Кіріспе

Липтус – евкалипт ағашының екі түрі – Eucalyptus grandis және Eucalyptus urophylla гибридінен жасалған ағаштың коммерциялық атауы. Шапшаң өндіріп алу үшін дамытылған және Бразилиядағы плантацияларда өсірілетін Липтус, ескі өрмелі орманнан алынатын емен, вишня, махагони және басқа да ағаш өнімдеріне экологиялық таза балама ретінде ұсынылады. Липтус ағаштарын шамамен 15 жылда кесіп алуға болады, бұл салқын климатта өсетін ағаштарға қарағанда әлдеқайда жылдам. Липтус Fibria компаниясының плантацияларында өсіріледі, бұл компания Aracruz Celulose S. A. және Votorantim Celulose e Papel компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылған. Солтүстік Америкада Липтусты Weyerhaeuser компаниясы таратады. Fibria компаниясына қарасты ормандардың жалпы ауданы 1,3 миллион гектарды құрайды, оның 461 000 гектары қоршаған ортаны қорғауға арналған табиғи қорықтар болып табылады. Бұл қорықтар Бразилияның алты штатында орналасқан: Эспириту-Санту, Баия, Минас-Жерайс, Рио-Гранде-ду-Сул, Сан-Паулу және Мату-Гросу-ду-Сул.

Қасиеттері

Липтустың механикалық қасиеттері көптеген қатты ағаштарға ұқсас, және көбінесе шапырқымен салыстырылады. Бұл тығыз талшықты ағаш, және еменнен де қаттырақ. Жоғары қаттылығы мен тығыз талшықты құрылымы оны жиһаз жасауға, ағаш өңдеуге және еден төсеуге ыңғайлы етеді. Түсі ашық шабдалыдан бастап, терең қызылға дейін өзгереді. Күн сәулесіне ұшырағанда пигменттері біраз қараңғылайды.

Жұмыс істеуге жарамдылық

Липтус көбінесе махоганға қолданылатын тиімді балама ретінде таныстырылады. Липтустың жоғары тығыздығы және жабық, біркелкі дәнді құрылымы оны кесуге де, механикалық өңдеуге де ыңғайлы етеді. Ол махоган сияқты кескен кезде беті бүршіктелмейді, ал алқұрдан өзгеше, оның өрнекті дәні жоқ, сондықтан ол жыртылуға осал емес.

Артықшылықтары

Липтусты плантацияда өсіру, ескі өсімдіктер тоғайларын қырып тастамайды, олар биологиялық түрлердің алуандығы үшін құнды мекенжайлар саналады. Липтустың тез өсуі, оның жеткілікті мөлшерде болуын және бағасын төмен ұстауға мүмкіндік береді. Плантациялық орта топырақтың химиялық құрамын, ағаштардың арақашықтығын және өсуге әсер ететін басқа да факторларды нақты бақылауға мүмкіндік береді, нәтижесінде ең аз аумақтан ең көп сапалы ағаш алынады.

Сын

Аракруз бұрынғыда үнді тайпалары үшін белгіленген жерді Аракрузға беруге бағытталған заң шараларын күшпен қолдағандығы үшін жергілікті халықтармен нашар қарым-қатынасы үшін сынға ұшыраған. Аракруз Орманды басқару кеңесімен (Forest Stewardship Council) және оған байланысты орман сертификаттау бағдарламаларымен өнімділігін растаудан бас тартты. Аракруз қазіргі бағдарламалармен сертификаттамау себебін тым шектеулі екендігімен және шын мәніндегі тәжірибелерді көрсетпейтіндігімен түсіндіреді. Дегенмен, басқалар сертификаттың жоқтығын қоршаған ортаға зиян келтіретін процестерге қатысу белгісі деп санайды. Fibria компаниясы 2017 жылдың қазан айында Lyptus пилорамасын жапты.