Кіріспе

"Скотти, мені сәулемен көтер" деген сөз тіркесі "Жұлдыздар жолы: Бастапқы серия" ғылыми-фантастикалық телехикаясынан танымал мәдениетке енген белгілі бір сөз. Ол капитан Кирк өз бас инженеры Монтгомери "Скотти" Скоттқа "Энтерпрайз" ғарыш кемесіне қайта оралу қажет болғанда айтқан бұйрығынан пайда болған. Бұл сөз тіркесі сериал мен фильмдермен тығыз байланысты болғанымен, нақты осы сөздер ешқашан "Жұлдыздар жолы" телехикаясының немесе фильмінің бірінде айтылмаған. Дегенмен, уақыт өте келе бұл цитата жеке сөз тіркесіне айналды. Оны басқа жерде болуды қалайтынын білдіру үшін, телепортация сияқты технология туралы айту үшін, кейбір есірткілердің жаргоны ретінде немесе телешоуға деген құрмет пен байланысты көрсету үшін қолдануға болады.

Нақты бағалар

Бұл фраза кеңінен танымал болғанымен, ол дұрыс емес цитата және танымал сенімге қарамастан, телесериалдар мен фильмдерде ешқашан айтылмаған. Дегенмен, бірнеше жағдайларда оған жақын сөздер айтылған. "Трискелионның ойыншылары" және "Жабайы перде" эпизодтарында Кирк "Скотти, бізді телепортацияла" деді; ал "Жәннаттың бұл жағы" эпизодында Кирк жай ғана "Мені телепортацияла" деді. "Бұлттардың күзетшілері" эпизодында Кирк: "Скот мырза, бізді телепортацияла" дейді. "Лорелей сигналы" және "Шексіз Вулкан" анимациялық эпизодтарында "Бізді телепортацияла, Скотти" деген фраза қолданылған. Оригинальды фильмдер сериясында "Жұлдызды жол IV: Үйге саяхат" фильмінде "Скотти, мені телепортацияла", ал "Жұлдызды жол: Ұрпақтар" фильмінде "Оларды сол жерден телепортацияла, Скотти" деген сөздер айтылған. Толық фразаны Уильям Шатнер өзінің канондық емес романы "Жұлдызды жол: Едемнің күлі" аудио нұсқасында айтқан.

Мұра

Қате цитатаның танымалдылығы көптеген жаңа сөз тіркестеріне әкелді, олардың кейбіреуі Star Trek-пен, ал кейбіреуі басқа нәрселермен байланысты. Осы қате цитатаның ықпалынан Джеймс Духан, Скотти рөлін сомдаған актер, тіпті өлім туралы хабарламасында бұрмаланып көрсетілді. Онда ол "Шоуда ешқашан дәл осы бұйрыққа жауап бермегеніне қарамастан, "Мені телепортта, Скотти" командасына жауап берген кейіпкер ретінде айтылды. Духан өзі 1996 жылғы автобиографиясының аталымы ретінде осы сөз тіркесін таңдады. "Мені телепортта, Скотти!" деген цитатаның бастапқы мағынасынан тыс қолданылып, "басқа жерде болуға деген құштарлықты" немесе жағымсыз жағдайдан шығуды қалауды білдіретін сөз тіркесі ретінде қолданыла бастады. Бұған қоса, ол телепортация мүмкіндігі сияқты болашаққа қатысты нәрселермен де байланысты болды. Сөз тіркесі кейбір есірткі заттарды білдіретін жаргон ретінде де қолданылды. Oxford Reference анықтамалығында "Beam me up, Scotty" фразасы "фенциклидин мен кокаин қоспасы" деп, ал "Скоттимен сөйлесу", "Скоттиден мас болу", "Скоттиді көру" сияқты сөздер де келтірілген. Том Далзелл мен Терри Виктордың "Vice Slang" кітабында бұл фраза крек-кокаин үшін және "Бимерлерді" немесе "Бимерлерді" аталған есірткіні қолданушылар ретінде сипаттау үшін де қолданылған. Фразаның қашан танымал болғаны нақты белгісіз. Алайда, 1966 жылы "Жұлдыздар жолы" эфирге шыққаннан кейін шамамен он жыл өткен соң, Royal Aeronautical Journal журналында жарияланған материалда "Жұлдыздар жолынан" тыс нәрсені сипаттау үшін қолданылғанын көруге болады. Онда белгілі бір процедура "бір түрі 'Мені телепортта, Скотти' процедурасы" деп сипатталған. Уақыт өте келе, фраза "Мені телепортта, Скотти, мұнда ешқандай зиялы өмір жоқ!" деген түрінде кеңірек қолданыла бастады, бұл фраза бамперлер мен футболкаларда танымал болды, бірақ ешқайсысы шоуда айтылмаған. 1993 жылғы "Where in Space is Carmen Sandiego?" білімдік видео ойынындағы кейіпкер "Bea Miupscotti" деп аталды. 1997 жылғы South Park мультсериалындағы планетарийде "Me transmitte sursum, Caledoni!" деген жазу бар, бұл қате цитатаның латын тіліне аудармасы. Бұл цитата 1998 жылғы "Armageddon" фильмінде Стив Буссеми сомдаған Рокхаунд кейіпкері тарапынан қолданылды. Брюс Уиллис сомдаған Гарри С. Стампер Рокхаунд астероидты бұруға олармен бірге қосыла ма деп сұрағанда, ол: "Сен мені білесің. Beam me up, Scotty" деп жауап берді.

Американдық рэпер Ники Минаж өзінің үшінші микстейпі Beam Me Up Scotty-да осы цитатаны әннің аталымы ретінде де, тректің аты ретінде де пайдаланды. Сонымен қатар, бұл цитата 2017 жылғы Superstore сериалының 3-ші маусымында Матео Скот есімді құрылысшымен сөйлескен сахнасында қолданылды, ол өз қызметкерлік дәретханасынан пайдалануға тырысып жатты. Норм Макдональд өзінің "Based on a True Story" кітабында, ол тұрған ғимараттың күзетшісінің Норм Saturday Night Live шоуындағы "Жұлдыздар жолы" скетчінде осы фразаны айтқаннан кейін оған "Beam me up, Scotty" деп тіл қатқанын түсіндірді.