Кіріспе

Италияның Сицилиядағы дәстүрлі музыкасы – Сицилия аралындағы халықтар жасаған музыка. Ол аралдың 2500 жылдық тарихымен қалыптасқан, Магна Грецияның бір бөлігі болғаннан бастап, Рим империясының құрамындағы әртүрлі кезеңдерден, содан кейін Сицилия әмірлігі ретінде тәуелсіз мемлекетке, одан кейін Сицилия Корольдігінің және Екі Сицилия Корольдігінің ажырамас бөлігіне, және, соңында, қазіргі Италияның автономды аймағына дейін өзгеріп дамыды.

Жалпы ескертулер

Сицилияда діни музыканың көптеген түрлері бар, оның ішінде Монтедородан келген а капелла діни әндері және Banda Ionica сияқты көптеген мыс оркестрлері, олар әртүрлі репертуардан әндер орындайды. Орақ және еңбек әндері де "Италияның астық қоймасы" деп аталатын шаруашылық аймағының тумасы болып табылады. Фрискалетто деп аталатын сицилиялық флейта музыкасы, Мессинаның ерлер хоры және аралдың "чиарамэдди" (сыбызғы) дәстүрлі сицилиялықтардың арасында да танымал. Франко Баттиато, Кармен Консоли, Fratelli Mancuso және Чиччо Бусакка – Сицилияның ең танымал музыканттары. Бусакка, көптеген итальяндық музыканттар сияқты, Дарио Фомен жұмыс істеді, бірақ ол сицилиялық тілінде жазған ақын Игнацио Буттиттаның өлеңдерін музыкаға қоюымен әйгілі. Fratelli Mancuso (Энцо және Лоренцо Манкузо бауырлар) дәстүрлі сицилиялық шаруа әндерін (lamentazioni), монодиялық әндерді (alla carrettiera) және басқа да жергілікті формаларды біріктіріп, бірегей сицилиялық заманауи ән стилін жасады. Сицилия Италиядағы ең жарқын джаз орталығына ие, ол Палермода орналасқан және американдық джазға сицилиялық және араб әсерін қосқан Энцо Рао және оның Shamal тобын қамтиды. Сицилияда сонымен қатар Франко Баттиато да тұрады, ол рок-н-роллды дәстүрлі және классикалық әсерлермен біріктірген танымал музыкант және композитор, 1979 жылғы L'era del cinghiale bianco альбомымен басталады. Поп-классикалық кроссовер саундтректерінің патшайымы Ромина Арена Сицилиядан шыққан. Ол тек сицилиялық/итальян тілдерінде ғана емес, сонымен қатар көптеген басқа тілдерде жазып, шығарды. Сицилиялықтардың 1800 жылдардың соңы мен 1900 жылдардың басында АҚШ-тағы Нью-Орлеанға көшіп кетуі джаздың пайда болуына да көмектескен деп есептеледі. Бұл көші-қон кезінде сицилиялық музыка жергілікті афроамерикандық және креол қауымдастықтарының музыкасымен бірікті, нәтижесінде джаз бен испан музыка стильдерінің дамуына әкелді. Нәтижесінде аралдағы әртүрлі және бірегей музыкалық элементтердің қосылуы болды. Америкалық музыкатанушы Алан Ломакс 20 ғасырда сицилиялық дәстүрлі музыканың тарихи жазбаларын жасады, оның ішінде жұбату әндері, би музыкасы, фестиваль музыкасы, эпикалық әңгімелер және діни музыка бар. Сицилиана – итальяндық музыканың баяу және әуезді стилі, үш өлшемде, 1600 жылдан бері Сицилиямен байланысты емес. Сицилияда халық музыкасының әртүрлі аспаптары бар, олардың көпшілігі Оңтүстік Италияның басқа бөліктерінде де кездеседі. Сицилиялық чиарамэдда – итальяндық сампоньяның (сыбызғының) бір түрі, оның екі бірдей ұзындығы бар және екі-үш сыбызғысы бар. Барлық құбырларда Арундо донакстан жасалған бір қамыстың қанаты қолданылады. Сондай-ақ, Арундо донакстан фрискалетто немесе фрискалетту деп аталатын кішкентай флейта жасалады. Сицилияда "marranzanu" деп аталатын жақ арфасы сицилиялық халық музыкасымен тығыз байланысты. 19 ғасырдың басында ойлап табылған Organetto диатоникалық халық аккордеоны дәстүрлі сицилиялық музыкада кең таралған. Соққы аспаптарына домбыралар мен басқа да барабандар, сондай-ақ ерекше дыбысты ырғақ барабан "купа-купа" жатады.

Музыкалық және театр орындары

Сицилияда 9 провинция бар. Олар Палермо, Агридженто, Кальтанисетта, Катания, Энна, Мессина, Рагуза, Сиракуза және Трапани (әрқайсысы провинцияның ең ірі қаласы мен астанасының атымен аталады). Провинциялар бойынша ұсынылатын орындар мен шаралар:

Палермо: Палермодағы театр дәстүрі 16 ғасырға дейін, Карл V сапарымен байланысты. Қазіргі уақытта Палермо қаласында тікелей музыка орындалатын оншақты театр бар. Олардың ішінде Массимо театры, Вердура театры (Вилла Кастельнуово, Неаполь патшасының Бурбон әулеті Сицилияға жиі сапарлаған кездегі аң аулау резиденциясы), Политеама Гарибальди театры, Биондо театры (қазіргі заманғы және заманауи музыкаға маманданған), Санта-Чечилия театры, Алессандро Скарлатти атындағы музыка консерваториясының аудиториясы (бұрын Винченцо Беллини атындағы музыка консерваториясы), және Салоне-делло-Стери (17-18 ғасырларда инквизицияның кеңсесі, қазіргі уақытта Антонио Иль Версо ежелгі музыка қауымдастығының орны) бар. Провинциядағы Монреаль қаласында собор ғимаратында қасиетті музыка апталығы өтеді;

Агридженто: маңызды халықтық фестивальдің орны – Фиоредегі Сагро-дель-Мандорло. Қалада сондай-ақ Луиджи Пиранделло атындағы театр және көне қираған орындар арасында концерттер өткізілетін археологиялық музей бар.

Калтаниссетта: жақында қайта ашылған Регина Маргарита театры Музыка достары қауымдастығының концерттерін және Винченцо Беллини атындағы музыкалық байқаудың «финалдық» кезеңін демеушілік етеді.

Катания: қалада 1890 жылы салынған және әлі күнге дейін осы «сүйікті ұлы» композитордың туындыларына арналған түпнұсқа сәулеттік аллегориялармен безендірілген тамаша Массимо Беллини театры орналасқан.

Энна: Энна соборы (14 ғасырдың басында) кейде музыкалық қойылымдарға арналған орын болады; сондай-ақ, Сицилиядағы ең үлкен бекіністердің бірі – ортағасырлық қамал (13 ғасыр), онжылдықтар бойы «Жұлдыздарға ең жақын театр» деп аталады, себебі қамал мен Энна қаласының биіктігі (теңіз деңгейінен 950 метрден жоғары) ерекше.

Мессина: Мессинадағы Витторио Эмануэле театрында Лаудамо филармониялық қауымдастығы демеушілік ететін концерттер өтеді. Мессина соборы 1908 жылғы Мессина жер сілкінісінде де, Екінші дүниежүзілік соғыстағы бомбалаудан да қираған, бастапқы Норман стилінде қайта жаңартылған және классикалық музыка концерттерінің жиі өткізілетін орны болып табылады. Мессинада Архангело Корелли атындағы музыка консерваториясы орналасқан. Сонымен қатар, Таорминада Италияның ең тартымды музыкалық орындарының бірі – жақсы сақталған грек театры бар, онда әр жазда концерттер маусымы өткізіледі.

Рагуза: Сан-Джованни-Баттиста соборында классикалық музыка концерттері өтеді; Модика қаласында кітапхана және музыканы қоса алғанда, халықтық өнер мен дәстүрлер орталығы бар.

Сиракуза: ежелгі Грекияның ең ірі қаласы. Сиракуза қаласында Сан-Пьетро-аль-Кармин аудиториясы және үлкен ежелгі рим амфитеатры (одан да ертерек гректердің орналасқан жерінде) бар.

Трапани: аймақтағы әртүрлі орындарда шілде айындағы Музыка фестивалі және Халықаралық опера және жастар фестивалі (екеуі де Трапани қаласында), Халықаралық ортағасырлық және Ренессанс музыкасы апталығы (Эричеде), Халықаралық опера фестивалі (Алькамода), Халықаралық фортепиано конкурсы және Марио дель Монако опера конкурсы (Марсалада) өтеді. Трапанидегі Музыка достары өте белсенді концерт маусымын демеушілік етеді («сыртқы сілтеме» төменде қараңыз).