Алабама штатындағы Талласи қаласының тарихы

Кіріспе

Алабама штатының Талласси қаласы (АҚШ).

Талласси (айтылуы: /ˈtæləsiː/) – АҚШ-тың Алабама штатындағы Эльмор және Таллапоса округтерінде, Таллапоса өзенінің жағасында орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 4 763 адамды құрайды. Қала Алабама Электр Компаниясы басқаратын Тёрлоу бөгетіндегі ірі гидроэлектр стансасына орналасқан. Талласси Монтгомери қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді.

Крик соғыстары мен индейлерді шығару

Бұл аймақтағы тарихи крик халқы Миссисипи және Огайо өзендерінің аңғарлары мен Оңтүстік-Шығыста шамамен 1000 жылдан 1450 жылға дейін гүлдеген Миссисипи мәдениетінен тараған деп есептеледі. Олар саяси және діни мақсаттар үшін үлкен жер үйінділерін салған үйінді жасаушылар еді. Өздерінің маңызды елді мекендерінде (мысалы, Маундвилл, Таскалуза) балық аулау және өзен арқылы сауда жасауға көп сүйенді. Талиси (крик тілінде "Ескі қала" деген мағынаны білдіреді) – Миссисипи мәдениетінің Куса провинциясындағы қала; 1540 жылы оны Эрнандо де Сото және оның Оңтүстік-Шығысқа жасаған экспедициясы аралады. Кейіннен оны тарихи крик халқы мекендеді. Талласси аймағы криктердің астанасы – Тукабачи қаласының және жеті қасиетті табақтардың орналасқан жері болды. Алғашқы шиеленіс криктер арасында азаматтық соғыс ретінде басталды, бірақ АҚШ әскерлері де қатысты. Флоридадағы испандықтардан сатып алынған деген күдікпен қару алып келген "Қызыл таяқтар" тобын тоқтатуға тырысқан АҚШ армиясы Жарылған жүгері шайқасында криктерге шабуыл жасады. Криктер соңында әскерлерді жеңді. Жауап ретінде, келесі айда "Қызыл таяқтар" Алабама штатындағы Мобилден шамамен 35 миль солтүстікке орналасқан Форт-Мимске шабуыл жасап, 500-ден астам қоныс аударушылар мен аралас нәсілді төменгі криктердің көпшілігін өлтірді. Оскеола Талисиде, аралас нәсілді крик анасы мен ағылшын әкесінен дүниеге келген деп есептеледі. Ол Крик соғысынан кейін Флоридаға көшіп, Семинол үндістеріне қосылған криктердің бірі болды. Ол АҚШ әскерлеріне және қоныстанушыларға қарсылық көрсетуді жалғастырған белгілі көшбасшыға айналды. Крик соғыстары (1813–1814) екі тараптың өзара шабуылдарымен, бейбіт тұрғындардың қырғынымен және бас кесумен ерекшеленді. Соңғы ірі шайқас 1814 жылы Талапуза өзенінің жағасындағы Horseshoe Bend-те болды. Сол кездегі генерал Эндрю Джексон басшылығымен Алабама, Теннесси және Джорджиядан келген ополчендер коалициясы, федералды әскерлер, төменгі криктер және черокилер басым күшпен және қару-жарағымен жабдықталған "Қызыл таяқтарды" талқандады. Джексон осы қақтығысты өзінің саяси стратегиялық жеңістерінің бірі деп санады; бұл оның президенттікке сайлаудағы танымалдығын арттырды және үндістерді жер аудару саясатын жүзеге асыруға көмектесті. Жеңіліске ұшырағаннан кейін көптеген криктер Үндістан аумағына көшіп кетті, ал кейбіреулері Оңтүстік-Шығыстағы басқа қарсылық көрсеткен үндістермен, соның ішінде Флоридадағы чероки және семинол тайпаларымен жасырынды. Тукабачи аймағынан көшіп келген криктер Үндістан аумағындағы жаңа елді мекенді Талиси деп атады. Кейін ол Оклахома штатының Тулса қаласы болып белгілі болды.

The historic Creek peoples in this area are believed to have descended from the Mississippian culture, which flourished throughout the Mississippi and Ohio river valleys and the Southeast from about 1000 to 1450. They were mound builders, who created massive earthwork mounds as structures for political and religious purposes. They relied greatly on fishing and riverway trading at their major sites (c. f. Moundville, Tuscaloosa). Talisi (which means "Old Town" in the Creek language) was a town of the Coosa Province of the Mississippian culture; it was visited in 1540 by Hernando de Soto and his expedition through the Southeast. Later it was occupied by the historic Creek people. The Tallassee area was the location of the Creek capital city, Tuckabatchee, as well as the location of the seven sacred plates. Tensions first broke out as a civil war among the Creek, but US forces also got involved. Trying to intercept a Red Sticks party who were bringing back arms thought to be purchased from the Spanish in Florida, United States Army forces attacked the Creek at the Battle of Burnt Corn. The Creek band ultimately defeated the soldiers. In retaliation, the next month the Red Sticks attacked Fort Mims, about 35 miles north of Mobile, Alabama, killing most of the more than 500 settlers and mixed race Lower Creek who had taken refuge there. Osceola is believed to have been born in Talisi, to a mixed race Creek mother and an English father. He was among those Creek who migrated to Florida after the Creek War and joined the Seminole Indians. He became a prominent leader who continued resistance to US forces and settlement. The Creek Wars (1813–1814) were marked by mutual raids, civilian massacres, and scalpings by both sides. The last major battle was at Horseshoe Bend in 1814 on the banks of the Tallapoosa River. Led by then General Andrew Jackson, a coalition of militia from Alabama, Tennessee and Georgia, federal troops, Lower Creek, and Cherokee crushed the outnumbered and out gunned Red Sticks. Jackson counted the conflict as among his politically strategic victories; it increased his popularity for later election to the presidency and his future policies of Indian removal. After their defeat, many Creek migrated to Indian Territory, while some went into hiding with other resistant Indians in the Southeast, including the Cherokee and the Seminole tribes in Florida. The Creek who relocated from the Tuckabatchee area named a new settlement Talisi in Indian Territory. It was later known as Tulsa, Oklahoma.

Америка Азаматтық соғысы

Талласси өзінің үлесінен артық ұлдарын Конфедерация үшін күресуге жіберді, ал Таллассидегі тоқыма фабрикасы – Барнетт, Микоу және Компаниясы Конфедерация әскерінің формалары мен шатырлары үшін матамен қамтамасыз етті, Конфедерация карабинін жасау үшін жер мен ғимаратты жалға алды, сондай-ақ қару-жарақ қоймасына, оның қызметкерлері мен офицерлеріне қажетті жабдықтар, жұмысшылар мен азық-түлікпен көмектесті. 1864 жылдың маусым айында Конфедерация армиясы Ричмонд карабин фабрикасын Вирджиниядан Таллассидегі ескі мақта фабрикасына көшірді. Фабрика карабин жасауды бастады. Америка Азамат соғысы барысында Талласси қаласына Одақ әскерлері ешқашан шабуыл жасаған жоқ, тек Талласси диірменін қиратуға бір рет әрекеттенді. Талласси қару-жарақ қоймасы – соғыс кезінде қиратылмаған жалғыз Конфедерация қару-жарақ қоймасы болды.

2009 жылғы "Талиси" қонақ үйіндегі өрт

2009 жылдың 30 қарашасында таңертең Талиси атты тарихи қонақ үй өртеніп, ауыр зақымдар алды. 2008 жылдан бері жабық болған қонақ үйді 2009 жылдың күзінде жеті инвестордан тұратын топ сатып алды. Ол жөндеуден өткізіліп, бір ай бұрын қайта ашылған болатын. Өрт қонақ үйді және оның жанындағы комиссиондық дүкенді толығымен жойды. Өртке қасақана шабуыл деп баға берілді және 17 жасар Дилан Кит Кэрролл екінші дәрежелі өрт сөндіруге қатысқандық үшін, үшінші дәрежелі өрт сөндіруге қатысқандық үшін, үшінші дәрежелі екі ұрлыққа қатысқандық үшін және бірінші дәрежелі үш қылмыстық бүліктің ісі бойынша өзін кінәлі деп мойындады. Соттан кейін қонақ үйдің иелері 2010 жылдың наурыз айында бас қосып, ғимаратты қайта жаңарту туралы шешім қабылдады. Дегенмен, 2021 жылға дейін Талласси қаласының орталық бөлігі қайта жандана бастаған кезде, ғимарат құлап бара жатқан көрініспен көзге түседі.

Құрбындар

1900 жылы Талласси Фоллс өндіріс компаниясы Маунт Вернон Вудберри мақта-мата компаниясының құрамына кірді. Бұл компания Колумбия қаласындағы (Оңтүстік Каролина штаты) Колумбия мақта-мата фабрикасының, Маунт Вернон компаниясының және Балтимордағы (Мэриленд штаты) Вудберри өндіріс компаниясының, сондай-ақ Таллассидегі (Алабама штаты) Талласси Фоллс өндіріс компаниясының бірігуі арқылы құрылды. Бұлардан өзге Мэриленд штатында екі, Коннектикут штатында бір шағын фабрика да болды. Жаңа компанияның құрамында барлығы он төрт зауыт және 227 000 шпиндель болды. Талласси зауыттарында, АҚШ-тың мыңдаған өнеркәсіптік кәсіпорындарындағы сияқты, 1930 жылға дейін бала еңбегі кең таралған. Кинг-стриттегі 1, 3 және 5 нөмірлі үйлер, қазір Рей Карр, Хьюстон Блоунт және Фрейзер Эллиот тұрып жатқан үйлер, 1863 жылы қару-жарақ қоймасын және фабриканы басқарған Конфедерация офицерлерінің отбасылары үшін салынған. Таллассидегі "ұзын қоңырау" Барнетт заманынан бері, әр күн сайын, жексенбі күнінен басқа, таңғы сағат 4:30-да соғылып келеді. 1948 жылы қоңырау мұнарасы жөнделген алты айлық кезеңнен басқа, бұл дәстүр үзілген емес. Талласси әдет-ғұрыптарымен таныс емес келушілер кейде қоңыраудың дыбысынан оянып, қалада өрт болды деп ойлайды және бұл дабыл екеніне сенімді. Бірақ шындығында, қоңырау фабрикалар үшін соғылған. Томас Барнетт өзінің туысы Марта МиКоуға үйленді. Олардың ұлдары Томас М. кіші және Николас Таллассиде тұрып, фабриканың үстіндегі төбеде үйлер салды. Николас Барнетт салған үй бүгінге дейін сақталған және Джордж Д. Паттерсонның үйі деп белгілі. Осы отбасылар "Барнетт, Гилмер және Компания" деп аталған фабрикаларға капитал салды. "МеШейн қоңырау құю фабрикасы". Талласси: Қандай керемет орын! Таллассе, Ала.: [Талласси сауда палатасы], 1988. 20 бет. Басылды.

Саяси тарих

Роберт Е (Бобби) Пейн 24 жыл Талласси қаласының мэрі қызметін атқарды, бұл оны қала тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен мэр етіп белгіледі. Пейн Этова округінде өсті, онда ол Этова округінің «Көк Жындылары» командасы үшін орта мектеп футболында өте жақсы ойнады. 1963 жылы Оберн университетінен футбол бойынша стипендия алды. Оқуын аяқтағаннан кейін әйелі Мэри Кэрроллмен бірге Таллассиге көшіп келді, онда «Маунт-Вернон Миллс» зауытында жұмыс істеді. 1976 жылы қалалық кеңеске сайлауға түсті. Ол кеңес мүшесі болып үш мерзім қызмет еткеннен кейін 1988 жылы мэрлікке үміткер болды. Пейн бұрынғы мэр Томас Поллардқа қарсы өткен қызу сайыста жеңіске жетті. Ол 2008 жылы сайлауда жеңіліске ұшырағанға дейін 24 жыл бойы қызмет етті. 2012 жылы ол өз орнын қайта иелену үшін сайлауға қатысып, үлкен артықшылықпен жеңді. 2016 жылы зейнетке шықты. Оның қызмет еткен кезеңінде Талласси қаласы тарихындағы ең жоғары экономикалық өсімді көрсетті. Джонни Хаммак Пейннің орнына үлкен үлкен артықшылықпен ие болды. Бірінші мерзімінен кейін Хаммак ұзақ уақытқа дейін назардан тыс қалған қаланың құлап жатқан инфрақұрылымын жақсартуға күш салды. 2016-2020 жылдар аралығында Хаммак және прогрессивті кеңес бұрынғы әкімшіліктер шеше алмаған мәселелерді шешуге көмектесетін миллиондаған долларлық гранттар мен қаржыландыруды әкелді.

География

Талласси (32.539402, −85.893061) координаталарында орналасқан. АҚШ халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 10.2 шаршы миль (26 км²), оның ішінде 9.6 шаршы миль (25 км²) құрлық және 0.5 шаршы миль (1.4 км², 5.21%) су. Талласси тығыз орманды Емеральд тауларында орналасқан, бұл Кіші Аппалач тауларының оңтүстік-шығысқа қарай созылған шағын тізбегі. Оны екі ірі өзенмен шектеледі: батысында Куса өзені, шығысында Талапуса өзені. Талапуса өзені екі округ пен қалалардың арасындағы шекара ретінде де қызмет етеді: Талласси қаласы (Элмор округі) және Шығыс Талласси (Таллапоза округі). Алабама энергетикалық компаниясы 1923 жылы Талапуса өзенін дамытуға кірісті, ал келесі он жыл ішінде Алабама энергетикалық компаниясы Талапуса өзені бойында үш электр стансасын салды. Бұл электр стансалары – Тёрлоу тоғаны, Йейтс тоғаны және Мартин тоғанынан тұрады, олардың жалпы қуаты 269 000 ат күшіне жетеді. Талласси 14-ші мемлекеттік тас жолымен қамтамасыз етіледі, ол қала арқылы солтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай өтеді, сондай-ақ 229-шы мемлекеттік тас жолымен, ол солтүстік-батыстан оңтүстікке қарай өтеді. AL 14 шығысқа қарай 15 миль (24 км) Нотасулгаға, ал батысқа қарай 22 миль (35 км) Ветумпкаға жетеді. AL 229 солтүстікке қарай 15 миль (24 км) Ветумпканың солтүстік-шығысындағы Алабама штатының 63-ші бағытына, ал оңтүстікке қарай 8 миль (13 км) 26-шы шығу арқылы 85-ші мемлекетаралық тас жолына дейін барады. Талласси қалалық әуежайы жалпы авиация қызметтерін ұсынады.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 4934 адам, 2067 шаруашылық және 1343 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 2367 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 80,34% ақ нәсілді, 17,61% қара немесе афроамерикалық, 0,34% американдық үндістер, 0,30% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,18% басқа нәсілдер және 1,20% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,07% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 2067 шаруашылықтың ішінде 28,3%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 45,0%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 16,0%-ында күйеуі жоқ әйел басшылық етеді, ал 35,0%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 32,4%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 18,4%-ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,33 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,94 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 24,5%-ы 18 жасқа дейінгілер, 7,7%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 24,3%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,7%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 21,7%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 40 жас. Әр 100 әйелге 83,7 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 78,4 еркек шамасында. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 23 946 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 32 015 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 27 313 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 993 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 14 859 доллар. Отбасылардың 16,9%-ы және халықтың 22,8%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 31,5%-ы және 65 жастан асқандардың 19,9%-ы.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 4819 адам, 1931 үй шаруашылығы және 1252 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 2284 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 72,4% ақ нәсілді, 23,4% қара немесе афроамерикалық, 0,4% американдық үндістер, 0,6% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,7% басқа нәсілдер және 1,3% екі немесе одан көп нәсілділер. Халықтың 3,0% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 1931 үй шаруашылығының ішінде 29,2% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 39,3% заңды некеде тұратын жұбайлар, 20,0% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 35,2% отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 30,9% жеке адамдардан тұрды, ал 14,1% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұратын болды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,44 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,05 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 25,4% 18 жасқа дейінгілер, 9,4% 18-24 жас аралығындағылар, 23,6% 25-44 жас аралығындағылар, 24,7% 45-64 жас аралығындағылар және 16,8% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 38,0 жасқа тең. Әр 100 әйелге 84,1 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 88,3 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 32 941 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 56 910 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 35 658 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 34 018 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 944 долларға тең. Отбасылардың 12,5% және халықтың 17,2% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 18,9% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 14,2% кірді.

2020 жылғы халық санағы

Талассидің нәсілдік құрамыRaceNum. Пайыз. Ақ (испаниялық емес) 3,277 68.8%Қара немесе африкалық америкалық (испаниялық емес) 1,104 23.18%Түпкілікті американдықтар 12 0.25%Азиялықтар 33 0.69%Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 2 0.04%Басқа/Аралас 200 4.2%Испаниялық немесе латиноамерикандықтар 135 2.83%
2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша, қалада 4,763 адам, 1,905 үй шаруашылығы және 1,247 отбасы тұрады.

Газеттер

Талласси Трибьюн газеті 1899 жылдан бері Талласси қаласының апталық басылымы болып табылады. Газет 1899 жылы Tri County Weekly деген атпен шыға бастады, кейін Tallassee Times деп өзгертілді және 1912 жылы The Tallassee Tribune деп атау алды. Газет Талласси және оның төңірегіндегі тұрғындарға арналған және әр сәрсенбіде жарық көреді. Tallassee Times – 2008 жылы іске қосылған онлайн басылым. Апталық басылымға әр апта сайын мыңдаған адам кіреді. Бұған қоса, Tallassee Times TV веб-камера арнасы қоғамдық шараларды, мысалы, Tallassee Tiger командасының спорттық жарыстарын көрсетеді.

Білім

Талласси қалалық мектеп жүйесі Элмор округінің барлық аудандарына және Таллапоса округінің қала аудандарының көп бөлігіне қызмет көрсетеді. Таллапоса округіндегі Талласси қаласының бір бөлігі Таллапоса округінің мектеп округіне қарайды. 1915 жылы құрылған қалалық мектеп жүйесі үш мектепті (Талласси жоғары мектебі, Саутсайд орта мектебі және Талласси бастауыш мектебі) басқарады. Мектеп жүйесі шамамен 2000 оқушыға қызмет көрсетеді және бастауыш, орта және жоғары мектептерде барлығы 112-ге жуық мұғалім жұмыс істейді. Талласси қаласында тұратын отбасылардың көпшілігі Талласси қалалық мектептеріне қатынайды.

Денсаулық сақтау

1926 жылы құрылған Қоғамдық аурухана, айналасындағы үш округтің (Элмор, Талапоса және Мейкон) халқына денсаулық сақтау қызметтерін ұсынады. Аурухана коммерциялық емес ұйым болып табылады және 69 төсегі бар.

Климат

Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, Таллассиде ылғалды субтропиктік климат орналасқан, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді.

Демалыс

Талласси қалалық демалыс департаменті үш нысанды күтіп-ұстайды. Оларға халыққа арналған жүзу бассейні, ойын алаңы, саябақ және баскетбол алаңы мен салмақ көтеру залы бар негізгі демалыс ғимараты кіреді. Бұл нысандарды күтіп-ұстаумен қатар, демалыс департаменті жастар мен ересектерге арналған көптеген спорттық іс-шараларды ұйымдастырып, демеушілік етеді.