Кіріспе
Энтони Фицджеральд (ағылш. Anthony Fitzgerald; 25 сәуір 1943 жылы туған), кәсіби сахналық аты Тони Кристи – ағылшын музыканты және әнші. Ол ең көп танылғаны – "(Is This the Way to) Amarillo" әнін жазғаны, ол Ұлыбритания хит-парадтарында екі рет жеңіске жеткен.
Anthony Fitzgerald (born 25 April 1943), known professionally as Tony Christie, is an English musician and singer. He is best known for his recording of "(Is This the Way to) Amarillo", a double UK chart success.
1960-1970 жылдар
Антони Фицджеральд ретінде туған Кристи, 1965 жылғы Джули Кристидің ойнаған "Дарлинг" фильмін көргеннен кейін сахналық есімін қабылдады. 1971 жылы MCA Records лейблінде Кристидің үш хиті шықты, біріншісі – Ұлыбританияда 21-орынға жеткен "Las Vegas" әні. Содан кейін "I Did What I Did for Maria" әнімен Ұлыбритания синглдер тізімінде екінші орынға, ал "(Is This the Way to) Amarillo" әнімен 18-орынға ие болды. Бәрі 1971 жылы болды. 1973 жылы "Avenues and Alleyways" әні 37-орынға жетіп, "Қорғаушылар" телесериалының тақырыптық әні болды. Сонымен қатар, ол 1976 жылдың басында Ұлыбритания хит-парадында 35-орынға жеткен "Drive Safely Darlin'" әнін шығарды. "Is This the Way to Amarillo" 1972 жылдың қыркүйегіне дейін бір миллионнан астам данада сатылып, алтын диск тағайындалды. Оның алғашқы әндері күшті дауысты, драмалық туындылар болды, олардың көпшілігі Митч Мюррей мен Питер Калландердің авторлығында жазылған. Кристи 1970-ші жылдар бойы үнемі альбомдар жаздырып, хит-парадтарда сирек көрінді. Оның "With Loving Feeling" альбомы "(Is This The Way to) Amarillo" хитінің арқасында жақсы сатылды. 1973 жылы ол АҚШ-та Snuff Garrett продюсерімен альбом жазды, бірақ бұл оның коммерциялық сәттілігін тоқтатуға көмектеспеді. Содан кейін жақсы сатылған концерттік альбом шықты, бірақ 1970-ші жылдардың ортасына қарай студиялық жұмыстар азайды және сахналық жұмыстар басымдыққа ие болды. 1972 жылдың маусымында ол Болгариядағы "Алтын Орфей" музыкалық фестиваліне қатысуға шақырылды, ол Balkanton мемлекеттік музыкалық компаниясымен винилде жазылып, жарияланды. Кристи 1976 жылғы "Евита" альбомының түпнұсқа жазбасында Магалди рөлін ойнады ("On this Night of a Thousand Stars" соло әнін және Джули Ковингтонмен "Eva And Magaldi / Eva Beware Of The City" дуэтін орындады) және 1976 жылғы "Евровидение" ән байқауында Ұлыбританияны "The Queen of the Mardi Gras" әнімен көрсетуге тырысты, бірақ іріктеу байқауында үшінші орынға ие болды, ал ақырында байқау жеңімпаздары Brotherhood of Man болды.
1980-1990 жылдар
1980 және 1990 жылдардың көп бөлігінде туған жері Англияда оның танымалдылығы төмендесе де, Кристи осы кезеңде континенттік Еуропада сәтті әншілік карьерасын жалғастырды. Бұл әсіресе Германияда байқалды, онда неміс продюсері Джек Уайтпен бірлесіп жазылған төрт альбомы шықты, соның ішінде олардың алғашқы ынтымақтастығы "Welcome to My Music" Германия чарттарында 7-орынға жетіп, платиналық статусқа ие болды. 1991 жылдан 2002 жылға дейін Кристи неміс нарығы үшін арнайы тоғыз альбом жазды. 1999 жылы Кристи Джарвис Кокер жазған "Walk like a Panther" әнін орындады, бұл әнді Шеффилдтің All Seeing I тобы жазған болатын. Оның жас әншілердің жаңа буынына тигізген әсері 2004 жылғы наурыз айында Rinaldi Sings инди-поп тобы "Avenues & Alleyways" әнінің кавер-версиясын шығарғанда одан әрі айқын болды.
2000 жылдан 2010 жылға дейін
2002 жылы "(Is This the Way to) Amarillo" әні Питер Кейдің "Феникс түндері" телесериалында қолданылып, оның танымалдылығының қайта жандануына себеп болды. Ән 2005 жылдың 14 наурызында Comic Relief қайырымдылық қорына ақша жинау мақсатында қайта жарық көрді және Ұлыбритания сингл чартында 1-орынға көтерілді (алғашқы шығарылымның барлық сатылымдарынан асып түсті). Бұл жылдың соңында №1 сингл үшін ең көп сатылымды көрсетті, чарттың төбесінде жеті апта тұрды. Бұл сондай-ақ Шердің "Believe" әнінен кейін шамамен жеті жыл ішіндегі ең ұзақ сақтаған чарт хиттерінің бірі болды. Сингл "Питер Кей қатысуымен" деп көрсетілді, бірақ Кей тек бейнеклипте ғана пайда болды; аудио жазбасы 1971 жылғы түпнұсқа нұсқасы болды. Оның "The Definitive Collection" альбомы келесі аптада Ұлыбритания альбомдар чартында 1-орынға шықты. 2006 жылдың 6 қарашасында Кристи "Simply in Love" альбомын шығарды. 2008 жылы Кристи Ричард Хоули өндірген, Алекс Тернер мен Джарвис Кокердің қатысқан "Made in Sheffield" альбомын жазды. 2008 жылдың 20 мамырында ол Хоулимен бірге Корольдік Альберт залында альбомнан "Danger Is A Woman in Love" әнін орындады. 2009 жылы "Every Word She Said" атты цифрлық сингл жарық көрді. Сол жылы Кристи өзінің туған інісінің тобы Laruso-мен бірге "Heresy" әнінде де өнер көрсетті, ол олардың тұңғыш альбомы "A Classic Case of Cause and Effect" альбомында жарық көрді. 2010 жылдың шілдесінде Кристи Лондонның Плейхаус театрында "Dreamboats and Petticoats" мюзиклінде "Ескі Бобби" және "Фил" рөлдерін ойнап, Вест-Эндте дебют жасады. 2010 жылдың 22 желтоқсанында Кристи "Come Dine with Me" бағдарламасының атақты қатысушылар арасындағы нұсқасында пайда болды. Кристи актриса Сюзи Эмимен бірге екінші орынды бөлісті, жеңімпаз Джанет Эллистен кейін, бірақ музыкант және актер Голдиден озып кетті. Channel 4 бағдарламасының 1000 фунт стерлингтік сыйлығы қайырымдылыққа аударылды.
2011 жылдан қазіргі уақытқа дейін
Acid Jazz лейблімен келісімшарт жасасқаннан кейін, 2011 жылдың қаңтарында солтүстік соулдан (Northern soul) шабыттанған альбом жарыққа шығатыны хабарланды. Кристидің он тоғызыншы студиялық альбомы Now's the Time! 2011 жылдың 7 ақпанында Ұлыбританияда Acid Jazz лейблі арқылы шықты. All Seeing I тобының Ричард Барретт продюсерлік еткен бұл альбомда Джарвис Кокер және Роисин Мерфимен жасалған ынтымақтастықтар бар. Алдыңғы жылы Acid Jazz лейблінде 45 RPM сингл ретінде жарық көрген "Nobody in the World" әні де осы альбомға енді. Музыкалық мансабының 50 жылдығына орай, Кристи жаңа альбомын насихаттау үшін 50 қалалық гастрольдік турға шықты. Жаз бойы Кристи және оның тобы елдің түкпір-түкпірінде әртүрлі концерт алаңдарында өнер көрсетті. Тур аясында "Avenues and Alleyways", "Las Vegas" және "Walk Like A Panther" сияқты оның бұрынғы хиттерімен қатар, жаңа Now's the Time! альбомынан да әндер орындалды. Концерттік бағдарламаға Сэмми Дэвис-Жр. (Sammy Davis Jr.) есімді әртіс танымал еткен "Mr Bojangles" әнінің нұсқасы және Смоки Робинсонның (Smokey Robinson) "Shop Around" хитінің кавер-нұсқасы да енді. 2011 жылдың 23 қазанында Кристи "Steal The Sun" әнінің арнайы аранжировкасын "Help for Heroes" қайырымдылық қорына көмек ретінде, Ауғанстандағы майдан желісінде күресіп жатқан британдық әскерлерді қолдау мақсатында қайырымдылық сингл ретінде шығарды. Сингл тек iTunes, HMV және Amazon платформаларында жүктеуге қолжетімді болды, ал түскен барлық қаражат қайырымдылық қорына аударылды. 2011 жылдың желтоқсанынан бастап Кристи Виндзордағы Король театрында пантомимада король рөлінде ойнады. 2014 жылдың маусым айында Кристи Барнслидегі Локк паркінде өткен "Паркте тірі музыка" музыкалық шарасы аясында Барнсли хосписіне ақша жинау және оның жұмысын жария ету мақсатында өнер көрсетті. 2017 жылдың 1 шілдесінде Кристи Оңтүстік Йоркширдегі туған ауылы Конисброға (Conisbrough) Конисбро музыка фестивалінің бас қатысушысы ретінде оралды. Кейін Кристи Кембридж өнер театрында "Джек пен бұршақ бұтағы" (Jack and the Beanstalk) пантомимасында ойнады, ол "Амарилло" атты ойдан шығарылған қалашықта өрбітіп, Кристи патша рөлін сомдады.
Жеке өмір
Кристи 1968 жылы Сьюзанға үйленді, олардың 3 баласы бар. Қазіргі уақытта олар Стаффордшир графтығындағы Личфилд қаласында тұрады. 2023 жылдың қаңтарында Кристиге деменция диагнозы қойылғанын хабарлады.