Кіріспе

Американдық заңгер Летиция Энн Джеймс (1958 жылдың 18 қазанында туған) – американдық заңгер және саясаткер. 2019 жылдан бері Нью-Йорк штатының бас прокуроры (NYAG) қызметін атқарып келеді, 2018 жылғы сайлауда Барбара Андервудты ілестіріп, жеңіске жетті. Демократиялық партия мүшесі Джеймс – Нью-Йорк штатының бас прокуроры болып сайланған алғашқы афроамерикан және әйел. Бруклинде туып өскен Джеймс Бронкстағы Леман колледжін бітіргеннен кейін Вашингтондағы Говард университетінде заң ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Ол мемлекеттік қорғаушы болып жұмыс істеді, содан кейін Нью-Йорк штатының Ассамблеясында, ал кейін Бруклиндегі аймақтық кеңседе Нью-Йорк штатының бас прокурорының көмекшісі болды. Джеймс 2004 жылдан 2013 жылға дейін Нью-Йорк қалалық кеңесінің мүшесі болды. Ол Клинтон Хилл, Форт Грин, Краун Хайтс, Проспект Хайтс және Бедфорд-Стюивесант аудандары кіретін 35-ші округтің өкілі болды. Джеймс экономиканы дамыту және санитарлық тазалық комитеттерінің төрағасы болды және бірнеше комитеттерде мүше болып қызмет етті. 2013 жылдан 2018 жылға дейін ол Нью-Йорк қаласының қоғамдық адвокаты болды, бұл оны Нью-Йорктегі қалалық кең аумақтық кеңсеге сайланған және қызмет атқарған алғашқы афроамерикан әйел етті. Джеймс 2022 жылғы Нью-Йорк губернаторы сайлауында қысқа мерзімге үміткер болды, бірақ 2021 жылдың желтоқсанында сайлау кампаниясын тоқтатты, оның орнына бас прокурор лауазымына қайта сайлануды жөн көрді.

Ерте өмір және білім

Летиция Энн Джеймс 1958 жылдың 18 қазанында Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында дүниеге келген. Ол Нелли Джеймс пен Роберт Джеймстің сегіз баласының бірі (Нелли Джеймс 1919 жылы Вирджиния штатының Мартинсвилл қаласында туған). Ол Нью-Йорк қаласының мемлекеттік мектептерінде білім алған. Бруклиндегі Парк Слоуп ауданында өскен ол, жақын орналасқан Бей Ридждегі Форт Гамильтон орта мектебіне қатысқан. 1981 жылы Нью-Йорк қалалық университетінің Леман колледжін либералды өнер мамандығы бойынша, әлеуметтік жұмысқа баса назар аудара отырып бітірді. 1989 жылы Нью-Йорк штатында заңгерлік практикамен айналысуға лицензия алды. 2013 жылы Джеймс Манхэттеннің Морнингсайд Хайтс ауданындағы Колумбия университетінің Халықаралық және қоғамдық істер мектебінде (SIPA) мемлекеттік басқару магистрі дәрежесін алу үшін оқыды.

Мансап

Джеймс Заң көмегі қоғамында мемлекеттік қорғаушы болып жұмыс істеді және қала ішіндегі жастарға стипендия беру мақсатында құрылған афроамерикалық кәсіби ұйымдардың коалициясы – «Қалалық желіні» құрды. Ол Нью-Йорк штатының бұрынғы губернаторы Марио Куомоның сот жүйесіндегі әртүрлілікті қамтамасыз ету жөніндегі комиссиясында жұмыс істеді. Нью-Йорк штатының Ассамблеясында Роджер Л. Гриннің бас штаб бастығы Альберт Ванннің кеңесшісі ретінде, сондай-ақ Нью-Йорк штатының бас прокуроры Элиот Спиццердің басқармасында қызмет етті. 1999 жылы ол Бруклиндегі аймақтық кеңсеге бас прокурордың бірінші орынбасары болып тағайындалды. Осы лауазымда Джеймс түрлі бағыттарда жұмыс істеді, бірақ ең бастысы – қарыз алудағы алаяқтық және басқа да заңсыз бизнес тәжірибелеріне қатысты тұтынушылардың шағымдарын қарауға баса назар аударды. 2003 жылғы сайлауда Джеймс «Жұмысшы отбасылар партиясының» мүшесі атанды және WFP тізімі бойынша ғана сайлауға түскен алғашқы қалалық шенеунік болды.

Қалалық кеңесте қызмет ету мерзімі

Джеймс – Нью-Йорк штатындағы Жұмыс істейтін отбасылар партиясының алғашқы мүшесі және 1977 жылдан бері қалалық кеңеске сайланған алғашқы үшінші партия өкілі. Кейін ол Демократиялық партияға қайта оралды. 2006 жылдың 10 қазанында Бруклиндегі Клинтон-Хиллдегі архитектуралық ескерткіш саналатын «Брокен Энджел» үйінде қорқынышты өрт болды. Өрт Нью-Йорк қаласының Құрылыс басқармасының назарын аударды, нәтижесінде көптеген құрылыс нормаларын бұзу фактілері бойынша айыптар салынды. Джеймс «Брокен Энджел» үйінің иесі Артур Вудты үйін сақтап қалу үшін келіссөздерде тегін қорғады. Агенттік Вудқа үйді қайта пайдалануға рұқсат берді, бірақ жоғарғы қабаттарын бұлып, орталық баспалдақтарын қайта жаңарту шартымен. Ол Bloomberg-тің көпшілікке жариялаған жаңа CityTime жалақы жүйесіндегі шығынның артығы мен қосалқы келісімшарттардағы тәртіпсіздіктерді бірінші болып сынады, бұл бірнеше қылмыстық іске апарып соқты, Bloomberg технологиялық компаниядан 600 миллион доллар қайтарып алды, ал екі кеңесші 2011 жылы елден қашып кетті. Джеймс бастапқыда Адмирал қатарындағы Екінші империя стиліндегі үйлерді бұзып, жақын жердегі тұрғын үйлерге арналған супермаркетке қоятын орын жасауды қолдады, бірақ кейіннен тарихи үйлердің бір бөлігін сақтап қалуды жақтады. 2008 жылы Джеймс Билл де Блазиомен бірге Майкл Блумбергтің сайлаушылардың референдумысыз үшінші мерзімге кандидат болуына қарсы болды. Джеймс 2009 жылдың қыркүйегінде демократиялық сайлауда қарсыластарынан – қоғамдық ұйымдастырушы Делия Хунли Адоссадан жеңіске жетті, ол Forest City Ratner және қаржы кеңесшісі Медани Эстифанос компанияларынан 200 000 доллардан астам қаржы алған. 2016 жылдың маусымында Джеймс BB&T, Berkshire Bank, Citizens Financial Group, People's United Bank, Regions Financial Corporation және TD Bank сияқты алты қаржы институтына қару-жарақ өндірушілерге қаржылық қызмет көрсетуді тоқтатуға қысым жасауға тырысты. BB&T компаниясынан Нью-Гэмпшир штатындағы SIG Sauer компаниясының шоттарын жабуды сұрады, бірақ компания бұл өтінішті қабылдамады.

Мемлекеттік қорғаушы

2013 жылы Джеймс Нью-Йорк қаласының қоғамдық адвокаты лауазымына кандидат болып түсті және бірінші демократиялық праймеризде дауыстардың 36%-ын алды, бұл сайлаудың екінші турындағы қажетті 40% шегінен төмен болды. 2013 жылғы қоғамдық адвокат сайлау науқанында Джеймсті қаланың көптеген маңызды еңбек одақтары, NOW, Planned Parenthood, Democracy for NYC, Conservation Voters лигасы, Amsterdam News және El Diario қолдады. 2013 жылдың 1 қазанында Джеймс, кампаниялық қаржы жинау көрсеткіштері Дэниел Сквадрон мен Решма Сауджаниден төмен болса да, демократиялық праймеризде жеңіске жетіп, Нью-Йорк қаласының сайланған бақылаушы лауазымына Демократиялық партияның үміткері атанды. Саужани, үшінші орын алған соң, қыркүйекте Джеймсті қолдады. Джеймс демократиялық сайлаудың екінші турында жеңіске жетті. Республикалық қарсыласы болмағандықтан, ол жалпы сайлауда дауыстардың 83%-дан астамын алып жеңіске жетті. 2017 жылы Джеймс осы лауазым үшін демократиялық праймеризде дауыстардың 77%-ын алып, ең жақын бәсекелес Дэвид Эйзенбахтың 23%-ын басып өтті.

2018 жылғы сайлау

2018 жылдың мамыр айында бастапқыда 2021 жылы Нью-Йорк қаласының мэрі лауазымына түсуді жоспарлаған Джеймс Нью-Йорк штатының Бас прокуроры лауазымына кандидат екенін жариялады және 2018 жылдың 13 қыркүйегінде өткен Демократиялық сайлауда 40,6% дауыспен жеңіске жетті; ол Зефир Тейшутты (31%) және тағы екі кандидатты жеңді. 2018 жылдың 6 қарашасында ол республикашыл Кит Воффордты жеңіп, Бас прокурор болып сайланды. Осылайша ол Нью-Йорк штатының Бас прокуроры болып сайланған және осы лауазымда қызмет еткен алғашқы әйел және африкалық америкалық болып тарихқа іріккен.

Қызмет мерзімі

Джеймс 2019 жылдың 1 қаңтарында бас прокурор қызметіне ант берді, бұрынғы бас прокурор Барбара Андервудты алмастырды, ол Эрик Шнайдерманның отставкасынан кейін алғаш тағайындалған еді.

Барлық діндер зираты қарсы сот ісі

2019 жылдың қыркүйегінде Джеймс Куинстің «Барлық діндер» қорымының лауазымды тұлғаларына қарсы қаржылық бұзақылық жасады деген шағыммен сотқа жүгінді.

Ұлттық реттеу органы қарсы мемлекеттік азаматтық іс

2020 жылдың тамызында Джеймс Американың Ұлттық атқыштар қауымдастығына (NRA) қарсы Нью-Йорк Жоғарғы сотына азаматтық шағым түсірді, ұйымды сыбайлас жемқорлық және қаржылық бұзушылықтарда айыптап, оны таратуға шақырды. NRA Джеймске қарсы шағымдама берді, оның 2018 жылғы сайлау кампаниясы кезінде жасаған мәлімдемелерін негізге алды. 2024 жылдың ақпан айында Джеймс басшылығымен Нью-Йорк Бас прокурорының кеңсесі қозғалған сот процесінде NRA қайырымдылық қаражатын дұрыс басқармағанын анықтады, себебі ұйым басшылары, оның ішінде бас директор Уэйн ЛаПьер, миллиондаған долларды жосықсыз жеке сапарларға, жұмыс істемейтін келісімдерге және басқа да күмәнді шығыстарға жұмсауға тосқауыл қоймады. Қазылар алқасы ЛаПьердің 2014 жылдан 2022 жылға дейін сенімгерлік міндеттерін бұзғаны үшін, қайырымдылық қаражатын дұрыс пайдаланбағаны үшін қару қолдану құқығын қорғау тобына 4,3 миллион доллар өтемақы төлеуге тиіс деп шешті. Сондай-ақ, алқа NRA-ның бұрынғы қаржы директоры Уилсон Филлипстің басшылық қызметін атқарғандағы сенімгерлік міндеттерін бұзғаны үшін 2 миллион доллар қайтаруға міндеттелді деп тапты.

COVID-19-ға қарсы мемлекеттік іс-қимылдың тексеруі

2020 жылдың наурыз айының басында бас прокурордың кеңсесі "COVID-19-ға байланысты зейнеткерлер үйіндегі тұрғындарға қатысты немқұрайлылық туралы айыптауларды алдын ала тергеуді" бастады. 16 қарашаға дейін науқастардың отбасы мүшелерінен 953 шағым түсті. Тергеу 2021 жылдың 28 қаңтарында зейнеткерлер үйлері мен мемлекеттік денсаулық сақтау департаменті (МДС) туралы алғашқы есебін жариялады, онда департаменттің жария деректері зейнеткерлер үйіндегі өлім-жітімді 50 пайызға дейін кем көрсеткені анықталды. Бас прокуратураның (OAG) әдістемесі МДС-қа хабарланған COVID-тан қайтыс болғандардың санын және OAG-ге хабарланған осындай деректерді салыстырудан тұрды. OAG баспасөз хабарламасында осы жағдайлардың медициналық талдауы туралы ештеңе айтылмаған. Есеп жарияланғаннан үш апта өткен соң, Albany Times Union газеті ФБР және Нью-Йорк штатының шығыс округінің прокуроры бірлесіп тергеу жүргізіп жатқанын хабарлады, онда губернатор Куомоның коронавирустық жұмыс тобы зейнеткерлер үйлерінің COVID-19-ға қарсы іс-қимылында қандай рөл атқарғаны зерттеледі. 2021 жылдың 18 наурызында The City ФБР тергеуінің аясына 2020 жылғы штаттық бюджетке соңғы сәтте енгізілген түзету кіргенін анықтады, ол ұзақ мерзімді күтім ұйымдарына кең ауқымды иммунитет берді. Үлкен Нью-Йорк ауруханалары қауымдастығының басшысы 2020 жылдың тамызында Нью-Йорк штатының Сенатында өткен тыңдауда лоббилік топ губернатор кеңсесіне "кейбір идеяларды қосу үшін" "жоба" ұсынғанын мәлімдеді.

Эндрю Куомоның жыныстық асырауы туралы баяндама

2021 жылдың 3 тамызында Джеймстің кеңсесі Куомоның бірнеше сексуалдық қысым көрсету оқиғаларына қатысқандығын анықтаған есеп жариялады.

2022 жылы губернаторға демократиялық праймериз

2021 жылдың 29 қазанында Джеймс 2022 жылғы Демократиялық алғарақамат сайлауда Нью-Йорк штатының губернаторы лауазымына кандидат болу ниетін білдірді, бірақ желтоқсан айында сайлаудан бас тартты. Ол үнемі қолдау көрсету көрсеткіштері бойынша қазіргі губернатор Кэти Хохулдан қалып қойғаннан кейін, Джеймс оның орнына Бас прокурор лауазымына қайта сайлануға бел буды.

2022 жылғы сайлау

Джеймс қайта сайлану науқанын бастағаннан кейін, бұрынғы барлық демократ үміткерлері өздерінің кандидатураларын қайтарып алып, оны қолдады. 2022 жылдың 8 қарашасында Джеймс Бас прокурор қызметіне қайта сайланды, республикашыл Майкл Генриді жалпы сайлауда жеңіп шықты.

NFL тергеу

2023 жылдың 4 мамырында Джеймс және оның Калифорниядағы әріптесі Роб Бонта Нью-Йорк және Лос-Анджелес қалаларындағы кеңселердегі жұмысқа орналастыру саясаты бойынша Ұлттық футбол лигасына бірлесіп тергеу жүргізетіндерін жариялады. Бұл қадамға The New York Times газеті бұрынғы әйел қызметкерлердің қанау мен кемсітушілікке шағымдануын баяндаған есеп себеп болды.

2024 Нью-Йорктегі Трамптың сот ісі

2022 жылы Нью-Йорк штатының бас прокуроры ретінде Джеймс Трамп ұйымына қарсы азаматтық сотқа шағым түсірді және Манхэттен округінің прокурорымен бірлесіп, ұйымға қатысты қылмыстық тергеу жұмыстарын жүргізді. Трамп, Джеймстің бұрынғы мәлімдемелері, оның ішінде оны бас прокурорлыққа үміткер кезінде "заңсыз президент" деп атауы, оның оған қарсы саяси жеккөрушілікке ұшырағанын көрсетеді деп мәлімдеді. 2024 жылдың 16 ақпанында бұрынғы президент Дональд Трампқа қарсы алаяқтық іс бойынша шешім шығарылды. Сот судьясы Артур Энгоронның 92 беттік қаулысымен Трамп үш жылға Нью-Йорк штатында кез келген бизнеспен айналысудан тыйым салынды және оған 355 миллион доллардан астам сомада айыппұл салынды.

Жеке өмір

Джеймс Бруклиндегі Клинтон Хилл ауданында тұрады және Еммануил баптистік шіркеуінің мүшесі. 2022 жылдың мамыр айында өткен митингте Джеймс Нью-Йорк қалалық кеңесіне мүше болып сайланғаннан кейін ерте кезеңде аборт жасағанын айтты. Джеймс: "Мен жаңа сайланған едім және аборт жасауды немесе жасамауды шешуге тура келді, мен аборт жасауды таңдадым. Мен мақтанышпен "Жоспарлы ата-аналық" орталығына бардым және ешкімнің алдында өкінем жоқ" деді.