Кіріспе
Қанат ұштары арасындағы қашықтық
Құстың немесе ұшақтың қанат кеңдігі – бір қанат ұшынан қарсы қанат ұшына дейінгі арақашықтық. Мысалы, Boeing 777–200 ұшағының қанат кеңдігі , ал 1965 жылы ұсталған шаңқа альбатросының (Diomedea exulans) қанат кеңдігі – , бұл тірі құстың ресми рекорды. «Қанат кеңдігі» термині, техникалық жағынан дәлірек айтқанда, птерозаврлар, жарықшалар, жәндіктер сияқты басқа қанатты жануарларға, сондай-ақ орнитоптерлер сияқты басқа ұшақтарға да қолданылады. Адамдарда «қанат кеңдігі» термині қол аралық қашықтықты да білдіреді, яғни иық деңгейінде жерге параллель көтерілгенде бір қолдың бармақ ұштарынан екінші қолдың бармақ ұштарына дейінгі арақашықтық.
Әуе кемелерінің құрылымы мен жануарлардың эволюциясы
Қанаттан туындайтын көтерілгіш күш олардың ауданына пропорционалды, сондықтан жануар немесе ұшақ қанша ауыр болса, сол аудан да сонша үлкен болуы керек. Аудан – қанаттың ені (орташа хордасы) мен қанаттың ұзындығының көбейтіндісі, демек, ұзын, тар қанат немесе қысқа, кең қанат бірдей массаны ұстап тұра алады. Тиімді, тұрақты ұшу үшін қанаттың ұзындығы мен енінің арақатынасы, яғни қанаттың қатынас коэффициенті, мүмкіндігінше жоғары болуы керек (шектеулер көбінесе конструкциялық сипатта болады), себебі бұл қанат ұшындағы маңайлап айналатын кедергіні азайтады. Албатростар сияқты ұзақ қашықтыққа ұшатын құстар мен көптеген коммерциялық ұшақтар осы қатынас коэффициентін максималды деңгейге дейін арттырады. Алайда, маневрлік қабілетіне тәуелді жануарлар мен ұшақтар (истребительдер, жыртқыштар мен олардың жемі, ағаштар мен бұталардың арасында тіршілік ететіндер, жәндіктерді аулайтындар және т.б.) бұрылу үшін жылдам домағуға қабілетті болуы керек, ал ұзын, тар қанаттардың жоғары инерция моменті, сондай-ақ жоғары бұрыштық кедергі және төмен айналу жылдамдығында қанат көтергішімен элеронның жылдам тепе-теңдігі, төмен домағу жылдамдықтарына әкеледі. Олар үшін қысқа, кең қанаттар артықшылықты. Сонымен қатар, ұшақтардағы жердегі басқару өте жоғары қатынас коэффициенттері үшін маңызды мәселе болып табылады, ал ұшатын жануарлар да ұқсас қиындықтарға тап болуы мүмкін. Адам жасаған қанаттардың ең жоғары қатынас коэффициентіне иелері – ұшақ винттері, олардың ең экстремалды түрі – тікұшақ роторлары.
Ұшатын жануарлардың қанатының арақашықтығы
Құстың қанат енін өлшеу үшін тірі немесе жаңадан өлген құсты арқасына жайғастырып, қанаттарын білек буындарынан ұстап, әр қанаттың ең ұзын бас қауырсынының ұштары арасындағы қашықтық өлшенеді. Көбелектің қанат ені тіктелген нұсқаларының қанат енін білдіреді, және бұл кеуде ортасынан қанат ұшына дейінгі қашықтықтың екі еселенгені немесе қанаттары денеге перпендикуляр етіп жайылғандағы қанат ұштары арасындағы ен болуы мүмкін.
Спорттағы қанаттың ұзындығы
Баскетбол мен американдық футболда ойыншының қолдарының ұзындығын анықтау үшін саусақтың ұшынан саусақтың ұшына дейінгі өлшем қолданылады, бұл қолдың қанаты деп те аталады. Бокс терминологиясында бұл "жету" деп аталады. 2013 жылғы үздік баскетбол жас ойыншысы және NC State Wolfpack командасында ойнаған 16 жасар БиДжей Аняның қолдарының ұзындығы ресми түрде 7 фут (2 метр) деп өлшенді, бұл Ұлттық баскетбол қауымдастығының драфт перспективалары арасындағы ең ұзын көрсеткіштердің бірі және 7 футтан төменгі бойы бар ойыншылардың арасындағы ең ұзыны болды. Алайда, Аня 2017 жылы драфтқа ілікпеді. Мануте Болдың қолдарының ұзындығы 8 фут (2 метр) құрады, ол (2013 жылға дейін) НБА тарихындағы ең ұзын көрсеткіш, ал тік секіріп жеткен биіктігі 10 фут (3 метр) болды.