуы бар, соңғысы "Оз сиқыршысы" ("The Wizard of Oz") мюзикліне ән мәтіні жазуымен танымал. "Шайлау үшін тозаққа бет бұру" – "УПА" студиясының алғашқы үлкен жетістігі болды және оның келешектегі табыстарына жол ашты, оның ішінде "Үздік анимациялық қысқаметражды фильм" номинациясы бойынша Академия сыйлығына тоғыз рет ұсынылып, үш рет жеңіске жетті. Фильмде Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты түрлі көзқарастар көрсетіледі, "Жеңіс үшін арнайы топ" (Рузвельтті бейнелейтін) пен "Жеңіліске шақыру" ("Defeatist Ltd", Дьюиді бейнелейтін) арасындағы бәсекеге назар аударылады. Джо мен "Бұзушы" ("The Wrecker") арасындағы тартыс соғыс пен оған деген қатынас туралы әңгіме. Джо "біз" [америкалықтар] соғысты жеңіске жеткізуге тырысамыз дейді, ал "Бұзушы" бұл Рузвельттің соғысы деп аңғыртып келекелейді. Осы сөздерін айтқанда "Бұзушы" Адольф Гитлердің карикатуралық бейнесіне айналады. Психоделикалық түс көруден кейін Джо оянғаннан кейін, қару-жараққа толы "Арнайы топты" жеңіс жолына жібереді. Вашингтонға баратын жолда, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі бейбіт әлемге деген үмітті бейнелейтін, Адольф Гитлер, Бенито Муссолини және Хидеки Тоджоның карикатуралық суреттері бейнеленген құбыла тақтасы орналасқан. "Соғыстан кейінгі бақылау вагоны" ардагерлерге берілетін жәрдемақы мен толық жұмыспен қамтуды соғыстан кейінгі мақсаттар ретінде көрсетеді.