Кіріспе

Саид Емами (سعید امامی; Саид Эслами) (1958–1999) – Әли Фаллахиан басшылығымен Иранның барлау министрінің орынбасары және Ғорбанәли Дорри Нажафабадидің кеңесшісі. Ол 32 жасында қауіпсіздік мәселелері жөніндегі вице-министр және барлау министрлігінің екінші тұлғасы болып тағайындалды. Ол 1990 жылдары көптеген ішкі және елден тыс барлау операцияларының, әсіресе батыс елдері, Израиль және революцияға қарсы күштерге қатысты операциялардың ұйымдастырушысы және жетекшісі деп есептеледі. Ол наразыларды ( "тізбекті кісі өлтірулер" деп белгілі) өздігінен ұйымдастырды деген айып тағылды.

Өмірбаян

Эмами Иранның Шираз қаласына жақын Абаде қаласында дүниеге келген. 1978 жылы ол өзінің емілген ағасы Солтан Мұхаммед Этемадтың көмегімен Америка Құрама Штаттарына көшіп барып, механикалық инженерлік мамандығын оқу үшін барды. Иран революциясынан кейін Иранға оралып, барлау саласында жұмыс істеді. 1984 жылы Иран Мәжілісі (Иран Парламенті) Иранның Барлау министрлігін құруға келісім берген кезде, ол министрлікке қосылып, Мұхаммед Рейшахридің қызмет мерзімінде шетелдік бағыттар басқармасында жұмыс істеді. Ол сондай-ақ министрліктің қауіпсіздік бағыттарының директоры болды.

Өмірбаян

Кейбір дереккөздер Эмами еврей тегінен екенін мәлімдеді, бірақ Али Фаллахиан "олар оны тұтқындау мен азаптауды ақтауға тырысқан" деп есептейді. "Хамшахри" газетінің мәліметінше, ол Ислам Республикасында Холокостты жоққа шығарған тұңғыш адам болды.

Тұтқындалу және өлім

1999 жылы тізбелі кісі өлтірулерді ұйымдастырды деген айыппен Емами тұтқындалып, түрмеге қамалды. Мұхаммед Сахимидің сөзінше: 1999 жылдың 20 маусымында Саид Емамидің түрмеде қайтыс болғаны туралы хабар тарады. 1999 жылдың 16 маусымында Емами ванна бөлмесінде депиляциялық құралды ішіп, өзіне зиян келтіруге тырысқан. Ол ауруханаға жеткізіліп емделгенімен, 19 маусымда көз жұмды. Оның өліміне жүрек тоқтауы және тыныс алу мүшелеріндегі мәселелер себеп болды делінген. Оның отбасы 400 адам қатысқан аза тұту рәсімін өткізді. Ирандық оппозиция өкілдері "ол Ислам Республикасының жоғары жағын құлайтуы мүмкін МОИС операциялары туралы құпия ақпараттың жария болуын болдырмау үшін өлтірілді" деген пікірде. Кейін ол Иранның бұрынғы барлау қызметкері Аболғасем Фархад Месбахидің елден қашуына көмектескен деген айып тағылды. Месбахи өзінің бұрынғы әріптесі Емами оны өлтіру жоспары туралы ескерткен соң 1996 жылы Ираннан қашқанын мәлімдеді. Месбахи Германияда пана тапты, ол Миконос мейрамханасындағы кісі өлтіру ісі бойынша сотта куәлік берді, бұл неміс сотының Иран үкіметінің шенеуніктерін шабуылға кінәлі деп тануына және бұрынғы Иран барлау министрі Фаллахианды тұтқындауға бұйрық беруіне әсер етті. Емамидің тұтқындалуының себебі осы әрекеттері болған деп болжануда.