Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гуджараттың 10-шы бас министрі
10th Chief Minister of Gujarat
Кешубай Пател (24 шілде 1928 – 29 қазан 2020) – 1995 жылы және 1998 жылдан 2001 жылға дейін Гуджарат бас министрі болған үнді саясаткері. Ол Гуджарат заң шығарушы жиналысына алты рет сайланды. 1940 жылдардан бері RSS мүшесі, 1960 жылдары Bharatiya Jana Sangh, 1970 жылдары Janata Party, ал 1980 жылдан бастап Bharatiya Janata Party (BJP) мүшесі болды. 2012 жылы BJP-дан шығып, «Гуджарат Паривартан» партиясын құрды. 2012 жылғы штаттағы сайлауда Висавадардан сайланды, бірақ 2014 жылы денсаулығына байланысты депутаттық өкілеттігінен бас тартты және партиясын BJP-мен біріктірді. 2021 жылы қайтыс болғаннан кейін Үндістанның үшінші жоғары азаматтық наградасы – «Падма-Бушан» орденімен марапатталды.
Keshubhai Patel (24 July 192829 October 2020) was an Indian politician who was the Chief Minister of Gujarat in 1995 and again from 1998 to 2001. He was a six time member of Gujarat Legislative Assembly. He was a member of RSS since 1940s, of Bharatiya Jana Sangh in 1960s, Janata Party in 1970s, and the Bharatiya Janata Party (BJP) from 1980. He left the BJP in 2012 and formed the Gujarat Parivartan Party. He was elected from Visavadar in the 2012 state assembly election but resigned in 2014 due to ill health and merged his party with BJP. He was awarded India's third highest civilian award the Padma Bhushan posthumously in 2021.
Ерте өмір
Кешубай Патель 1928 жылғы 24 шілдеде қазіргі Гуджарат штатының Джунагадх ауданындағы Висавадар қаласында Леува Патидар отбасында Кешубай Десай деген атпен дүниеге келген. Оның отбасы Патидарлардың Васо ауылынан, Кеда ауданының Надиад қаласынан көшіп келген, онда салық жинаушылар "Десай" деп аталған. Отбасы Саураштраға қоныс аударып, Раджкотта ұн тартатын диірмен ашқан. 55 жылдан бері Кешубайды білетін, бұрынғы бас министр Шанкерсинх Вагела сияқты "Жана Отан" партиясының қарт ардагерлері, оның Раджкоттың Хатихана ауданында осы диірменді күнкөріс үшін пайдаланғанын айтады және оны "өз күшімен жол ашқан" адам деп сипаттайды, ол партияны бастапқыда құрған. Патель 2015 жылы "Индиан экспресс" газетіне берген сұхбатында: "Амрели мен Джунагадтан көптеген Пателдер – жер иелерінен салық жинаған кеңсе қызметкерлері, олар Надиад маңындағы Васо және Саураштрада кездесетін. Мен мектепте оқығанда Кешубай Десай деп аталдым, бірақ кейін Юнагадхтың жетекшісі Сурикант Ачарья [бұрынғы БЖДП депутаты] маған жұрт алдында "Кешубай Патель" деп атай бастады, содан атым осылай қалып қойды", – деген. Раджкотта ол Махатма Ганди де оқыған Альфред орта мектебінде білім алған. 1945 жылы ол "Расстрия Сваямсевак Сангх" (РСС) ұйымына прачарк ретінде қосылған. Төтенше жағдай кезінде тұтқындалған.
Keshubhai Patel was born on 24 July 1928 as Keshubhai Desai in a Leuva Patidar family in Visavadar town in the present day Junagadh district, Gujarat. His family is said to have migrated from Vaso village in Nadiad of Kheda district, a village of Patidars, where revenue clerks were known as 'Desai'. The family migrated to Saurashtra and ran a flour mill in Rajkot. Jana Sangh veterans like former chief minister Shankersinh Vaghela, who knew Keshubhai for 55 years, says he ran this mill in Hathikhana area of Rajkot for a living, and described him as a "self made" man who built the party from scratch. Patel told The Indian Express in 2015 that "Many Patels from Amreli and Junagadh are Desais––clerks who collected taxes from land owners and were found in the tiny state of Vaso near Nadiad and in Saurashtra. Throughout school, I was Keshubhai Desai, till our Junagadh leader Suryakant Acharya [a former BJP MP] began to refer to me as 'Keshubhai Patel' in public, and the name stuck". In Rajkot, he went to Alfred High School, which is also Mahatma Gandhi's alma mater. He joined the Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) in 1945 as a pracharak. He was imprisoned during the Emergency.
Саяси мансап
Пател өзінің сайлау саясатындағы жолын Раджкот муниципалитетіне, кейіннен Раджкот муниципалдық корпорациясына сайлауға қатысудан бастады. Ол өзінің саяси мансабын 1960 жылдары құрылған "Жан Сангх" партиясының негізгі мүшесі ретінде бастады. 1972 жылы Гуджарат Видхан Сабхасының сайлауында Ванканнерден (Видхан Сабха сайлау округі) Конгресске жеңіліп қалды. 1975 жылы ол Раджкот Видхан Сабха сайлау округінен жеңіске жетті және 1978 жылдан 1980 жылға дейін Үндістан Ұлттық Конгресінің (Ұйым) БЖС қолдауымен құрылған үкіметінде су шаруашылығы министрі болды. Төтенше жағдай кезінде Пател Гуджараттан ішкі қауіпсіздікті сақтау туралы заңға сәйкес қамалған 3500 адамның бірі болды. 1979 жылы Морбиді қиратып кеткен Маччу бөгетінің бұзылуынан кейін ол көмек жұмыстарына қатысты. Пател 1975 және 2012 жылдар аралығында Раджкот (1975), Гондал (1980), Калавад (1985), Танкара (1990) және Висавадар (Видхан Сабха сайлау округі) сайлау округтерінде жеңіске жетті. Ол 1995 жылы БЖП-ның Конгресске (I) қарсы сайлау науқанын ұйымдастырды, онда партия жеңді. Патель 1995 жылы 14 наурызда Гуджараттың бас министрі болды, бірақ жеті айдан кейін оның әріптесі Шанкерсинх Вагела оған қарсы көтерілгендіктен, орнынан кетті. Сүреш Мехта оған келісім бойынша бас министр болып тағайындалды. БЖП ыдырады, өйткені Вагела 1996 жылғы қазанда Конгресс (I) қолдауымен бас министр болған "Раштрия Джаната Партиясын" (РЖП) құрды. 1998 жылы Конгресс (I) РЖП-ны қолдауын кері тартып алғандықтан, жиналыс таратылды. Пател бастаған БЖП 1998 жылғы сайлауда билікке оралды және ол 1998 жылы 4 наурызда қайтадан бас министр болды. Патель 2001 жылы 2 қазанда денсаулығының нашарлауына байланысты бас министрліктен кетті. Билікті теріс пайдалану, сыбайлас жемқорлық және нашар басқару, сондай-ақ 2001 жылғы Бхудж жер сілкінісінен кейін БЖП-ның сайлауларда орын жоғалтуы және көмек жұмыстарының дұрыс жүргізілмеуі туралы айыптаулар БЖП-ның ұлттық басшылығын бас министрлікке жаңа үміткер іздеуге итермеледі. Оның орнын Нарендра Моди басады. Пател 2002 жылы Гуджаратта өткен сайлауда қатыспады, бірақ 2002 жылы Раджа Сабхаға қарсылықсыз сайланды. 2007 жылғы Гуджаратта өткен сайлауда ол өз қауымын өзгерістер үшін дауыс беруге шақырды. Ол Үндістан Ұлттық Конгресін (бұрынғы Конгресс (I)) "қолдады" және тіпті дауыс бермеді. БЖП сайлауда көпшілік дауыспен жеңіске жетіп, Моди бастаған үкімет құрды. Патель 2012 жылы 4 тамызда БЖП-дан бас тартты және 2012 жылғы Гуджарат заң шығарушы жиналысына сайлауға қатысу үшін Гуджарат Партивартан партиясын (GPP) құрды. Ол Висавадар сайлау округінде БЖП кандидаты Канубхай Бхалаладан бір орынға жеңіске жетті, бірақ оның партиясы GPP тағы бір орынға ие болды. Патель 2014 жылдың қаңтар айында GPP президенті қызметінен кетті, кейіннен 2014 жылдың 13 ақпанында денсаулығының нашарлауына байланысты Гуджарат заң шығарушы кеңесінің мүшесі қызметінен кетті. Кейін 2014 жылы 24 ақпанда GPP партиясы БЖП партиясымен бірікті.
Patel began his journey in electoral politics by contesting in the Rajkot municipality and later Rajkot Municipal Corporation. He started his political career as a worker for the Jan Sangh, of which was he was a founder member, in the 1960s. He lost the Gujarat Vidhan Sabha election in 1972 from Wankaner (Vidhan Sabha constituency) to the Congress In 1975, he won from the Rajkot Vidhan Sabha Constituency and became minister for irrigation from 1978 to 1980 in the BJS backed government of the Indian National Congress (Organisation), popularly called the Sanstha Congress, led by Chief Minister Babubhai Jashbhai Patel. During the Emergency, Patel was among the 3,500 people from Gujarat to be jailed under the draconian Maintenance of Internal Security Act. He was involved in relief work following the 1979 Machchhu dam failure which devastated Morbi. Patel won assembly elections for the constituencies of Rajkot (1975), Gondal (1980), Kalavad (1985), Tankara (1990), and Visavadar (Vidhan Sabha constituency) (1995, 1998, 2012) between 1975 and 2012. He organized the 1995 assembly election campaign for the BJP against Congress (I), which the party won. Patel became the chief minister of Gujarat on 14 March 1995 but resigned seven months later as his colleague Shankersinh Vaghela revolted against him. Suresh Mehta succeeded him as a consensus chief minister. BJP was split as the Rashtriya Janata Party (RJP) was formed by Vaghela who became the chief minister in October 1996 with support of the Congress (I). The assembly was dissolved in 1998 when Congress (I) withdrew its support for the RJP. The BJP, led by Patel, returned to power in the 1998 assembly elections and he became the chief minister again on 4 March 1998. Patel resigned as the chief minister on 2 October 2001 due to poor health. Allegations of abuse of power, corruption and poor administration, as well as a loss of BJP seats in by elections and mismanagement of relief works in the aftermath of the 2001 Bhuj earthquake, prompted the BJP's national leadership to seek a new candidate for the office of chief minister. He was succeeded by Narendra Modi. Patel did not contest the 2002 Gujarat assembly election but was elected to the Rajya Sabha unopposed in 2002. In the 2007 Gujarat assembly elections, he urged his community to vote for change. He "blessed" the Indian National Congress (formerly Congress (I)) and did not even cast his vote. The BJP again won the election with a clear majority and formed a government led by Modi. resigned from the BJP on 4 August 2012 and launched the Gujarat Parivartan Party (GPP) to contest the 2012 Gujarat legislative assembly election. He won a seat in the Visavadar constituency against the BJP candidate Kanubhai Bhalala, although his party GPP won just one other seat. Patel resigned from the post of president of GPP in January 2014 and later resigned as a member of the Gujarat Legislative Assembly due to ill health on 13 February 2014. Later, GPP merged with BJP on 24 February 2014.
Жеке өмір және өлім
Пател Лила Пателге үйленді және бес ұлы мен бір қызы болды. 2017 жылдың 9 қыркүйегінде Пателдің 60 жастағы ұлы, АҚШ-та тұратын Правин Пател жүрек тоқтауынан қайтыс болды. 2020 жылдың қыркүйек айында Кешубай Пателдің COVID-19 тестісі оң нәтиже көрсетті, бірақ бастапқы инфекциядан кейін жазылып кетті. Дегенмен, 2020 жылдың 29 қазанында таңертең тыныс алуда қиындықтарды сезінді. Ол ауруханаға жатқызылды, бірақ сол күні COVID-19 салдарынан туындаған асқынуларға байланысты қайтыс болды.
Patel married Leela Patel and had five sons and a daughter. On 9 September 2017, Patel's 60 year old son, Pravin Patel, living in the US, died of cardiac arrest. Keshubhai Patel tested positive for COVID 19 in September 2020 but apparently recovered after the initial infection. However, he complained of difficulty breathing on the morning of 29 October 2020. He was taken to a hospital, where he died the same day due to post covid complications.