Кіріспе
Ойын теориясындағы екі ойыншыны үйлестіру ойыны. Ойын теориясындағы "жыныстар шайқасы" – екі ойыншыны үйлестіру ойыны, сонымен қатар қақтығыс элементтерін де қамтиды. Ойынды 1957 жылы Р. Дункан Люс және Говард Райффа өздерінің классикалық "Ойындар және шешімдер" кітабында таныстырды. Кейбір авторлар ойыншыларға жыныс тағайындаудан аулақ болуды ұсынады және оның орнына 1-ші және 2-ші ойыншыларды қолданады, ал кейбіреулері ойынды Бах немесе Стравинский деп атайды, екі концертті екі оқиға ретінде пайдаланады. Ойынның сипаттамасы Люс пен Райффаның түпнұсқалық оқиғасына сәйкес келеді. Бір ер адам мен бір әйел бүгін кешке кездесуді жоспарлап отыр, бірақ таңдауға екі оқиға бар: жүлделі жұдырықшайындар және балет. Ер адам жүлделі жұдырықшайындарға баруды артық көреді. Әйел балетке көбірек қызығушылық танытады. Екеуі де әртүрлі оқиғаларға қарағанда бір оқиғаға баруды жөн көреді. Егер олар бір-бірімен сөйлесе алмаса, қайда бару керек? "Жыныстар шайқасы (1)" деп белгіленген төлем матрицасы ер адам қатарды, ал әйел бағанды таңдағандағы төлемдерді көрсетеді. Әрбір ұяшықтағы бірінші сан ер адамның, екіншісі әйелдің төлемін білдіреді. Бұл стандартты бейнелеу әртүрлі орындарға барудан ғана емес, сонымен қатар қате орынға барудан туындайтын қосымша зиянды ескермейді (мысалы, ер адам балетке, ал әйел жүлделі жұдырықшайындарға барады, екеуі де қанағаттанбайды). Мұны ескеру үшін ойын "Жыныстар шайқасы (2)" ретінде бейнеленеді, онда жоғарғы оң жақ ұяшықта ойыншылардың әрқайсысы 1 төлем алады, себебі олар кемінде сүйікті оқиғаларына қатыса алады.
In game theory, the battle of the sexes is a two player coordination game that also involves elements of conflict. The game was introduced in 1957 by R. Duncan Luce and Howard Raiffa in their classic book, Games and Decisions. Some authors prefer to avoid assigning sexes to the players and instead use Players 1 and 2, and some refer to the game as Bach or Stravinsky, using two concerts as the two events. The game description here follows Luce and Raiffa's original story. Imagine that a man and a woman hope to meet this evening, but have a choice between two events to attend: a prize fight and a ballet. The man would prefer to go to prize fight. The woman would prefer the ballet. Both would prefer to go to the same event rather than different ones. If they cannot communicate, where should they go? The payoff matrix labeled "Battle of the Sexes (1)" shows the payoffs when the man chooses a row and the woman chooses a column. In each cell, the first number represents the man's payoff and the second number the woman's. This standard representation does not account for the additional harm that might come from not only going to different locations, but going to the wrong one as well (e. g. the man goes to the ballet while the woman goes to the prize fight, satisfying neither). To account for this, the game would be represented in "Battle of the Sexes (2)", where in the top right box, the players each have a payoff of 1 because they at least get to attend their favored events.
Тепе-теңдік талдау
Бұл ойынның екі таза стратегиялық Нэш тепе-теңдігі бар, бірінде екі ойыншы да жүлделік жекпе-жекке барады, екіншісінде екеуі де балетке барады. Сондай-ақ, аралас стратегиялық Нэш тепе-теңдігі де бар, онда ойыншылар белгілі бір ықтималдықтарды пайдаланып кездейсоқ таңдайды. «Жыныстардың шайқасы» (1) ойынында көрсетілген сыйақылар үшін аралас стратегиялық тепе-теңдікте ер адам 3/5 ықтималдығымен жүлделік жекпе-жекке, ал әйел 3/5 ықтималдығымен балетке барады, сондықтан олар 6/25 = (3/5)(2/5) ықтималдығымен жүлделік жекпе-жекке және 6/25 = (2/5)(3/5) ықтималдығымен балетке бірге барады. Бұл ойын теориясы үшін қызықты жағдайды ұсынады, өйткені Нэш тепе-теңдігінің әрқайсысы белгілі бір кемшілікке ие. Екі таза стратегиялық Нэш тепе-теңдігі әділ емес; бір ойыншы үнемі екіншісінен жақсы нәтиже алады. Аралас стратегиялық Нэш тепе-теңдігі тиімсіз: ойыншылар 13/25 ықтималдығымен үйлесімсіздікке ұшырайды, нәтижесінде әр ойыншының күтілетін пайдасы 6/5-ке тең болады (әрқайсысының нашаррақ таза стратегиялық тепе-теңдігінен алатын 2 сыйақыдан кем). Белгілі бір тепе-теңдікке қол жеткізу үшін күтулер қалай қалыптасатыны әлі анық емес. Мұндай қиындықтарды шешудің бір жолы – өзара байланысты тепе-теңдікті пайдалану. Ең қарапайым түрінде, егер ойыншылар ортақ түрде байқалатын кездейсоқ құрылғыға қол жеткізе алса, олар құрылғының нәтижесіне сәйкес ойындағы стратегияларын байланыстыруға келісе алады. Мысалы, егер ойыншылар стратегияларын таңдамас бұрын тиысқанды лақтыра алса, олар тиысқанның нәтижесіне байланысты стратегияларын байланыстыруға келісе алады, мысалы, сырға – балет, ал қапқа – жүлделік жекпе-жек таңдау арқылы. Тиысқанның нәтижесі белгілі болғаннан кейін, егер екінші ойыншы өз әрекетін өзгерте алмайды деп ойласа, ешбір ойыншы ұсынған әрекеттерін өзгертуге мүдделі болмайтынын ескеріңіз. Нәтижесінде, толық үйлесім әрқашан қамтамасыз етіледі және тиысқанды лақтыру алдында ойыншылардың күтілетін пайдасы дәл тең болады. Дегенмен, тіпті корреляциялық құрылғы болған жағдайда да, ойыншылар оны елемейтін Нэш тепе-теңдіктері сақталады; өзара байланысты тепе-теңдіктерге корреляциялық құрылғының болуы және екі ойыншының да оны өз шешімдерін қабылдауда қолданатынына сенуі қажет.