Кіріспе

Сахна жарықтандыруының түрі. Эллипсоидты шағылыстырғыш нүкте (қысқартылып ERS, немесе көнеше эллипсоидты немесе эллипс деп аталады) – жарықты линза немесе линзалар тізбегі орналасқан цилиндр арқылы жинап, бағыттауға арналған эллипсоидты шағылыстырғышты қолданатын сахна жарықтандыру құралының бір түрі. ERS құралының оптикасы шамамен 35 мм слайд проекторының оптикасына ұқсас. Көңіл көтеру индустриясындағы сан алуан қолданыстар үшін әртүрлі ERS түрлері жасалған. ERS құралдары әр түрлі пішінде және өлшемде болады. Әрбір ERS моделінің өзіне тән қасиеттері бар. Жалпы алғанда, ERS құралдары – сахна жарықтандыру құралдарының ең көп түрлі және қолданылатын түрі. ERS құралдарын сонымен қатар профильді жарықтар деп те атайды (әсіресе Еуропада), себебі олардың сәулесі нысанның пішініне келтірілуі мүмкін. Эллипсоидты шағылыстырғыштар олардың күшті, анық жарығы мен әмбебаптығы үшін қолданылады. Leko және Source Four – бұл тауарлық атаулар, олар көбінесе, бірақ дұрыс емес, кез келген эллипсоидты жарықтандыру құралын атау үшін қолданылады.

Өріс бұрышы

Эллипсоидтық проекторлар белгілі бір өлшемдегі линзамен немесе линзалармен жабдықталады, ол өріс бұрышын 5-тен 90 градусқа дейін анықтайды. Өріс бұрышы – жарық шоғының интенсивтілігі шоқтың ортасының 10% деңгейіне жететін бұрыш. Көптеген өндірушілер қазір осы қатардағы (5°, 10°, 19°, 26°, 36°, 50°, 75°, 90°) құрылғылардың жарық таралуын көрсету үшін өріс бұрышын пайдаланады. Ескі проекторлар линзаның ені x құралдың фокус арақашықтығы арқылы сипатталады. Мысалы, 6x9 эллипсоидтық проектордың линзасының диаметрі 6 дюйм, ал фокус арақашықтығы 9 дюйм болады. 6x9 құралдарының өріс бұрышы шамамен 37°. 6x12 құралдарының өріс бұрышы шамамен 27°. Өріс бұрышы тарылған сайын, құралды сахнадан алыс қолдануға болады. Сонымен қатар, шам корпусына ішке-сыртқа жылғалатын екі линзасы бар өзгермелі фокус (зум) құралдары да бар, бұл пайдаланушыға белгілі бір диапазонда қажетті фокус арақашықтықты қолмен реттеуге мүмкіндік береді. Эллипсоидтық проекторларды кез келген жұмыс үшін қолдануға болады, бірақ олардың негізгі функциясы – белгілі бір жақын жерді жарықтандыру. Олар прожекторлар ретінде жиі қолданылады, өйткені олар кішкентай, анық шеңбер бере алады. Жарықты қажетті бағытта шағылыстыру үшін шамның артында эллипсоидтық рефлектор орналасқан. Олардың ұштарында гельдерді және жалюзилі есіктерді бекітуге арналған кронштейндер бар. Жалюзилі есіктер жапқыштардың қызметін атқарады, бірақ жұмсақ жиекті қамтамасыз етеді.

Дизайнға енгізілген өзгерістер

1992 жылы шыққан Electronic Theatre Controls Source Four дәстүрлі ERS дизайнын жаңартты. Компания шамдар мен шағылыстырғыштар технологиясының жетістіктерін пайдаланып, аз қуатта жарық шығаруды арттырды. Source Four атауы төрт филамент элементін пайдаланатын жақсартылған шам дизайнынан туындаған. Басқа да жақсартуларға көп линзалы жүйелерде бір линзаны қолдану, құрылғыны жеңіл және жарық шығару тиімділігін арттыру, сондай-ақ линза түтігі жинағы, жалюзилер және қосымша ұясы бар айналатын барабанды пайдалану арқылы жалюзилерді пайдалануда жоғары дәлдік пен гоболарды оңай орнату мүмкіндігі кірді. Source Four шыққаннан кейін, басқа жарық өндірушілер де ETC-мен нарық үлесі үшін бәсекелесу үшін өнімдерін қайта қарады. L пішіндес ERS Selecon Pacific, интеграцияланған дихроикалық суық айнаға байланысты ерекше пішінге ие, ол жарық сәулесінің көрінетін толқын ұзындығын инфрақызыл сәуледен тиімді бөліп, жылуды жылуды таратушыға шығарып, құрылғыдан алыстатады. Бұл құрылғының сәулесін салқын ұстап, пластикалық гоболарды пайдалануға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, сәуле жапқыштардың, гоболардың және түсті фильтрлердің қызмет ету мерзімін ұзартады және сахнадағы температураны жақсарта алады. Altman Lighting 1994 жылы Shakespeare желісін Source Four-ға жауап ретінде шығарды. Source Four-ға қарағанда бір жақсарту – барабан жинағының айналуына қатысты кеңірек реттеу мүмкіндігі. Осы құрылғыдағы кейбір компоненттерге патенттер ETC-ден лицензияланған. 2004 жылы ADB WARP Profile енгізді. Бұл эллипсоидты профильдегі дәстүрлі жалюзилер 360 градусқа үздіксіз айналатын төрт интеграцияланған жапырақшалармен алмастырылды. Фокус және Zoom параметрлері де арнайы сақиналар жиынтығымен басқарылады. Сақиналық басқару элементтері WARP прожекторының сыртында ешқандай сыртқа шығып тұрған тұтқалар мен рычагтарды қалдырмайды. WARP дизайны стандартты тіреуқолдарды моторизацияланған иықпен ауыстыруға мүмкіндік береді. Бұл иық сақиналық басқаруға да байланысты, барлық басқа функцияларды – фокус пен zoom, жалюзилерді енгізу/айналдыру және гобоны айналдыруды автоматтандырады. Моторлы құрылғы мәжбүрлі желдеткішсіз (желдеткіштерсіз) және толығымен үнсіз, сондықтан құрылғы дыбысқа сезімтал орындар үшін (телевизия студиялары, концерт залдары және т.б.) өте қолайлы. Соңғы кезде Philips Strand Lighting Lekolite ERS-ті шығарды. Бұл құрылғыдағы жақсартуларға жақсартылған оптика, 360 градус айналу, арнайы иық дизайны, құралсыз жылдам қысқа иықты орнату, жылдам ауыстырылатын шам және жақсартылған жылуды тарату технологиясы мен дизайн интеграциясы кіреді. 2011 жылы LED технологиясы ERS қолданбаларына да жетті, әлемдегі бірнеше ірі жарық өндіруші компаниялар стандартты ETC Source Four-тің энергияны үнемдейтін, техникалық қызмет көрсетуді қажет етпейтін, заманауи нұсқасын ұсынды. 2011 жылдың 6 сәуірінде итальяндық Coemar компаниясы PLASA-да (ProLight+Sound Association жәрмеңкесі, жарықтандыру индустриясының жыл сайын Германияның Франкфурт қаласында өтетін негізгі сауда көрмелерінің бірі) Reflection LEDko-ны іске қосты, бұл даму орташа қуат тұтынуды 85 пайызға үнемдеуге мүмкіндік беруі мүмкін.