Кіріспе

Бұл жүйелік талдау және басқару теориясы саласында маңызды үлес қосқан адамдардың әліпби бойынша тізімі.

Белгілі зерттеушілер

Белгілі зерттеушілер (1920 жылдан кейін туған) арасында IEEE Бақылау жүйелері сыйлығының кем дегенде біреуін алғандар, Джорджио Куацца медалінің, Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығының, Ричард Э. Беллманның Бақылау мұрасы сыйлығының, Руфус Олденбургер медалінің және IEEE Құрмет медалі мен Ұлттық ғылым медалі сияқты жоғары наградалардың иегерлері бар. Николас Минорски (1885–1970), Гарри Найквист (1889–1976), Гарольд Локк Хейзен (1901–1980), Чарльз Старк Дрейпер (1901–1987), Хендрик Уэйд Боде (1905–1982), Гордон С. Браун (1907–1996), Джон Ф. Коалс (1907–1999), Руфус Олденбургер (1908–1969), Джон Р. Рагаццини (1912–1988), Натаниел Б. Николс (1914–1997), Джон Заборшский (1914–2008) және Гарольд Чеснатт (1917–2001) бұл тізімге кірмейді.

Аты-жөні Мекеме Ұлттығы Үлесі Жасы
Брайан Д. О. Андерсон Австралия Ұлттық университеті Австралиялық 1941 Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (1992), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (1997), Джорджио Куацца медалі (1999)
Карл Йохан Астрём Лунд университеті Швециялық Бес кітаптың авторы, соның ішінде «Стохастикалық бақылау теориясына кіріспе» (1970 және Dover, 2006) және (Виттенмаркпен) «Адаптивтік бақылау» (Addison Wesley, 1995). 1934 Руфус Олденбургер медалі (1985), Джорджио Куацца медалі (1988), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (1990)
Майкл Атанс (Μιχαήλ Αθανασιάδης) Массачусетс технологиялық институты Грек-америкалық 1937 Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (1993), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (1995)
Джон Бейли Бостон университеті Америкалық Робототехника, механикалық жүйелерді басқару және механикалық емес шектеулер туралы еңбектер. 1945
Росс Б. Парметриялық белгісіздікке ие жүйелерді талдау және ықтималдық беріктігіне үлкен үлес қосу, сондай-ақ нарық өзгеруіне төзімді қор саудасы алгоритмдерін жобалау. IEEE және IFAC мүшесі. 1949 Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (2013)
Тамер Башар Иллинойс университеті Урбана-Шампайн Түрік-америкалық Динамикалық ойындар, басқару және байланыс теориясы және т.б. бойынша жұмыстар. 1946 Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (2004), Джорджио Куацца медалі (2005), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (2006), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2014)
Ричард Э. Беллман Оңтүстік Калифорния университеті Америкалық 1920–1984 Джон фон Нейман теориясы сыйлығы (1976), IEEE Құрмет медалі (1979), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (1984)
Димитри П. Берцекас (Δημήτρης Παντελής Μπερτσεκάς) Массачусетс технологиялық институты Грек-америкалық 1942 Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (2014), Джон фон Нейман теориясы сыйлығы (2018), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2022)
Стивен П. Бойд Стэнфорд университеті Америкалық Қабықшалық оптимизацияның инженериялық қолданысы бойынша жұмыстар. Бақылау жүйелері бойынша Джон Р. Рагаццини сыйлығының иегері. 1958 IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2013)
Роджер В. Брокетт Гарвард университеті Америкалық Ақылды құрылымдардың динамикасы және басқаруы бойынша жұмыстар. 1938 Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (1989), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (1991), Руфус Олденбургер медалі (2005), Джорджио Куацца медалі (2017)
Артур Э. Брайсон, кіші Стэнфорд университеті Америкалық 1925 Руфус Олденбургер медалі (1980), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (1984), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (1990)
Питер Э. Кейнс Макгилл университеті Канадалық Стохастикалық, адаптивтік, кең ауқымды және гибридтік жүйелер, Орталаша өріс ойындары (немесе Нэш нақтылығы теңдігі) салаларында жұмыстар. IEEE, SIAM, Математика және оның қолданбалары институты, Канаданың жоғары ғылыми зерттеулер институты және Канада Корольдік қоғамының мүшесі. 2009 жылы Бод лекциясы сыйлығының иегері. 1945 Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (2009)
Эдвард Дж. Дэвисон Торонто университеті Канадалық 1928 Джорджио Куацца медалі (1993), Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (1997)
Джон С. Дойл Калифорния технология институты Америкалық (Жоу және Гловермен бірге) «Берік және оңтайлы басқару» (Prentice Hall, 1996), «Берік басқарудың негізгі қағидалары» (1997) және «Кері байланыс басқару теориясы» (Macmillan, 1992) кітаптарының авторлары. 1954 IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2004)
Уолтер Р. Эванс General Electric; Rockwell International; Ford Aeronautic Company Америкалық 1920–1999 Руфус Олденбургер медалі (1987), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (1988)
Брюс Фрэнсис Торонто университеті Канадалық 1947–2018 Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (2014), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2015)
Джин Ф. Франклин Стэнфорд университеті Америкалық 1927–2012 Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (1994), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (2005)
Элмер Г. Гилберт Мичиган университеті Америкалық 1930–2019 IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (1994), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (1996)
Кит Гловер Кембридж университеті Британдық 1946 IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2001)
Грэм Гудвин Ньюкасл университеті, Австралия Австралиялық 1945 Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (1999), Джорджио Куацца медалі (2008), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2010), Руфус Олденбургер медалі (2013)
Дж. Карл Хедрикс Калифорния университеті, Беркли Америкалық Etcheverry залының толық үстемдігі. Сызықтық емес басқару және бағалау саласындағы маңызды үлес. 1944–2017 Руфус Олденбургер медалі (2006)
Ю Чи "Ларри" Хо (何毓琦) Гарвард университеті Қытай-америкалық «Қолданбалы оңтайлы басқару» (1969, 1975) кітабының авторлары, бұл тақырып бойынша ең көп сілтеме жасалған кітап. 1983 жылдан бері дискреттік оқиғалар жүйесі теориясы бойынша жұмыс істеп келеді. 1934 IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (1989), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (1999), Руфус Олденбургер медалі (1999)
Альберто Исидори Сапиенца университеті, Рим; Вашингтон университеті, Сент-Луис Итальяндық 1942 Джорджио Куацца медалі (1996), Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (2001), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2012)
Элиаху И. Жюри (إلياهو جوري) Калифорния университеті, Беркли; Майами университеті Ирак-америкалық 1923 Руфус Олденбургер медалі (1986), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (1993)
Томас Кайлат Стэнфорд университеті Үнді-америкалық «Сызықтық жүйелер» (Prentice Hall, 1980) кітабының авторы және «Сызықтық бағалау» (Prentice Hall, 2000) кітабының авторлары. 1935 IEEE Құрмет медалі (2007), Ұлттық ғылым медалі (2012)
Рудольф Е. Калман (Kálmán Rudolf Emil) Флорида университеті; ETH Цюрих Венгр-америкалық 1930–2016 IEEE Құрмет медалі (1974), Руфус Олденбургер медалі (1976), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (1997), Чарльз Старк Дрейпер сыйлығы (2008), Ұлттық ғылым медалі (2009)
Хиденори Кимура (木村英紀) Riken Жапондық 1941 Джорджио Куацца медалі (2011), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2021)
Петар В. Кокотович (Петар В. Кокотовић) Калифорния университеті, Санта-Барбара Серб-америкалық Сызықтық емес басқару, адаптивтік және берік басқару бойынша жұмыстар. Ол кері қадамды (танымал, рекурсивтік жобалау әдісі) әзірлеуді бастады. Автомобиль және реактивтік қозғалтқыштарды басқару бойынша өнеркәсіптік кеңесші. 1934 Джорджио Куацца медалі (1990), Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (1991), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (1995), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (2002)
Артур Дж. Кренер Теңізшілер академиясы Америкалық 1942 Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (2006), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (2012), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2016)
Мирослав Крстич Калифорния университеті, Сан-Диего Серб-америкалық PDE кері қадамдық басқару, сызықтық емес кешігу жүйелері, экстремум іздеу, адаптивтік басқару, ықтималдық сызықтық емес тұрақтандыру және олардың өнеркәсіптік қолданысы. 1964 Руфус Олденбургер медалі (2017), W. T. және Idalia Reid сыйлығы (2019), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (2021), Хендрик В. Боде лекциясы сыйлығы (2023)
Гарольд Дж. Кушнер Браун университеті Америкалық 1933 IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (1992), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (2004)
Джордж Лейтман Калифорния университеті, Беркли Америкалық 1925 Руфус Олденбургер медалі (1995), Ричард Э. Беллман Бақылау мұрасы сыйлығы (2009)
Леннарт Люнг Линкёпинг университеті Швециялық «Жүйелік идентификация» кітабының авторы. Теория қолданушы үшін (Prentice Hall, 1999) және ...

КСРО-ның көрнекті зерттеушілері (оның ішінде 1922-1991 жылдар аралығында Ресей КСРО-сы, Украина КСРО-сы, Белоруссия КСРО-сы және т.б.)

АтыМемлекеттік мекеме Туған жері Үлесі ЖасыЖүлделері Николай Боголюбов (Никола́й Никола́евич Боголю́бов) Украина Ұлттық ғылым академиясыНижний Новгород Николай Крыловпен бірге сызықтық емес басқару мәселелерін талдау үшін функциялық сипаттама әдісін, шамамен есептеу процедурасы ретінде әзірледі.1909–1992Сталин сыйлығы (1947, 1953), Ленин сыйлығы (1958), КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1984), Ломоносов алтын медалі (1985) Яков З. Цыпкин (Яков За́лманович Цы́пкин) Физика және технология институты, Мәскеу; Мәскеу энергетика институтыДнипропетровск 1919–1997Ленин сыйлығы (1960), Джорджо Куацца медалі (1984), Руфус Ольденбургер медалі (1989) Н. Н. Красовский (Никола́й Никола́евич Красо́вский) Орал мемлекеттік университетіЕкатеринбург 1923Ленин сыйлығы (1976), КСРО Мемлекеттік сыйлығы (1984), IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (2003) Владимир Якубович (Влади́мир Андре́евич Якубо́вич) Санкт-Петербург мемлекеттік университетіНовосибирск Басқару теориясындағы сызықтық матрицалық теңсіздіктерді қолдануды алғаш рет енгізді. Осы саланың негізін қалаушы саналады.1926–2012IEEE Бақылау жүйелері сыйлығы (1996) Фаина Михайловна Кириллова (Фаина Михайловна Кириллова) Беларусь Ұлттық ғылым академиясыЗуевка Экстремальдық мәселелердің конструктивті теориясын жасады, дискретті жүйелер үшін квази-максимум принципін дәлелдеді және бейімделуші оптимизация алгоритмдерін әзірледі.1931КСРО Министрлер Кеңесі сыйлығы (1986) Вадим Уткин (Вадим Иванович Уткин) Огайо мемлекеттік университетіМәскеу 1937Ленин сыйлығы (1972), Руфус Ольденбургер медалі (2003)

Басқа белсенді зерттеушілер

Атауы Мекеме Ұлттығы Үлесі Тарабындағы марапаттар Дамиано Бриго Императорлық колледж Сызықтық емес сүзгілеу жөніндегі жұмыстар (Бернард Ханзон және Франсуа Ле Гландпен бірлесіп проекциялық сүзгілерді енгізген). Вильям Л. Броган Невада университеті, Лас-Вегас "Қазіргі бақылау теориясы" кітабының авторы. Мунтер А. Дале Массачусетс технология институты "Нақты емес жүйелерді бақылау: Сызықтық бағдарламалау әдісі" (Прентис Холл, 1995) кітабының автор-серігі. Муньонг Ли Йеннам университеті Процесс жүйелерін жобалау және басқару зертханасының кеңесшісі. Өнеркәсіптік үш параметрлі контроллерлердің IMC негізіндегі оңтайлы дизайны, көп контурлы PID контроллерлерінің сенімді талдамалық дизайны, шектеулі оңтайлы басқару үшін оптимизацияға негізделген контроллер дизайны, термиялық байланысты дистилляция процесінің жетілдірілген басқаруы, нақты уақытты мониторинг және басқару бағдарламалық құралы, бөлінген қабырғалы колоннаны қоса алғанда, термиялық байланысты дистилляция процесінің оңтайлы дизайны. Карл Хенрик Йоханссон KTH Швеция Корольдік технология институты Гибридті жүйелерді және желілік басқару жүйесін қолдану, киберфизикалық жүйелердің қауіпсіздігі және модельдік азайту сияқты көптеген салаларда жұмыс істейді. IEEE Fellow 2013, Royal Swedish Academy of Engineering Science Fellow 2017 Мехран Месбахи Вашингтон университеті Желілер, таратылған робототехника, аэроғарыш GN&C және оптимизация бойынша жұмыс істейді. "Көп агенттік желілердегі графиктік теориялық әдістер" кітабының автор-серігі (Принстон, 2010). Ян Х. ван Шуппен Амстердам еркін университеті және CWI Бақылау теориясы, жүйелерді идентификациялау, жүзеге асыру теориясы және сүзгілеу бойынша жүзден астам жарияланымның авторы. Аржан ван дер Шафт Гронинген университеті Порт-Гамильтон жүйелері, пассивтілік негізіндегі басқару, сызықтық емес H-инфинити басқару және гибридтік жүйелер сияқты күрделі жүйелерді желілік модельдеу және басқару саласына қосқан үлесімен танымал. (IEEE) мүшесі. С. С. Сритаран Әскери-теңіз аспирантурасы (Сұйықтық динамикасы және МГД үшін детерминистік және стохастикалық басқару теориясын және сызықтық емес сүзгілеуді, күй кеңістігі моделі ретінде Навье-Сток теңдеулері мен магнитогидродинамикалық теңдеулерді пайдалану арқылы). Питер Стойка Уппсала университеті Жүйелерді идентификациялау және модельдеу бойынша жұмыс істейді. Якоб Стоуструп Аалборг университеті Контурлық трансфертті қалпына келтіру, пайдалы кестелік басқару, қатеге төзімді басқару және басқа да бірнеше салаларда жұмыс істейді. Роберто Темпо CNR IEIIT, Politecnico di Torino "Кездейсоқ алгоритмдер" атты кітаптың авторы. Кевин Уорвик Рединг университеті Бірінші күй кеңістігіне негізделген өзін-өзі реттеу контроллерін жасады, қазір кері байланыс басқаруының қолданбалық зерттеулеріне көбірек қатысады, әсіресе адам жүйеге кірген жағдайда. Стивен Юркович Техас университеті, Даллас IEEE мүшесі және Луис Бичерл, Jr. Техас университетінің Далластағы инженерлік факультетінің құрметті профессоры, сонымен қатар ол жүйелік инженерия бағдарламасының жетекшісі. Ютака Ямамото Киото университеті, Жапония "Қайталамалы басқару" кітабының авторы (жапон тілінде) және көптеген зерттеу, шолу және оқу мақалалары. IEEE мүшесі. IEEE Control System (CSS) қоғамының бұрынғы төрағасы. Масаюки Фуджита Токио технология институты Робототехникадағы пассивтілік негізіндегі басқару, көп агенттік робототехника және сенімді басқару салаларында жұмыс істейді. "Желілік робототехникадағы пассивтілік негізіндегі басқару және бағалау" кітабының автор-серігі. IEEE Fellow 2016.

Жүйелер мен бақылаудағы тарихи көрсеткіштер

Бұл адамдар жүйелер мен басқаруға ерекше тарихи үлес қосты. Аты-жөні Мекемесі Жылы Үлесі Джордж Биделл Эйри 1840 Уатт регуляторларындағы тұрақсыздық құбылысын алғашқы зерттеулер. Уильям Росс Эшби Иллинойс университеті, Урбана-Шампейн Кибернетика және күрделі жүйелер, мысалы, түрлену (кибернетика) тұжырымына көптеген ерте үлес қосты. Роберт Х. Парк 1929 20 ғасырдың екінші орындағы электр энергетикасы жөніндегі мақала жариялады. AC машиналарын Парк трансформациясын жасады, уақыт инвариантты коэффициенттері бар LDE-мен, AC жетегінде және басқа да қуат электроникасында векторлық басқару үшін кеңінен қолданылады. Ричард Беллман 1953 Динамикалық бағдарламалауды жасады. Гарольд Стивен Блэк Ворчестер политехникалық институты 1927 Теріс кері байланыс күшейткішін ойлап тапты. Хендрик Боде 1945 Желілік талдау және кері байланыс күшейткішін жобалау (Ван Ностранд) жарияланды, Боде графигін ойлап тапты және Боде интегралды формуласын енгізді. Николай Боголюбов Николай Крыловпен бірге сызықтық емес басқару мәселелерін талдау үшін жуық әдіс ретінде сипаттамалық функция әдісін жасады. Леонард Эйлер ЛТИ жүйелерін талдаудың негізгі құралы болып табылатын Лаплас трансформациясын жасады. Оның Эйлер-Лагранж теңдеуі модельдік болжамды басқарудың негізі болып табылады. Рудольф Калман 1960 Жүйелер мен басқаруға күй кеңістігін енгізді. Басқарылатындық және байқалатындық ұғымдарын енгізді. Сызықтық бағалау үшін Калман сүзгісін жасады. Уолтер Р. Эванс Кері байланыс жобалау үшін түбірлік локус әдісін жасады. Джин Ф. Франклин 1958 жылғы "Sampled Data Control Systems" кітабында дискретті басқаруды енгізді, бұл салада бұрын тек аналогтық доменде жұмыс істеген. Джозеф Фурье Жиілік доменінде талдауға мүмкіндік беретін Фурье қатарын енгізді. Эрнст А. Гильмин RLC компоненттерінің желілерін талдау және синтездеу әдістерін жасады. Гарольд Хейзен 1934 "Сервомеханизмдер теориясы" авторы. Файна Кириллова Беларусь Ұлттық ғылым академиясы Экстремальдық мәселелердің конструктивті теориясын жасады, дискретті жүйелер үшін квазимаксимум принципін дәлелдеді және бейімделуші оптимизациялау алгоритмдерін жасады. Андрей Колмогоров Винер-Колмогоров сүзгісін жасаушы. Стохастикалық процестер теориясындағы Колмогоровтың алға және артқа теңдеулерін жасады. Николай Крылов Николай Боголюбовпен бірге сызықтық емес басқару мәселелерін талдау үшін жуық әдіс ретінде сипаттамалық функция әдісін жасады. Ирмгард Флюгге Лотц Стэнфорд университеті Ұшақтарды автоматты түрде басқарудың негізін қалаушы үздіксіз автоматты басқаруды жасады. Александр Ляпунов 1892 жылғы "Sur le problème général de la stabilité du mouvement" (француз тілінде) тұрақтандыру теориясының басталуын білдіреді. Джеймс Клерк Максвелл 1868 жылғы "Губернаторлар туралы" мақаласында губернаторлардың тұрақтылығын жүйелі түрде зерттеді және тұрақтылық үшін қажетті шарттарды анықтады. Николас Минорский 1922 Кеме конструкторы, үш терминді (немесе PID) контроллерді талдауды ұсынған және оны кемелерді басқару үшін пайдалануды ұсынған алғашқы адам. Натаниел Б. Николс 1947 Николс графигін жасады. Х. М. Джеймс пен Р. С. Филлипспен бірге Сервомеханизмдер теориясын жариялады. Гарри Найквист 1927 Кері байланыс жүйелері үшін Найквист тұрақтылық критерийін (1932) және Найквист-Шеннон дискреттеу теоремасын бірлесіп жасады. Лев Понтрягин Оптималды басқару мәселелері үшін Понтрягиннің минимум принципінің басты авторы. Василе Попов Калман-Якубович-Попов леммасын және тұрақтылық үшін Попов критерийін жасады. Джон Р. Рагаццини 1954 Оның "Sampled data control systems" кітабында дискретті басқару және z-трансформациясын енгізді. Эдвард Джон Рут Ерте теоретик, Рут-Хурвиц теоремасы мен Рут-Хурвиц тұрақтылық критерийін жасады. Клод Э. Шеннон Ақпарат теориясын және коммутациялық теорияны жасады. Джон Туки Жылдам Фурье трансформациясы алгоритмін жасады, бұл жиілікті талдауды оңай іске асыруға мүмкіндік берді. Норберт Винер Винер-Колмогоров сүзгісін жасады. Кибернетика терминін енгізді. Винер процесі деп аталатын стохастикалық процесті зерттеді. У. Мюррей Вонхам 1974 Сызықтық көп айнымалы басқару. Бақылаушылық басқару теориясы. Ішкі модель принципі. Полюстік орналастыру теоремасы. Владимир Андреевич Якубович Санкт-Петербург мемлекеттік университеті 1996 Бақылау теориясында сызықтық матрицалық теңсіздіктерді қолданудың негізін қалады. Джордж Замес Макгилл университеті Робастты басқару теориясын, кішкентай күш теоремасын және H-шегініс басқаруын жасады.