Кіріспе
Американдық инженер және компьютер ғалымы Аллан Алкорн (1 қаңтар 1948 жылы туған) – американдық пионер инженер және компьютер ғалымы, ең белгілісі Pong видео ойынын жасаған. 2009 жылы IGN оны барлық уақыттың ең үздік 100 ойын жасаушысы деп таңдады.
Allan Alcorn (born January 1, 1948) is an American pioneering engineer and computer scientist best known for creating Pong, one of the first video games. In 2009, he was chosen by IGN as one of the top 100 game creators of all time.
Атари мен Понг
Олкорн Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында өсті. Ол Калифорния университетінің Беркли қаласындағы бөлімінде білім алып, 1971 жылы электр инженериясы және компьютерлік ғылымдар саласы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алды. Ол пионерлік видеокомпания Ampex-те жұмыс істеді, онда Тед Дабнимен және кейіннен Atari, Inc., Apple, Cyan Engineering және Pizza Time Theater (қазіргі Chuck E. Cheese's) компанияларында тұрақты серіктерге айналған бірнеше адаммен танысты. Олкорн видеоаркадалық ойын Pong-ты жасады, оны Нолан Бушнелл мен Дабнидің басшылығымен құрастырды. Pong 1970-ші жылдары үлкен сәттілікке ие болды. Atari 2600 сияқты Atari өнімдерінің барлық жаңалықтарына тікелей қатысудан басқа, Олкорн Стив Возняк пен Стив Джобс (сол кезде Atari қызметкері) Apple I прототипін таныстырған тарихи кездесулерде де болды. Олкорн 1974 жылы Стив Джобсты Atari компаниясына жұмысқа алған адам болды. Джобс "Сан-Хосе Меркьюри" газетіндегі Atari-дің "Көңіл көтеру, ақша табу" деген жарнамасын көрген. Ол видео ойын өндірушісінің вестибюліне сандал киіп, шашы шалақ болған күйде келді және кадрлар директорына жұмыс берілгенше кетпейтінін айтты. Сол кезде Atari компаниясының бас инженеры болған Ал Олкорнға хабарласып: "Біздің вестибюльде хиппи баласы бар. Біз оны жұмысқа алғанша кетпейді дейді. Полиция шақырайық па, әлде кіргізейік пе?" деді. Олкорн оны кіргізуге рұқсат берді. Джобстың ерекше келбетіне қарамастан, Олкорн оны жұмысқа алды. Олкорн осылай деп еске алды: "Ол есіктен кіргенде он сегіз жасар, сәл хиппи көрінетін бала еді, жұмыс іздеп келді. Мен: "Ой, қай мектепте оқыдың?" - дедім. Ол: "Рид", "Рид инженерлік мектеп пе?" - деді. "Жоқ, бұл әдебиет мектебі", - деді және ол оқуын тастап кеткенін айтты. Бірақ содан кейін ол технологияға деген ынтасын көрсетті, оның жанында бір шұғыла бар еді. Ол он сегіз жаста болғандықтан, арзан болуы керек еді. Сондықтан мен оны жұмысқа алдым!" Atari-дің негізін қалаушы Нолан Бушнелл Джобс "зор, қызығушылық танытатын және агрессивті" екенін айтты, бірақ көп ұзамай Джобспен жұмыс істеудің қиын екені, ол басқа қызметкерлерді ашық мазақтап, олардың арасында көп жау жасайтыны белгілі болды. Жағдайды нашарлату үшін, ол күшті дене иісіне ие болды. Джобс жемісшіл диетада отырды және оның дене иісін болдырмайды деп (бұл дұрыс емес) сенді, сондықтан ол үнемі душ қабылдамай және дезодорант қолданбады. Шағымдарға көңіл бөлмей, Олкорн мәселені шешіп, Джобсты тек түнде жұмыс істеуге рұқсат берді.
Алкорнның Космос бойынша жұмысы Atari-ден кетеді
Рей Кассар Бушнеллды президент ретінде алмастырғанда, Atari маркетингтік компанияға айналды. Ескі басшылық тәуекелге бел буып, жаңа технологияларды дамытты. Жаңа технологияларды әзірлеудің орнына Кассар қолдағы идеяларды барынша жетілдіруді жөн көрді. Олкорн үй видео ойындарының келесі буынының жабдықтарын жасауды бастағысы келді, бірақ Кассар Atari VCS-ке баламаны қарастырмады. 1978 жылдың соңында Олкорн инженерлер тобын жинап, «Космос» деп аталатын ойын консолін құрастыруды бастады. VCS-тен айырмашылығы, «Космос» теледидарға қосылмайтын. Оның жарықдиодты дисплейі болды. Екі жүйе де картридждерде сақталған ойындарды ойнады, бірақ «Космос» картридждерінде электрондық элементтер болмады, тек төртке бес дюймдік мөлдір пленка болды, оның өндірілуі соншалықты арзан болғандықтан, картридждердің құны 10 долларды құрады. Олкорн командасына екі жаңа инженер қосылды: Стэнфорд университетін бітірген Гарри Дженкинс және монетамен жұмыс істейтін бөлімде табысқа жеткен жоба дизайнері Роджер Гектор. Екеуі де жоба бойынша тікелей Олкорнның басшылығында жұмыс істеді. «Одиссеядан» алынған үлгі бойынша, «Космос» ойындардың көрінісін жақсарту үшін қабаттарды пайдаланды. Алайда, «Космос» қабаттары Atari инженерлері жасаған ең әсерлі технологиялардың бірі болды. Atari банктермен келісім шарттарын жасасты, олар банкрот болған Holosonics компаниясына тиесілі патенттерге қол жеткізді, ол әлемдегі голограммалардың көп бөлігіне иелік етті – лазерлерді пайдаланып үш өлшемді бейнелер жасау технологиясы. Олкорн өзінің ойынында қолдануға болатын голограммаларды жаппай өндіру процесін әзірлеу үшін екі маманды, Стив МакГрю мен Кен Хейнсті шақырды. МакГрю мөлдір пленкада голограмма жасау процесін жасады. Кейінірек Хейнс технологияны басқа мақсаттарға, мысалы, несие карталарына 3D суреттерді орналастыру үшін кеңейтті. Олкорн олардың мөлдір пленкалық технологиясын пайдаланып, «Космос» үшін 3D голографиялық қабаттардың таңғажайып жиынтығын жасады. Жүйе үшін жасалған алғашқы ойындардың бірі Стив Расселдің «Spacewar» ойынына ұқсас болды – екі кішкентай кеме шайқасқан ғарыш кеңістігіндегі ұрыс. Ойын кедергісіз кеңістікте өтті, бірақ голографиялық қабат айналып тұратын 3D астероидтармен толыққанды фон жасады. Қабат ойынға әсер етпеді, кемелер фонмен өзара әрекеттесе алмады, бірақ визуалды эффектлер керемет болды. Жобаны бастамас бұрын, Олкорн Рэй Кассардан жаңа автономды ойын жүйесін жасауға рұқсат сұрады. Олкорнның айтуынша, Кассарға бұл қызық емес сияқты көрінген, бірақ ол қарсылық білдірмеді. 1980 жылдың ортасына қарай Олкорн мен оның командасы жұмыс істейтін прототипті аяқтады. Олар оны маркетинг бөліміне көрсеткенде, оларға бөлімнің VCS-тен басқа ештеңе сатуға мүдделі еместігін айтты. Олкорн, Дженкинс және Гектор «Космосқа» тым көп уақыт жұмсағандықтан, оны тастағысы келмеді. Басқа инженерлер оларға жобадан бас тартуға кеңес берді, бірақ Олкорн құрылғыны өзі сатуды шешті. Ол 1980 жылғы қысқы тұтынушы электроникасы жәрмеңкесінде Лас-Вегас конгресс орталығындағы Atari стендінде «Космосты» көрсетуге орын сұрады. Таңқаларлығы, маркетинг бөлімі келісім берді. Бұл кезде Mattel және Bally нарыққа жаңа, қуатты консольдармен кірді, бірақ ешкімге қызық болған жоқ. VCS-де ойындар саны көп және орнатылған базасы әлдеқайда үлкен болды. Ойыншық дүкендері мен универмагтардың сатып алушылары үнемі Atari стендінен өтіп жатты. Олар сол жерде болған кезде бірнеше сатып алушы «Космос» үстеліне тоқтады, онда Олкорн, Гектор және Дженкинс консольді өздері көрсетті. Голографиялық қабаттар көп назар аударды. Бірнеше айдан кейін Олкорн, Гектор және Дженкинс Нью-Йорктегі ойыншық жәрмеңкесінде ұқсас демонстрация жасады. Шоу еденінде «Home Pong» сатудағы сәтсіздігінен сабақ алған Олкорн жеке кездесулер үшін люкс та жасатты. Бұл дүкенге келгендердің арасында J. C. Penney компаниясының жаңа ойыншықтар сатып алушысы Ал Нильсен де болды. «Космосқа» деген жауап VCS-ке мүлдем ұқсамаса да, бірнеше сатып алушы жүйеге тәуекел етуге шешім қабылдады. Олкорн ойыншық жәрмеңкесінен 250 мың данаға тапсырыспен Калифорнияға оралды. Ол Кассарға өндірісті бастағысы келетінін айтқанда, Кассар оның жоспарларын тоқтатты. Тапсырыстардың таңғажайып санына қарамастан, Кассар VCS-пен бәсекелесетін ойын жүйесін жасағысы келмеді. «Космос» ешқашан өндірілмеді. Олкорн мен Гектор Кассар «Космосты» өндіруден бас тартты, өйткені ол VCS-ке бәсекелес болды деп ұзақ уақыт бойы айтты, бірақ ойын консолін сынаған кейбір адамдар келіспейді. Ойындардың ойнау құндылығына қатысты сұрақтар туындады. Кассардың «Космосты» тоқтату шешімі Олкорнды ашуландырды, ол компаниядан кетті. Ол Бушнелл, Уильямс және Кинан сияқты зейнеткерлікке шығуға мүмкіндік алатындай зейнеткерлік төлемдерін алуды үміттенеді. Олкорнның айтуынша, Манни Жерардтың «жағажайға жіберуі» шот-фактура, айлық төлем және компания көлігін алуды білдірді. Алайда, Олкорнның жоспарлары толыққанды орындалмады. Warner Communications компаниясының мәлімдемесіне сәйкес, Олкорн Бушнелл мен Кинан сияқты зейнеткерлік пакетіне құқылы емес. Warner заңгерлері Олкорнның тараптардан бөлек келісім шарттарын жасағанын және ол соманың бір бөлігіне құқылы еместігін мәлімдеді. Бұл кезде Atari пайдалы үй видео ойындары нарығының 75 пайызын бақылап отырды және VCS сатылымы жылына 2 миллиард долларға жуықтап қалды. Бушнелл мен Кинан алған соманың үлесі айтарлықтай табыс болды. Іс сотқа жетті. Warner тараптар келісімге келді және Atari-дің алғашқы толық уақытты инженеры Олкорн «жағажайға» зейнетке шықты.
Atari-ден кейін
1976 жылы Atari Warner Communications компаниясына сатылғаннан кейін, Алкорнға жұмысқа келмеуі үшін жалақы төленді. Алкорн 1981 жылы Atari-ден кетіп, Силикон алқабындағы көптеген жаңадан құрылған компанияларға кеңес берді, әсіресе Нолан Бушнелл және басқа да бұрынғы Atari басшылары құрған алғашқы технологиялық инкубаторлардың бірі – Catalyst Technologies стартаптарына қатысты. Алкорн бірнеше стартаптарға тікелей қатысты, соның ішінде Cumma, қайта бағдарламаланатын бейне ойын картриджі/киоскі жүйесі (және ұқсас Neo Geo жүйесінің алға басушысы), сондай-ақ алғашқы практикалық автомобильдегі навигациялық жүйелердің бірі – Etak компаниясына кеңесші болды. Кейіннен Алкорн Apple Fellow атанды және технологиялық өркендеу кезеңінде түрлі стартаптарға жетекшілік етіп, кеңес берді. 1993 жылы Алкорн Silicon Gaming компаниясын құрды, ол ойын автоматтары сияқты құмарлық ойындар өнімдеріне бейне ойындар мен компьютерлік технологияларды қолдануға бағытталған. 1998 жылы Алкорн Interval Research компаниясының бөлігі болған Zowie Intertainment компаниясын құрды. Ол жерде ол баланың ойынға жауап беруіне мүмкіндік беретін орналасу жүйесі бар балаларға арналған ойын жиынтығын жасады. 2000 жылы Zowie Entertainment компаниясын Lego сатып алды. 1990-шы және 2000-шы жылдардың басында Алкорн видео ойындар туралы ақпарат құралдарында Atari-дің «құрылтайшысы» деп қате айтылды. Atari-дің құрылтайшыларының бірі Тед Дабни бұл қателікті түзеп, Алкорн Atari-дің алғашқы дамуында өте маңызды рөл атқарғанын және олардың алғашқы қызметкерлерінің бірі болғанын, бірақ компанияның негізін қалаушы емес екенін мәлімдеді. 2013 жылы шыққан «Jobs» атты тамыр тарихында Алкорн рөлін Дэвид Денман сомдады.