Кіріспе

Бизнес құжаттарының ашық кітапханасы Universal Business Language (UBL), ISO/IEC 19845 – жеткізу тізбегі, сатып алу және тасымалдау салаларындағы стандартты электрондық бизнес құжаттары мен ақпараттық модельдердің ашық кітапханасы, мысалы, сатып алу тапсырыстары, шот-фактуралар, көлік логистикасы және жол жүру қағаздары. Бұл кітапхана бастапқыда OASIS техникалық комитеті әртүрлі салалық деректер стандарттау ұйымдарының қатысуымен әзірленді. UBL бизнес, заң, аудит және деректерді басқару салаларындағы қолданыстағы тәжірибелерге тікелей енгізілуге арналған. Ол ақпарат алмасуды стандарттау арқылы жеңілдетуге, шағын, орта және ірі ұйымдар арасындағы үздіксіз байланысты қамтамасыз етуге, соның салдарынан деректерді қайта енгізу қажеттілігін жоюға және электрондық коммерция үшін жан-жақты база құруға бағытталған. UBL OASIS-ке тиесілі және барлығына тегін қолжетімді, авторлық төлемдер жоқ. UBL семантикалық кітапханасы – жақсы дамыған ақпараттық және деректерлік модель, оған валидаторлар, авторлық бағдарламалық құралдар, түрлендіргіштер және генераторлар кіреді. 2021 жылдың маусым айына дейін бекітілген соңғы OASIS стандарты UBL нұсқасы 2.3, ол 91 бизнес құжатының түрін қамтиды. UBL-дың барлық шағын нұсқалары UBL нұсқасы 2.0-ға толыққанды кері үйлесімді. Бұл кітапхананың бастауы EDI стандарттарына және басқа XML стандарттарына салады, бірақ UBL JSON сияқты кең ауқымды синтаксистерді де қамтиды, осылайша жаһандық үйлесімділікті және өзара іс-қимылды арттырады. UBL қазір белгілі бір салалардың, секторлардың және қауымдастықтардың талаптарына бейімделуге мүмкіндік беретін, сондай-ақ жүйелер мен жеткізушілер арасындағы өзара іс-қимылды қамтамасыз ететін, синтаксис тәуелсіз ақпараттық модельді анықтайды, егер ол жалпы алмасу форматы ретінде қолданылса. Онтологиялар бизнес процестері үшін таңбалау тілдерін сипаттау үшін қолданылады. UBL – электрондық бизнес процестерін OWL сипаттамасына бейімдеудің бір ғана мүмкіндігі.

Ағымдағы

UBL 2.4 https://docs.oasis-open.org/ubl/UBL 2.4.html (Жарияланған 17 қазан 2023 ж.)

UBL 2.3 https://docs.oasis-open.org/ubl/UBL 2.3.html (Жарияланған 15 маусым 2021 ж.)

UBL 2.2 https://docs.oasis-open.org/ubl/UBL 2.2.html (Жарияланған 9 шілде 2018 ж.)

UBL 2.1 https://docs.oasis-open.org/ubl/UBL 2.1.html

UBL 2.1 ISO/IEC 19845:2015 ретінде http://standards.iso.org/ittf/PubliclyAvailableStandards/

Тарихи

UBL 2.0 http://docs.oasis-open.org/ubl/os UBL 2.0 жаңарту/

UBL 1.0 http://docs.oasis-open.org/ubl/cd UBL 1.0/

OASIS UBL техникалық комитеті және ISO/IEC 19845 техникалық қызмет көрсету агенттігі

OASIS Universal Business Language (UBL) техникалық комитеті OASIS стандартын жасауға және күтіп ұстауға жауапты, сондай-ақ ISO/IEC 19845 стандартын сақтау агенті ретінде белгіленген. Сақтау басқару процедуралары комитет мүшелері мен комитетке мүше емес адамдардың ерекшеліктерді әзірлеуге қалай қатысатынын көрсетеді.

UBL 2.3 (2021) қосымшасына енгізілген құжат түрлері

Тасымалдау үшін қосылған құжат түрлері: Жалпы тасымалдау есебі, экспорттық кедендік декларация, тауар сертификаты, тауар паспорты, импорттық кедендік декларация, манифест, қайта экспорттауды растау, қайта экспорттау еске салғышы, қайта экспорттау туралы сұрау, транзиттік кедендік декларация.

UBL 2.1 ISO/IEC 19845:2015-ге сәйкес

OASIS UBL 2.1 спецификациясы 2015 жылғы 15 желтоқсаннан бастап ISO/IEC 19845 ретінде мақұлданды: http://www.iso.org/iso/home/store/catalogue_tc/catalogue_detail.htm?csnumber=66370

UBL 2.2

OASIS UBL 2.2 спецификациясы 2018 жылдың 9 шілдесінен бастап OASIS стандарты ретінде мақұлданды.

UBL 2.3

OASIS UBL 2.3 нұсқасы 2021 жылдың 15 маусымынан бастап OASIS стандарты ретінде бекітілді. 2005 жылдың ақпан айынан бастап мемлекеттік сатып алулар үшін электрондық шот-фактуралар үшін OIOXML ерекшелігін пайдалана отырып, UBL 0.7 нұсқасын міндетті түрде қолдану енгізілді. 2010 жылдың наурыз айында Дания OIOUBL спецификациясын пайдалана отырып, UBL 2.0 нұсқасын бейімдеуді міндетті ету туралы заң қабылдады. 2011 жылы Дания үкіметі UBL-ді пайдалану арқасында 500 000 000 евро үнемдегенін хабарлады.

Солтүстік Еуропалық топ - NESUBL

Электрондық сауда және электрондық сатып алу саласындағы Солтүстік Еуропалық ынтымақтастық аясында Дания, Швеция, Норвегия, Финляндия, Ұлыбритания және Исландия елдерінің өкілдері UBL 2.0 құжаттарының Солтүстік Еуропалық жиынтығын әзірлеу үшін жұмыс тобы құрды. NES-тің басты мақсаты – UBL 2.0 стандартын нақты бизнес-процестерге қатысты семантикалық тұрғыдан қолдануды анықтау. Осы мақсатқа жету үшін UBL 2.0 стандарты, белгілі бір бизнес жағдайларға қолданылатын «профильдер» арқылы қосымша шектеулерге ие болады. Элементтердің қолданылуы қарама-қайшылықты түсіндірулерді болдырмау үшін нақты сипатталған. Бұған қоса, әр ел NESUBL жиынтығын ұлттық бизнес-практикаға қалай қолдануға болатынын сипаттайтын нұсқаулықтарды әзірледі. Мақсаты – компаниялар мен мекемелерге белгілі бір профильге келісу арқылы электрондық сауданы енгізуге мүмкіндік беру, соның нәтижесінде екітаралық іске асыру қажеттілігін жою. Тағы да бірнеше ел бұл жұмысқа қатысуға қызығушылық танытты. NESUBL жиынтығы 2007 жылдың наурыз айында жарияланды. Жарияланғалы бері NESUBL жиынтығы Еуропа бойынша мемлекеттік электрондық сатып алу бастамаларына әсер етті, мысалы Дания, Швеция, Норвегия, Исландия, Нидерланды, Түркияда. Бұл сондай-ақ, Еуропалық Комиссияның Ақпараттық технологиялар Бас дирекциясы (DIGIT) бастаған электрондық сатып алу бастамасының негізі болып табылады. Бұдан өзге, CEN/BII (Business Interoperability Initiative) ұйымы жасаған бизнес-құжаттардың синтаксисіне де негіз болып қызмет етеді.

PEPPOL-де UBL-ді бүкіл Еуропа бойынша қолдану

PEPPOL CEN/TC434 және CEN/TC440 еңбектерінің нәтижелерін қабылдайды, оларға UBL өзгерістері және түрлі құжат түрлерінің синтаксистік серияландырулары кіреді. PEPPOL мақсаты – Еуроодақ шегінде мемлекеттік сатып алуды мемлекеттік шекарадан өте жүзеге асыруға мүмкіндік беру. CEN/TC434 электрондық шот-фактураға қатысты болашақ Еуропалық нормаға сәйкес келетін екі синтаксистің бірі ретінде UBL-ді бірауыздан мақұлдағаны және бұл арнайы CEN техникалық ерекшелігінде тізімделетіні хабарланды. Бұл күш-жігер Еуропадағы мемлекеттік сатып алудағы электрондық шот-фактуралар туралы 2014/55/EU директивасын қолдайды. 2017 жылдың 3 наурызында Австрия, Бельгия, Дания, Италия (Эмилия-Романья аймағы), Нидерланды, Норвегия, Швеция елдері туралы сілтемелерді қоса алғанда, соңғы хабарламалардың осы қысқаша жаңартуы жарияланды.

CCI негізінде испан UBL нұсқасы

Испанияда UBL көбінесе электрондық шоттарды кодтау үшін қолданылады. Испаниялық UBL жергіліктілендіру комитеті UBL туралы хабардарлықты белсенді түрде арттырып, CCI-нің бұрынғы жұмысына сүйене отырып, UBL-ді оңай енгізуге мүмкіндік беретін іске асыру бойынша нұсқауларды жасады.

UBL Түрікше бейімдеу - UBL-TR

UBL Түркиялық жергіліктілендіру кіші комитеті UBL 2.0 стандартын Түркиядағы процестерде қолдану үшін өңдеді. IBM Білім орталығына да қатыңыз.

Чех UBL-ін жекешелендіру - ISDOC

SPIS консорциумы (қазіргі уақытта ICT unie деп аталады) Чехияда электрондық шот-фактуралар үшін пайдаланылатын UBL 2.0 стандартына сәйкес ISDOC жасады. Жақында шыққан ISDOC 6 электрондық сұраныстарды да қолдайды.

Перудің UBL-ін жекешелендіру - SUNAT

Перудің ұлттық кеден және салық басқармасы SUNAT UBL 2.0 стандартын өзгертуді қолдайды. SUNAT UBL 2.1 стандартына көшу жоспарларын жариялады.

Бельгиялық UBL-ді жекешелендіру - e-fff

2011 жылдың желтоқсанында Бельгия үкіметі Бельгиялық операторлар арасында электрондық шот-фактуралардың өзара сәйкестігін арттыру мақсатында UBL стандартын өзгертуді нақтылады.

Швед UBL-ін жекешелендіру - Svefaktura

SFTI – Швецияның жергілікті билік органдары мен аймақтар қауымдастығының (SKL), Қаржылық басқару органының (ESV) және мемлекеттік сатып алу органының бірлескен жобасы, Svefaktura UBL форматына сәйкес өзгертілген нұсқасын белгіледі. 2018 жылдың 1 қарашасынан бастап Швецияның электрмен қамтамасыз етуші органдары PEPPOL жүйесін міндетті түрде пайдалануға тиіс.

Колумбиялық UBL-ді жекешелендіру - DIAN

Колумбияның Ұлттық салық және кеден басқармасы электрондық шот-фактуралар үшін XML құжат форматы ретінде UBL 2 стандартын енгізеді.

Норвегиялық UBL-ді жекешелендіру - EHF

Норвегия мемлекеттік және қаржылық басқару агенттігі (DFØ) шот-фактураларды ұлттық форматта іске асыру үшін Peppol BIS Billing 3.0 және UBL-ді пайдалануды жоспарлады. Норвегия нарығында Peppol BIS негізінде UBL синтаксисін қолданатын қосымша талаптар да қолданылады. DFØ тапсырыс бергеннен кейінгі құжат алмасуды ұлттық деңгейде іске асыру үшін UBL және CEN BII (қайта іске қосылған CEN TC434) нәтижелерін негіз ретінде пайдалану бойынша Норвегия мемлекеттік басқару және электрондық үкімет агенттігі (Difi) бұрын белгілеген бағытты ұстанады.

Голландиялық UBL-ді жекешелендіру - UBL-OHNL және қарапайым шот-фактура

UBL OHNL – Digipoort арқылы құжаттарды жіберуге арналған Нидерланд үкіметінің нақты бейімделуі. Simplerinvoicing – электрондық инвойс, ERP және бухгалтерлік бағдарламалық қамтамасыз ету жеткізушілерінің қауымдастығы, ол UBL форматында электрондық инвойс жасауды барлығына қолжетімді етеді. Бұл қауіпсіз және сенімді беру үшін PEPPOL желісіне қол жеткізуді қамтиды. 2014/55/EU Еуропалық директивасына жауап ретінде Нидерланд үкіметі 2017 жылдың 1 қаңтарынан кейін жасалған барлық шарттар бойынша Digipoort арқылы UBL OHNL немесе PEPPOL арқылы Simplerinvoicing бейімделуін қолдану арқылы XML инвойсін міндетті етті.

Италияда UBL қолдануы

Италияда электронды шот-фактураның болашағы электронды мемлекеттік сатып алу платформалары арасындағы өзара іс-қимыл ережелерінің ұлттық техникалық талаптарын (Circolare 3 AgID) дұрыс орындауға және PEPPOL негізінде немесе PEPPOL спецификациясы болмаған жағдайда OASIS UBL 2.1 синтаксисін қолдана отырып, CEN BII профилін енгізу арқылы сатып алу процесін толық автоматтандыруға мүмкіндік береді. 2022 жылға қарай, бірыңғай жаһандық стандартқа – UBL-ға көшу жоспарлануда, сонымен қатар аудармалармен басқа міндетті синтаксисті де қолдау көрсетіледі және ұлттық форматты кезең-кезеңмен тоқтату көзделеді.

Сингапурда UBL пайдалану

Сингапур ақпараттық-коммуникациялық медианы дамыту агенттігі (IMDA) арқылы Еуропадан тыс алғашқы PEPPOL өкілеттігін құрды, бұл Сингапур бизнесіне цифрландырудан пайда көруге және халықаралық нарыққа қосылу үшін жағдай жасауға көмектеседі.

АҚШ пен Канадада UBL пайдалануы

2018 жылдың 4 қазанында АҚШ, Канада және Мексиканың электрондық шот-фактуралау саласындағы мүдделерінен құралған, АҚШ Федералдық резервтік банкінің Миннеаполис бөлімшесімен ұйымдастырылған, Бизнес төлемдері коалициясының электрондық шот-фактуралау кіші комитеті OASIS UBL 2.2 бизнес объектілерін қолдана отырып, шот-фактураның семантикалық моделіне жасалған алғашқы сараптамасын жариялады.

Ұлттық асырап алулар

2017 жылдың 17 ақпанында Канада UBL 2.1 стандартын ресми түрде қабылдады, ол CAN/CSA ISO/IEC 19845:16 ретінде Канаданың ұлттық стандарты болып бекітілді (жоғарыда көрсетілген OASIS жүктеу сайтынан тегін қолжетімді мазмұнмен толық сәйкес ақылы мазмұн).

Тоқыма киім және аяқ киім өнеркәсібі - eBiz-TCF

eBIZ – тоқыма, киім және аяқ киім саласы үшін қолжетімді UBL бейімдемесі.

Электрондық жүк тасымалы

FREIGHTWISE, e-Freight, INTEGRITY, Smart-CM, SMARTFREIGHT, EURIDICE, RISING, DiSCwise, COMCIS, eMAR және басқа жобалардың бірлескен күшімен "Көлік және логистика саласындағы ақпараттық және коммуникациялық жүйелер үшін жалпы бірыңғай база" құруға жасалған жұмыс, қазір UBL 2.1 ISO/IEC 19845 құрамына енген анықтамалық модельді және логистикалық ақпарат алмасу "құжатын" әзірлеу.

UBL құжаттарымен және үлгілерімен жұмыс істеу құралдары

Crane Softwrights Ltd. компаниясының ods2obdgc және gc2obdndr құралдары UBL комитетіне UBL таратуын жариялау үшін қолданылған ресурстарды пайдаланып, өздерінің UBL қосалқы жиынтық схемасын жасауға мүмкіндік береді. Комитет 2017 жылдың 1 ақпанынан 2017 жылдың 1 сәуіріне дейін OASIS бизнес құжаттарын атау және жобалау ережелерінің 1.1 нұсқасының, JSON құжаттары үшін JSON растау артефактілерін жасаудың жаңа ережелерін қамтитын, ұсынылған OASIS стандартын және барлық UBL 2.1 құжат түрлерінің JSON схемалары мен барлық UBL 2.1 мысалдарының JSON құжаттары түріндегі OASIS комитетінің ескертуін жариялады.