Кіріспе
1985 жылғы көркем фильм, «Сезам көшесі» кейіпкерлерімен
«Сезам көшесі ұсынады: Сол құсты қуа бер!» (немесе жай ғана «Сол құсты қуа бер!») – 1985 жылғы американдық музыкалық жол комедиясы, режиссері Кен Квапис, сценарий авторлары Джуди Фрейдберг және Тони Гейсс. Джоан Ганц Куни мен Ллойд Моррисетт жасаған «Сезам көшесі» балалар телесериалының негізінде түсірілген бұл фильм «Сезам көшесі» толықметражды көркем фильмінің тұңғыш шығармасы болды. Басты рөлдерде қуыршақтарды сомдаған Кэролл Спинни, Джим Хенсон және Фрэнк Оз, сондай-ақ Сандра Бернхард, Джон Кенди, Шеви Чейз, Джо Флаэрти, Уэйлон Дженнингс және Дейв Томас, ал «Сезам көшесінің» тұрақты актерлері Линда Боув, Эмилио Дельгадо, Лоретта Лонг, Сония Манцано, Боб Макграт, Роско Орман, Алайна Рид және Кермит Лав қосалқы рөлдерде ойнады. Ларайн Ньюман, Брайан Холфельд, Кэти Сильверс, Эдди Дизен және Салли Келлерман дауыстарын берді. Фильмнің сюжеті Big Bird-тің «Құстың отбасына» әлеуметтік қызметкермен берілуімен басталады. Бірақ ол көп ұзамай олардан қашып, «Сезам көшесіне» қайтуға тырысады. Оның ізінде әлеуметтік қызметкер, достары және екі алаяқ жүреді. «Балалар теледидар шеберханасы» мен «Muppets, Inc.» (олар тікелей өндірген «Сезам көшесі» туындыларының санаулы бірі) тарапынан өндірілген бұл фильм Cinespace Film Studios студиясында және Торонто аймағында түсірілді. 1985 жылдың 2 тамызында Warner Bros. компаниясы фильмді АҚШ-та көрсетті, ол сыншылардан көбінесе жағымды пікірлер алды. Бірақ фильм кассада сәтсіздікке ұшырады, 13,9 миллион доллар (инфляцияға байланысты 36 миллион доллар) тауып, «Балалар теледидар шеберханасына» шамалы шығын келтірді. Бұл Хенсонның (Кермит пен Эрни рөлінде) және Ричард Ханттың «Сезам көшесі» көркем фильміндегі соңғы қатысуы болды, өйткені олар 1990 және 1992 жылдары қайтыс болды.
Сюжет
Қауырсынды құстар туралы кеңес - бұл мақсат - қаңғыбас құстарды жақсы құс отбасыларына орналастыру. Әлеуметтік қызметкер, мисс Финч, Үлкен құсты тауып, Иллинойс штатының Оушен-Вью қаласында додолардың лайықты отбасына әкелу үшін Сезам көшесіне жіберіледі. Алайда, ол құстар туралы жаман ойда болғандықтан, олармен ыңғайсыздана бастайды және олар оған құсты ең жақсы досы ретінде, Сезам көшесіндегі ұясын бақылап отырған мырза Снаффлеупагтың орнына алуға кеңес берген кезде, оның сынған нүктесіне жетеді. Үлкен құс Додостың үйінен Сезам көшесіне оралғанда, ол жаңалықтарға түседі, онда Мисс Финч репортер Кермитқа Жабайыға оны тауып, Додосқа қайтаруды жоспарлап отырғанын айтады. Оның Сезам көшесіндегі достары да жаңалықтарды көріп, оны Мисс Финчтен бұрын табу үшін бірлесіп, бірнеше көліктерді алып, Боб оларға Индиана штатындағы Тодстулге барып, онымен кездесуді тапсырғаннан кейін іздестіруде. Үйде жүргенде Үлкен құс оны табанды болуға шақыратын жүк көлігі жүргізушісімен бірге жүріп, кейіннен фермада Рути және Флойд есімді екі баламен кездеседі, олар оған түнде өздерінің қораларында ұйықтауға мүмкіндік береді. Келесі күні таңертең, Финч мырза келеді, ол сабанға отырып, жасырын қашады. Сид және Сэм Слейз есімді екі алаяқ ағайындылар, олар "Слейз ағайындыларының көңілді жәрмеңкесі" деп аталатын алаяқтық карнавалды басқарады, олар Үлкен құсты ұстап, оны пайда үшін көрсетуді жоспарлайды. Ол Тодстоулға келгенде, мисс Финч онымен бірге келеді және парад арқылы қуып жүреді. Оның қашып кеткеннен кейін Үлкен құс олардың карнавалінде Слейз бауырларымен кездеседі және жасырынған жерлері бар ма деп сұрайды, нәтижесінде олар оны қақпаққа салып, оны көк бояуға және "Бақыттың көк құсы" деп атауға шешім қабылдайды, бірақ ол үйге қайтып келуді қалайтыны туралы қайғылы ән айтады. Соған қарамастан, ол көптеген клиенттерді өзіне тартады. Шоудан кейін екі бала Big Bird-ті көру үшін сахна артына шықты, ол оларды Сезам көшесіне қоңырау шалып, достарына өзінің қайда екені туралы хабарлауды сұрайды. Келесі күні таңертең оның достары цирк шатырына жасырын кіріп, оны босатуға тырысады. Алайда, Sleaze Brothers үнсіз оянады және Мария қақпаны ашқан кезде, олар қақпаны сүйрейтін жүк көлігімен кетеді, ал Big Bird әлі де осында. Гордон мен Сьюзан Гордонның "Фольксваген" жуқасымен қуып жетіп, оны жылжымалы жүк көлігінен секіріп түскеннен кейін құтқарады. Көп ұзамай, мемлекеттік полиция қызметкері Sleaze Brothers-ті жылдамдықты арттырғандығы үшін тоқтатып, әртүрлі айыптар бойынша қос жұпты тұтқындады. Ол Сезам көшесіне оралғанда, үйіне оралғанда қуанады. Оның бақыты қысқа уақытқа созылады, өйткені Мисс Финч оны басқа құс отбасына орналастыруға келеді, бірақ ол әлі де Үлкен құс "өзінің түріне қарағанда бақыттырақ" болады деп талап етеді. Алайда Мария оған Сезам көшесінде бақытты екенін айтады, онда оның отбасы адамдардан, монстрлардан, Граучтардан және басқа түрлерден тұратындығы маңызды емес. Марияның мәлімдемесін ескере отырып, оның достары оны қайтып әкелу үшін қаншалықты алыс кеткенін түсінгенде, жанашыр Мисс Финч ресми түрде Сезам көшесіне өз үйі деп жариялайды және өз жұмысын аяқтағаннан кейін қуана кетеді. Содан кейін Үлкен құс мырза Снаффлеупагпен қайта қосылады. Барлығы оның оралуын тойлап жатқанда, Бруно қоқыс шегуші Оскарды қоқыс контейнерімен блок бойынша алып жүреді, бұл барлық адамдардың бақытынан қашу үшін.
Өндіріс
Фильм 1984 жылы Канаданың Онтарио штатында (Болтон, Шомберг және Джорджтаун қалаларында) және Торонто халықаралық студиясында (қазіргі Cinespace Film Studios) түсірілді. Телевизиялық сериалдағыдан гөрі шынайы көріну үшін қайта жаңартылған көше декорациясы фильмде музыка дүкені, өрт сөндіру станциясы, авторемонт шеберханасы, отбасылық емхана, нан пісірушілік, кітап дүкені және азық-түлік дүкенін қамтыды. Ноэль МакНилдің айтуынша, Рути мен Флойдпен бірге шаруа қожалығында «Биг Бёрд» түсірілімдерін аяқтағаннан кейін, фильмнің күйреген және қолдануға жарамсыз екені анықталды. Актерлер, түсірілім тобы және орындаушылар бірнеше айдан кейін қыс мезгілінде сол жерге қайта оралуға мәжбүр болды, сол кезде фильмдегі көптеген жасыл жапырақтар боялды және әрбір түсірілімнен кейін балалар пальтоларын киюге асықты. Өндіріс барысында команда Оскардың қоқыс жәшігі тым жаңа көрінетінін байқады, сондықтан оны телесериалдағыдай етіп, тоздырып, ластады. Берт пен Эрнидің «көккерілген әлем» әнін түсіргенде Джим Хенсон мен Фрэнк Оз жерден 18 фут биіктіктегі көтерілгі ұшақта отырды. Түсірілім аяқталғаннан кейін, фильм жасаушылар Мисс Финч рөлін орындаған және бірден дауыстаған Шерил Вагнердің дауысы кейіпкерге сай емес деп шешіп, оның дауысын Салли Келлерманмен ауыстырды. Кен Квапис фильмнің режиссері болып тағайындалғанға дейін Джон Лэндис (бұрын «Маппет фильміндегі» «Радуга байланысы» финалында Гроверді сомдаған) Warner Bros. компаниясынан фильмді түсіруді сұрады. Оған ұнады, бірақ «Түнге» фильмімен келіспеушілікке байланысты бас тартты. Қылмыстық ісі болғандықтан Солтүстік Каллоуэйге фильм түсірілімі үшін Канадаға кіруге тыйым салынды, нәтижесінде оның кейіпкері Дэвид фильмде пайда болмады.
Бірінші жағы
1. "Грауч әнұраны"
2. "Үлкен құстың қоштасуы / Қашқын" Үлкен құс, мырза Снаффлеупагс және Кермит бақа
3. "Ешбір жол тым ұзын емес"
4. "Фермадағы Үлкен құс / Бір кішкентай жұлдыз" Үлкен құс, Рути, Флойд, Оливия және мырза Снаффлеупагс
5. "Оңай күн"
2. "Big Bird's Goodbye/The Runaway" Big Bird, Mr. Snuffleupagus, and Kermit the Frog
3. "Ain't No Road Too Long"
4. "Big Bird on the Farm/One Little Star" Big Bird, Ruthie, Floyd, Olivia, and Mr. Snuffleupagus
5. "Easy Goin' Day"
Екінші бет
6. "Don't Drop Inn / Working on My Attitude" Ронни Милсап (Эдди Сесер және Трой Силс жазған)
7. "Кері әлем"
8. "Мен қатты ренжідім"
9. "Қуалау/Сезам көшесі" тақырыбы Үлкен құс, Гордон және Оливия
10. "Бірге біз"
7. "Upside Down World"
8. "I'm So Blue"
9. "The Chase/Sesame Street Theme" Big Bird, Gordon, and Olivia
10. "All Together Now"
Сыни жауап
Фильм жарық көргеннен кейін сыншылар тарапынан жоғары баға алды. Rotten Tomatoes сайтында 12 рецензия негізінде фильмге 92% "Таза" рейтинг берілген, ал орташа бағасы 6.40/10 құрайды. Orlando Sentinel газеті фильмді "балаларға арналған, көңілді және әзіл-қалжыңға толы, бірақ мейірімділігін жоғалтпайтын" фильм деп сипаттады. Ал Уолтер Гудман The New York Times газетінде былай деп жазды: "Тони Гейсс пен Джуди Фрейдбергтің сценарийі мен Кен Квапистің режиссерлік жұмысы көбінесе күлкіге тырыспайды; олардың іздегені – және көбінесе қол жеткізгені – мейірімді әзілге толы атмосфера."
Коммерциялық өнімділік
Жалпыға ортақ мақтауға қарамастан, фильм «Қорқыныш түні» және «Ғажайып ғылым» фильмдерімен бір күні көрсетілімге шыққандықтан, кассада күтілген табысқа жете алмады. Сонымен қатар, «Болашаққа оралу», «Мад Макс: Дауылдан соң», «Түндер үйі», «Pee wee's Big Adventure», «Диснейдің Қара қазан» және «Ұлттық Лампуоның Еуропалық демалысы» сияқты басқа фильмдердің де қатты бәсекесіне тап болды. Алғашқы көрсетілім күндері ол 2 415 626 доллар жинады. Театрлардағы көрсетілімінің соңында жалпы кірісі 13 961 370 долларға жетті. Бұл туынды, сондай-ақ басқа сәтсіз жобалар 1980 жылдары «Балалар теледидар шеберханасына» қаржылық қиындықтар келтірді, бірақ олар кейіннен жағдайын жақсартты.
Үй медиасы
Фильм алғаш рет 1986 жылы VHS және LaserDisc форматтарында жарық көрді, ал 1993 жылдан бастап Warner Bros. Family Entertainment компаниясы оны үш рет VHS-те қайта шығарды, содан кейін 1999 жылы екінші рет және 2002 жылы үшінші рет, сондай-ақ DVD-де (оның басы Warner Home Video логотипімен басталады және қара экранда мына мәтін пайда болады: "Бұл фильм бастапқы нұсқасынан келесідей өзгертілді: ол сіздің экраныңызға сәйкес форматталды", мұндай мәтін DVD-дегі басқа фильмдерде де кездеседі). 2004 жылы тағы бір DVD нұсқасы шықты, ол 2009 жылы түпнұсқа кинотеатрлық кең экранды нұсқасы мен жаңа бонус материалдары мен мұқабасы сақталған күйінде "25 жылдық мерекелік басылым" ретінде қайта шығарылды.