Кіріспе

Филипп Николас Анжелидес (,/æ//n//dʒ//ə/'/l//iː//d//ɪ//s/ ANjəLEEdis; 1953 жылғы 12 маусымда туған) – американдық саяхатшы, Калифорния штатының қазынашысы қызметін атқарған және 2006 жылғы сайлауда Калифорния губернаторына демократтардың кандидат болған. Анжелидес "Аполлон" альянсының және Қаржылық дағдарысты зерттеу комиссиясының төрағасы болды.

Жеке өмір

Анжелидес Калифорния штатының Сакраменто қаласында грек иммигранттары Хелен (туған есімі Пападопулос) мен Джерри Анжелидестің отбасында дүниеге келді. Бала кезінде Фил мен оның інісі Кимонға әкесі география және АҚШ үкіметі туралы білім алуға кеңес берді. Әкесі оларды осы тақырыптар бойынша апта сайын тексеріп отыратын. Анжелидес Калифорния штатының Охай қаласындағы Тачер мектебінде оқыды және 1974 жылы Гарвард университетін Coro Foundation стипендиясы бойынша үкімет мамандығы бойынша бітірді. Анжелидес пен оның әйелі Джулидің Меган, Кристина және Арианна есімді үш қызы бар. Оның үлкен қызы Меган Гарсия Анжелидес 2006 жылғы сайлау кампаниясының кампус координаторы болды.

Алғашқы саяси мансап

Анжелидестің саясатқа деген қызығушылығы 1971 жылы, колледждің бірінші курсында, соғысқа қарсы белсенді Аллард Лоуэнштейнмен кездескен кезде оянды. 1973 жылы, колледж оқып жүрген кезінде Анжелидес Сакраменто қалалық кеңесіне үміткер болды, бірақ танымал үміткерге қарсы жеңіліске ұшырады. 1975 жылдан 1983 жылға дейін Анжелидес Калифорния штатының Тұрғын үй және Қоғамдық Даму агенттігінде жұмыс істеді. Осы кезеңде ол 1977 жылы тағы да қалалық кеңеске үміткер болды, бірақ сәттілікке жете алмады. Анжелидес 1988 жылы Демократиялық партиядан президенттікке үміткер болған Майкл Дукакистің ерте қолдаушысы және қаржы жинаушысы болды, және осы күнге дейін олардың достығы сақталып келеді. Дукакис Филді «қазіргі американдық саясаттағы ең жақсы бес немесе он адамның бірі» деп атады. Дукакиспен жұмысы оны 1991 жылдан 1993 жылға дейін Калифорния Демократиялық партиясының төрағасы болуға алып келді. Анжелидес алғаш рет 1994 жылы Штат қазынашысы лауазымына үміткер болды, бірақ жалпы сайлауда Мэтт Фонгқа жеңілді. 1995-1996 жылдары Сакраменто қаласының Білім беру және қаланың болашағы жөніндегі комиссиясының тең төрағасы қызметін атқарды. 1998 жылы ол демократ ретінде Штат қазынашысы лауазымына қайта үміткер болып, жеңіске жетті және 2002 жылы қайта сайланды.

Калифорния штатының қазынашысы

1999 жылдан 2007 жылға дейін Анжелидес Калифорния штатының қазынашысы болды. Қазынашы ретінде ол Калифорния мемлекеттік қызметкерлері зейнет қорының (CalPERS) және Калифорния мемлекеттік мұғалімдер зейнет қорының (CalSTRS) кеңестеріне экс-официал мүше болып кірді, бұл елдегі ең ірі мемлекеттік зейнет қорларының бірінші және үшіншісі болып табылады. 1999 жылы Анжелидес ScholarShare колледжтік жинақ қорын іске қосты, оны Los Angeles Times газеті «ұлттағы ең жақсыларының бірі» деп сипаттады (ScholarShare бағдарламасының стипендиялық бөлігі бір жылдан кейін қаржы жетіспеуіне байланысты тоқтатылды) және мектептердің тығыздығын азайту және зардап шеккен мектептерді жөндеу үшін 25 миллиард долларлық облигация шығарды. Ол корпоративтік реформа қозғалысының жетекшісі болып саналды және әлеуметтік және экологиялық жауапкершілігі бар бизнеске, сондай-ақ қаржылық ашықтығы жоғары бизнеске инвестиция салуды жақтады. Мысалы, 2006 жылдың сәуір айында CalSTRS кеңесінің мүшелері Суданға инвестицияны тоқтату туралы Анжелидестің ұсынысын бірауыздан қолдады, бұл Судан үкіметінің қолдауымен жасалған геноцидті тоқтатуға бағытталған шара болды. Оның «Жасыл толқын» бастамасы экологиялық бизнес пен технологияларға 950 миллион доллар, ал «Қос пайда» бастамасы қалалық және маргиналданған қауымдастықтарға 14 миллиард доллар инвестициялады. 2003 жылы CalPERS инвестициялық комитеті Анжелидестің Инвестицияларды қорғау стандарттарын бекітті, ол CalPERS-пен бизнес жасайтын инвестициялық банктер зерттеу және инвестициялық банк қызметтерін бөліп алуын талап етеді. Нью-Йорк штатының бас прокуроры Элиот Спитцер Анжелидестің жоспарын мақтап: «Мен қазынашы Анжелидестің қадамдарын құптаймын. Бүгінгі хабарлама – бұл реформалардың жаңа нарықтық стандартқа айналуының маңызды алғашқы қадамы», – деді. Анжелидес тағы 10 штат қазынашысымен және бақылаушысымен бірге акционерлерге корпоративтік директорлар кеңесіне кандидаттарды ұсыну құқығын беретін ережені бекітуге SEC-ті шақырды. 2008 жылғы CalSTRS есебінде екі қор Анжелидестің қызметінің басында темекі компанияларына инвестицияны тоқтату туралы ұсынысының нәтижесінде шамамен 1 миллиард долларлық пайдадан қағылғаны айтылды. 2007 жылғы CalPERS есебінде қорлардың еңбек жағдайларына байланысты Үндістан, Таиланд және Қытайда орналасқан компаниялардан инвестицияны тоқтату туралы Анжелидестің ұсынысының нәтижесінде шамамен 400 миллион долларлық шығынға ұшырағаны бағаланды. 2006 жылдың 29 сәуірінде Анжелидес Калифорния Демократиялық партиясының Сакраментодағы Калифорния штатының Демократиялық конвенциясында қолдау тапты. Осыған қарамастан, сол кездегі сауалнамалар оның қарсыласы Калифорния штатының бақылаушысы Стив Уэстлидің алғашқы сайлауда басымдыққа ие екенін көрсетті. Кейін Анжелидес Калифорнияның ең ірі газеттерінің екеуі – Sacramento Bee және Los Angeles Times, сондай-ақ Калифорния табиғатты қорғаушы сайлаушылар лигасының қолдауын алды. Ол сондай-ақ либералды Сан-Франциско шығанағының күзетшісінің қолдауын алды. 2006 жылдың 2 маусымында өткізілген сауалнамада Уэстли Анжелидестен бір пайыздық көрсеткішпен озып кетті – 35% 34% көрсетті, ал 26% шешімін қабылдамады. Анжелидес бұрынғы вице-президент Ал Гор, Нью-Йорк штатының бас прокуроры Элиот Спитцер, сенаторлар Барбара Боксер және Дианна Файнштейн, Массачусетс штатының бұрынғы губернаторы және 1988 жылғы президенттік сайлауға демократиялық кандидат Майкл Дукакис, Массачусетс штатының АҚШ сенаторы және 2004 жылғы президенттік сайлауға демократиялық кандидат Джон Керри, Ассамблея спикері Фабиан Нуньес, Калифорнияның вице-губернаторы Круз Бустаманте, Лос-Анджелес қаласының мэрі Антонио Виллараигоса, азшылық көшбасшысы Нэнси Пелоси, Калифорнияның еңбек федерациясы, Калифорния мұғалімдер қауымдастығы, Калифорния кәсіби өрт сөндірушілері, Калифорния Сьерра клубы, Калифорния табиғатты қорғаушылар лигасы, Калифорния NOW, жағалауға дауыс беріңіз және таза су әрекеті де қолдады. 6 маусымдағы алдын ала сайлауда жеңілгеннен кейін Калифорния штатының бақылаушысы Стив Уэстли жеңімпаз Анжелидесті қолдады, сондай-ақ Ассамблея мүшесі Марк Лено және Сан-Франциско бақылаушысы Фиона Ма да қолдады. Бір кезде Анжелидес Калифорния Демократиялық партиясының саяси операторы Боб Мулхолландты, сондай-ақ саяси медиа кеңесшілері Сидни Галанты мен Марк Галантыны пайдаланды. 2006 жылдың 7 шілдесінде Анжелидес гомосексуалдар құқықтарын қолдады және губернатор болып сайланса, бір жынысты некелерді заңдастыруға уәде берді, «Егер біз адамдарды берік қарым-қатынас құруға қолдасақ, бұл жақсы нәрсе деп санаймын, сондықтан мен теңдік туралы заңға қол қоямын» деді. Анжелидес сондай-ақ жылдық табысы 500 000 доллардан жоғары корпорациялар мен жеке тұлғалар үшін салық жеңілдіктерін азайтуды ұсынды, бұл мемлекеттік мектептерге (K-12) және жоғары білімге қаржыландыруды арттыруға мүмкіндік беретін жоспар болды. Жоспар Калифорния университеті және Калифорния қауымдастық колледждер жүйесінде оқу ақысын арттыруды тоқтатуды және кері қайтаруды көздеді. Ол Калифорния-Мексика шекарасына Ұлттық гвардия әскерін жіберуге қарсы екенін және Мексика президенті Висенте Фокспен жақынырақ байланыс орнатуды қалады. Бұл жоспар қарсыластары тарапынан салықты арттыру деп сынға ұшырады. 2006 жылдың 22 мамырында Анжелидес Винод Хосланың Таза баламалы энергия бастамасын (87-қадам) қолдады, ол келесі он жылда мұнай компанияларының табысынан 4 миллиард доллар жинап, осы қаражатты этанол сияқты баламалы энергияны зерттеуге инвестициялауға бағытталған. 2006 жылдың 23 мамырында Анжелидес Сенаттың коммерция, ғылым және көлік комитетінің мүшесі Барбара Бокстерге желілік бейтараптыққа қолдау көрсетуге шақырды. Анжелидес сондай-ақ Таза ақша бастамасын (89-қадам) қолдады, ол дауыс берушілерден кемінде 750 5 долларлық үлеске ие болған және кемінде бір алдын ала сайлау және екі жалпы сайлау дебатына қатысқан кандидаттарға мемлекеттік қаржыландыруды ұсынады. Бұл лоббистер мен корпорациялардың үлестері мен шығындарына жаңа шектеулер қоюды да көздеді. Анжелидес өзін прогрессивті және либералды кандидат ретінде көрсетті және Уэстлиді губернатор Арнольд Шварценеггермен тым жақын байланыста болды деп айыптады. Уэстли Анжелидесті қоршаған ортаға қарсы жылжымайтын мүліктерді дамытушы деп айыптады. Осы мәселе бойынша Уэстлидің жарнамалары кейіннен Жағалауға дауыс беріңіз, Сьерра клубы, Калифорния табиғатты қорғаушылар лигасы және Калифорния жағалау қорғау желісінің атқарушы директорлары тарапынан «Фил Калифорниядағы ең жасыл губернатор болуге лайық» деген хат арқылы сынға ұшырады. 2006 жылдың 6 маусымында Анжелидес Уэстлиден 48 пайыз дауыспен озып, Демократиялық алдын ала сайлауда жеңіске жетті, ал оның қарсыласы 43 пайыз дауыс алды. 2006 жылдың 16 тамызында Анжелидес Калифорнияның орта таптары мен шағын бизнесі үшін салықты 1,4 миллиард долларға төмендету жоспарларын жариялады. Анжелидес үшін рұқсатсыз MySpace веб-парақшасы оның үгіт-насихат тобы тарапынан қолдау тапты. Демократиялық алдын ала сайлау кезінде Анжелидес пен Уэстли екеуі де қолдаушыларын жинау және әлеуетті дауыс берушілерге өз хабарларын тарату үшін MySpace-ті пайдаланды. Ол жоғары мектептерге қаржыландыруды 200 миллион долларға арттыруды, жоғары және орта мектептерде кеңесшілерді жұмысқа алуды, сондай-ақ Калифорния университеті және Калифорния мемлекеттік университеті жүйелеріне қабылдау квоталарын 20 000 студентке арттыруды жоспарлап отыр. Губернатор болып сайланса, дауыс берудің ең төменгі жасын 18-ден 16-ға төмендетуді «серьезді қарастыратынын» айтты.

Шварценеггердің пікір таласына қатысты үгіт-насихат жұмысына қатысы бар деген айып

2006 жылдың 7 қыркүйегінде губернатор Арнольд Шварценеггер латиноамерикандық республикашыл депутат Бонни Гарсияны "қара қан" мен "латиноамерикандық қан" қосылғандықтан "жанды" және "тез қабынуға бейім" деп сипаттады, себебі "қара қан" мен "латиноамерикандық қан" қосылса "жанды болады". Ол одан әрі: "Менің ойымша, олар [кубалықтар мен пуэрто-риколықтар] барлығы да өте жанды. Оларда сіз білесіздей, қара қанның бір бөлігі және латиноамерикандық қанның бір бөлігі бар, ал олардың бірігуі осыны қамтамасыз етеді" деді. Бұл жаңалық Los Angeles Times газетінің бірінші бетінде жарияланды және журналист Роберт Салладей оны жариялады. Шварценеггер келесі күні Санта-Моникада Гарсиямен бірлескен баспасөз конференциясында бұл сөздері үшін кешірім сұрады. Бірнеше күннен кейін Шварценеггердің штабы қауіпсіздік протоколы бұзылғанын мәлімдеді, ал Шварценеггердің заң мәселелері жөніндегі хатшысы Андреа Линн Хох файлдың "губернатор кеңсесінің компьютерлік желісіндегі құпия сөзбен қорғалған бөлімде" сақталғанын айтты. Калифорния жол полициясы тергеу жүргізуге кірісті. 13 қыркүйекте жазбаны 29 және 30 тамызда Анжелидес штабының мүшелері MP3 форматында сақтап алғаны және штабтың зерттеушісі Шон Салливан мен баспасөз хатшысы Дэн Ньюман оны Los Angeles Times газетіне жібергені анықталды. Шварценеггер штабының өкілі Кэти Левинсон Ангелидестің "өз атынан жасалған әдепсіз әрекеттерді айыптауын" талап етіп, ол Шварценеггерді жеке шаңдатуға тырысқанын мәлімдеді. Шварценеггердің жақтастарынан түскен мәлімдемелерге жауап ретінде Анжелидес штабының басқарушы директоры Кэти Кальфо бұл мәлімдемелерді саяси мақсатта жасалған және "толыққанды жалған" деп жоққа шығарды. Ол жазба туралы былай деді: "Маған айтылғандай, біздің компьютерлердің бірі салық төлеушілердің ақшасына құрылған, кез келген адамға қолжетімді веб-сайттан ақпарат алды". Ол сондай-ақ Салливан мен Ньюманның науқанның басқа мүшелерімен кеңеспей таспаны тапсырғанына өкініш білдірді. The Inquirer басылымы хабарлағандай, жазба алынған URL мекенжайы http://speeches.gov.ca.gov/dir/06_21.htm (қазірде қолжетімсіз).

Калифорния демократиялық партиясының өкілі Роджер Салазар: "Олар бұл жағдайды үлкен заговор теориясымен байланыстыруға тырысады. Губернатор кеңсесі өздерінің кінәсін жасыру үшін қылмыстық әрекеттер туралы әңгіме таратуға тырысып жатыр – олар өздерінің веб-сайтына жазбаны қателікпен жариялап қойған". 2007 жылдың басында жол полициясы Анжелидес штабын, Салливанды және Ньюманды кез келген құқық бұзушылықтан ақтайтын есеп жариялады. Жол полициясы 38 беттік есебінде цифрлық аудио файлдардың "қылмыс құрамайтын кері іздеу арқылы қолжетімді" веб-сайтқа жүктелгенін мәлімдеді. Жол полициясы "Тапегейт" ісіне қатысқан ешкімге қарсы қылмыстық іс қозғамауды ұсынды.

Салдары

2006 жылғы Калифорния губернаторы сайлауында қазіргі губернатор Шварценеггер Ангелидесті үлкен артықшылықпен жеңді. Атының танымал болмауына байланысты Ангелидес салыстырмалы түрде беймәлім болып саналды. Оның сайлау науқаны науқанның соңына дейін бірде-бір өмірбаяндық ролик көрсетпеді. Стив Уэстлидің сайлауалды штаб директоры Гарри Саут Ангелидестің Шварценеггерге жасаған шабуылдары сайлаушыларға мақтанғаныш пен партиялық көзқарас ретінде көрінгенін мәлімдеді. Шабуылдар әсер етпеді және мүмкін, кері нәтиже берді, себебі Ангелидес Шварценеггердің саяси орталыққа қайта оралуын, саясатын жұмсартуын және 2005 жылғы сәтсіз әрекеттік сайлаудан кейін демократтар басымдығы бар жиналыспен жақын қарым-қатынасқа түсуін ескермеді. Ангелидестің құрылыс фирмасы River West, Калифорнияның Сакраменто қаласының сыртындағы Elk Grove қаласында орналасқан Laguna West деп аталатын су тасқыны аймағындағы құрылыс жобаларымен танымал. Лагуна Вест – жаңа урбанизм принциптері бойынша жобаланған алғашқы құрылыстардың бірі. Осы жоба үшін, сондай-ақ жаңа урбанизмді насихаттаған тарихы үшін Ангелидес 2005 жылғы 11 маусымда Жаңа урбанизм конгресінен өмірлік жетістіктері үшін марапат алды. Дегенмен, аяқталғаннан бері Лагуна Весттегі құрылыс «апаттық сәтсіздік» деп сипатталды, ол дәстүрлі қала маңындағы кеңеюдің көптеген ерекшеліктерін қайталайды. Sierra Club Лагуна Вестті «дәстүрлі қала маңы» деп сипаттады.

Қаржы дағдарысын зерттеу жөніндегі комиссияның төрағасы

2009 жылдың 15 шілдесінде Ангелидес екі партиялық 10 мүшеден тұратын Қаржы дағдарысын зерттеу комиссиясының төрағасы болып тағайындалды. Комиссия Конгресс қабылдаған және Президент Обама 2009 жылдың мамыр айында қол қойған заңмен құрылды. Оған 2008 жылы қаржы нарықтарының ауқымды құлдырауына әкелген оқиғаларды зерттеу міндеті жүктелді. Комиссия 2010 жылдың соңына дейін Конгресске "оқиғалар туралы қорытындылар жасап, болашақта нарықтардың бұзылуын қалай болдырмауға болады деген ұсыныстар енгізу" жөнінде баяндама ұсынуға міндетті болды. Комиссия 2011 жылдың қаңтарында Президентке және Конгресске баяндамасын ұсынды. Баяндамада дағдарыстың алдын алуға болатындығы, оның себептері реттеудің кең тараған сәтсіздіктері, Уолл-стриттің артық тәуекелге баруы, үкімет басшыларының дағдарысқа дайынсыздығы, сондай-ақ есеп беру және этика салаларындағы жүйелі бұзушылықтар екені айтылды. Бұл баяндама New York Times және Washington Post газеттерінің бестселлер тізіміне енді. New York Review of Books журналы оны "Американың қаржылық сәтсіздігіне жасалған ең толық айыптама" және "осы кезеңнің шешуші тарихы" деп бағалады.

Халықтық ақпарат құралдарында

2000 жылы "Симпсон" сериалының "Пигмоэль" атты эпизодында Моның суретін "Дафф" күнтізбесіне түсіретін кейіпкер бар, оны Даффман "Даффтың күнтізбелер және жалған жеке куәліктерге жауапты вице-президенті Фил Анжелидис" деп таныстырды. Нағыз Анжелидес эпизод туралы сұраққа жауап бергенде, "Симпсон" сериалының авторы Мэтт Гренингті "дос" деп атады және "Айтқанда, бұл мені үш қызымның арасында өте танымал етті. Осы арқада қыздарым мен олардың достары арасында беделім арта түсті." деді.

Беделі

Enron-ның тәркіленген электрондық хаттарына сәйкес, Калифорниядағы энергетикалық дағдарыс кезінде Enron-ның мемлекеттік істер жөніндегі директоры Джефф Дасович Angelides-ті "бассыз" деп атады және Angelides CPUC президентіне ірі бизнес энергия тұтынушыларына тікелей қол жеткізуді тоқтатуға шақыратын хат жазғаннан кейін оның "ашуға мініп алғанын" айтты.