Джордж Вейгель: Американдық консервативті католик автор және саяси талдаушы

Кіріспе

Консервативті католик американдық автор Джордж Вайгель (1951 жылы туған) – американдық католик неоконсервативті жазушы, саяси талдаушы және қоғамдық белсенді. Қазіргі уақытта ол Этика және қоғамдық саясат орталығының ең жоғары дәрежелі ғылыми қызметкері болып жұмыс істейді. Вайгель Джеймс Мэдисон қорының алғашқы президенті болды. Ол Рим папасы Иоанн Павел II-нің ең көп сатылған өмірбаяны – «Үміттің куәсі» және «Tranquillitas Ordinis: Соғыс және бейбітшілік туралы американдық католиктердің ой-пікірінің қазіргі сәтсіздігі мен болашақ перспективасы» кітаптарының авторы.

Кәсібі және жеке өмірі

Вайгел Мэриленд штатының Балтимор қаласында туып өскен, онда ол Сент-Мэри семинариясында және университетінде білім алған. 1975 жылы ол Торонто университетінің Сент-Майкл колледжінен Карл Рахнердің трансценденттік антропология философиясының жарығында Инкарнация теологиясы тақырыбындағы дипломдық жұмысымен магистр дәрежесін алды. Ол 18 құрметті докторлық дәрежесін, сондай-ақ Pro Ecclesia et Pontifice папалық орденін және Польша Мәдениет министрлігінің Gloria Artis алтын медалін алды. Вайгел Вашингтон штатының Кенмор қаласындағы Сент-Томас Апостол семинариясының теология мектебінде теология профессорының көмекшісі және оқу ісі жөніндегі деканының орынбасары болып қызмет етті, сондай-ақ Үлкен Сиэтлдегі Соғыссыз Әлем Кеңесінде қызметкер-зерттеуші болды, кейін Вашингтон, округ Колумбияға қалып, Вудро Вильсон атындағы Халықаралық орталықта ғалым ретінде жұмыс істеді. Вайгел 1986 жылдан 1989 жылға дейін Джеймс Мэдисон қорының (Джеймс Мэдисон Мемориалдық қорымен шатастырмау керек) негізін қалаушы президенті болды. 1989 жылдан 1996 жылдың маусымына дейін Вайгель Этика және қоғамдық саясат орталығының президенті болды. 1994 жылы ол «Евангеликтер мен католиктер бірге» деген құжатқа қол қойды. Қазіргі уақытта ол Вашингтондағы Этика және қоғамдық саясат орталығында Католик зерттеулерінің аға ғылыми қызметкері және кафедра меңгерушісі қызметін атқарады.

Әр жазда Вайгел және АҚШ, Польша және Еуропаның басқа да елдерінен келген бірнеше католик зиялылары Краков қаласында «Tertio Millennio» семинарын өткізеді, онда олар мен АҚШ, Польша және Шығыс және Орталық Еуропаның бірнеше дамып келе жатқан демократияларынан келген студенттер либералды демократия және капитализм аясында христиандық туралы талқылайды, ал папалық энциклопедия Centesimus annus семинардың басты тақырыбы болып табылады. Вайгел және оның әйелі Джоан Мэриленд штатының Солтүстік Бетеста қаласында тұрады. Олардың үш баласы бар. Ол Коммунизм құрбандарын еске алу қорының кеңесші кеңесінің мүшесі. Вайгел Дінді және қоғамдық өмірді зерттеу институтының кеңесінде жұмыс істейді, ол қоғамды ұйымдастыру үшін діни көзқараспен негіделген қоғамдық философияны қолдауға бағытталған, экуменикалық «Бірінші нәрселер» басылымын жариялайды.

Көзқарастар

Вейгельдің негізгі еңбектері дін мен мәдениет мәселелерін қамтиды. Вейгель АҚШ-тың сыртқы саясатын ұлттардың қалай болу керек деген утопиялық көзқарастарымен емес, моральдық пайымдаумен басқарылатын саясатты қолдайды. «Илиададан» Толстойға дейін және одан әрі, «соғыс тұманы» деген таныс троп соғыстың радикалды белгісіздігін көрсететін, мың жылдық тәжірибе ретінде қолданылып келеді. Дегенмен, кейбір сарапшылар «соғыс тұманы» тропын философиялық деңгейге көтеріп, соғыстың моральдық пайымдаудан тыс, мүдде мен қажеттілік аймағында өтетінін, ал моральдық аргументтер ең жақсы жағдайда бекерлік, ең нашар жағдайда қауіпті істен алаңдату болып табылатынын айтады. Кейбір жағдайларда, ол қосты, моральдық пайымдау АҚШ-тың қауіпсіздігіне қауіп төндіретін моральдық құлдыраудың жамандықтарына қарсы тұру үшін авторитарлық режимдерді қолдауды талап етуі мүмкін. Вейгель үшін Американың кемшіліктері оны үлкен моральдық игіліктерді іздеуден ақтамайды. Вейгель марқұм Папа Иоанн Павел II-нің өмірбаянын жазған «Үмітке куә» атты кітабының деректі фильмі де түсірілді. 2004 жылы Вейгель «Commentary» журналында «Кафедраль және куб» атты мақала жариялады, онда ол модернистік Grande Arche de la Défense мен Париждің Нотр-Дам соборының арасындағы контрастты пайдаланып, Батыс Еуропадағы «мәдениеттік рухтың жоғалуын» көрсетті, оны 20 ғасырдың секулярлық тиранияларымен, сондай-ақ төмендеп бара жатқан туылу көрсеткіштерімен және Еуропаның өзінің мәдениетінің христиандық тамырларын мойындаудан бас тартуымен байланыстырды. Бұл мақала 2003 жылы еврей құқық ғалымы Жозеф Вайлердің ойлап тапқан «христофобия» сөзін танымал етуге көмектесті. Вейгель Еуропаның өзінің мәдениетінің қалыптасуына себеп болған моральдық дәстүрді жоққа шығара отырып, өзінен есеп бере ала ма деп сұрайды: «Христиандар, егер олар осы сенімді бөліссе (Құдайдың еркіне қатысты басқа көзқарасы бар адамдарға төзімді болу – Құдайдың еркі), басқалардың бостандығын қорғау туралы есеп бере алады, тіпті басқа адамдар, скептиктер мен релятивистер, христианның бостандығын түсіндіруде қиындық көріп жатса да». Бұл тақырып Марчелло Пера мен кардинал Джозеф Ратцингердің (2005 жылдан 2013 жылға дейін Папа Бенедикт XVI) «Тамырсыз: Батыс, релятивизм, христиандық, ислам» атты кітабында айқын көрінеді. 2005 жылы ол мақаланы «Куб және собор: Еуропа, Америка және Құдайсыз саясат» атты кітапқа кеңейтті, ол «Еурабия әдебиеті» аясында жиі сілтеме жасалады, Вейгельдің өзі бұл Еуропаның болашақ сценарийі болуы мүмкін деп санайды. 2017 жылдың 27 қаңтарында Вейгельдің Киелі Таққа елші болып тағайындалуы мүмкін деген қауесеттерге жауап ретінде, кардинал Теодор Эдгар МакКаррик Папа Францискоға Вейгельдің «АҚШ-тағы католик шіркеуінің өте консервативті қанатының жетекшісі екенін және бұрын Сіздің қасиеттілігіңізді ашық сынағанын» жазды. Ол былай деп қосты: «Біз, американдық епископтардың көптеген өкілдері, оның сіздің іліміңізге қарсы ресми дауыс беретін осындай лауазымға тағайындалуына қатты алаңдаймыз». МакКаррик бұл мәселені Папамен талқылауға дайын екенін білдірді, бірақ олардың хат алмасуында ол оны талқылаған-жоқ екеніне қатысты ешқандай мәлімет жоқ. 2006 жылдың қыркүйегінде Регенсбургте Папа Бенедикт XVI-ның айқын лекциясынан кейін Вейгель Папаның ақылға негізделген дінаралық диалогқа шақыруын қорғады. 2009 жылдың қаңтар айында Вейгель Пьо X Қауымының епископтарынан алынған өкімнің жойылуына алаңдаушылық білдірді, себебі бұл топ Екінші Ватикан Кеңесінің кейбір аспектілерін, әсіресе Вейгель қатты қорғайтын діни бостандық туралы ілімін сынады. Вейгель 2019 жылғы Амазонка Синодын және жалпы шіркеу синодтарының құрылымын сынады, олардың мирян католиктерінің сенімдерін толыққанды білдірмейтінін айтып, оларды католик шіркеуіне прогрессивті идеологиялардың енуіне арналған маскарад ретінде сипаттады. «Прогрессивті католиктердің күн тәртібін бүкіл шіркеуге таңу үшін риторикалық жамылғы ретінде қызмет ететін «синодальдық» туралы үгіт-насихат осы көрсеткішті жақсарту емес; бұл маскарад, оның артында белгілі бір күн тәртібі бар».

The main body of Weigel's writings engage the issues of religion and culture. Weigel advocates a US foreign policy guided not by utopian notions about how nations should behave, but by moral reasoning. From the Iliad to Tolstoy and beyond, that familiar trope, "the fog of war," has been used to evoke the millennia–old experience of the radical uncertainty of combat. Some analysts, however, take the trope of "the fog of war" a philosophical step further and suggest that warfare takes place beyond the reach of moral reason, in a realm of interest and necessity where moral argument is a pious diversion at best and, at worst, a lethal distraction from the deadly serious business at hand. In some cases, he adds, moral reasoning may require that the United States support authoritarian regimes to fend off the greater evils of moral decay and threats to the security of the United States. For Weigel, America's shortcomings do not excuse it from pursuing the greater moral good. Weigel wrote Witness to Hope, a biography of the late Pope John Paul II, which was also made into a documentary film. In 2004 Weigel wrote an article in Commentary magazine entitled "The Cathedral and the Cube" in which he used the contrast between the modernist Grande Arche de la Défense, and the Notre Dame de Paris cathedral, both located in Paris, France, to illustrate what he called a loss of "civilizational morale" in Western Europe, which he tied to the secular tyrannies of the 20th century, along with, more recently, plummeting birthrates and Europe's refusal to recognize the Christian roots of its culture. The article helped to popularize the word Christophobia, a term coined by the Jewish legal scholar Joseph Weiler, in 2003. Weigel questions whether Europe can give an account of itself while denying the very moral tradition through which its culture arose: "Christians who share this conviction (that it is the will of God that Christians be tolerant of those who have a different view of God's will) – can give an account of their defense of the other's freedom even if the other, skeptical and relativist, finds it hard to give an account of the freedom of the Christian." This is a theme sounded clearly by Marcello Pera and Cardinal Joseph Ratzinger (from 2005 to 2013 Pope Benedict XVI), in their book Without Roots: the West, Relativism, Christianity, Islam, for which Weigel authored the foreword. In 2005, he expanded the article into a book, The Cube and the Cathedral: Europe, America, and Politics Without God, which has been cited in the context of "Eurabia literature", which Weigel has himself cited as a possible future scenario for Europe. On January 27, 2017, in response to rumours that Weigel would be appointed ambassador to the Holy See, then Cardinal Theodore Edgar McCarrick wrote to Pope Francis stating that Weigel was "very much a leader of the ultra conservative wing of the Catholic Church in the United States and has been publicly critical of Your Holiness in the past." He added, "Many of us American bishops would have great concerns about his being named to such a position in which he would have an official voice, in opposition to your teaching." McCarrick indicated he would be happy to discuss the topic further with the Pope, but there are no indications in their correspondence whether he ever did so. Following the controversial September 2006 lecture of Pope Benedict XVI at Regensburg, Weigel defended the Pope's call for interreligious dialogue based on reason. In January 2009, Weigel expressed concern on the lifting of the excommunications of the bishops of the Society of Saint Pius X, essentially because the group has been critical of some aspects of the Second Vatican Council, especially its teaching on religious liberty, which Weigel strongly defends. Weigel was critical of the 2019 Amazon Synod and the structure of church synods in general, saying that they never fully represent what lay Catholics believe and describing them as a masquerade for the intrusion of progressive ideologies into the Catholic church. "Propaganda about 'synodality' that functions as rhetorical cover for the imposition of the progressive Catholic agenda on the whole Church is not an improvement on that track record; it's a masquerade, behind which is an agenda."