Кіріспе
Метафоралық тіркес
the 2006 British television film
"Shooting the messenger" (also "killing the messenger" or "attacking the messenger" or "blaming the bearer of bad tidings / the doom monger") is a metaphoric phrase used to describe the act of blaming the bearer of bad news, despite the bearer or messenger having no direct responsibility for the bad news or its consequences. Until the advent of modern telecommunication, messages were usually delivered by human envoys. For example, in war, a messenger would be sent from one camp to another. If the message was unfitting, the receiver might blame the messenger for such bad news and take their anger out on them.
2006 жылғы британдық телефильм
the 2006 British television film
"Shooting the messenger" (also "killing the messenger" or "attacking the messenger" or "blaming the bearer of bad tidings / the doom monger") is a metaphoric phrase used to describe the act of blaming the bearer of bad news, despite the bearer or messenger having no direct responsibility for the bad news or its consequences. Until the advent of modern telecommunication, messages were usually delivered by human envoys. For example, in war, a messenger would be sent from one camp to another. If the message was unfitting, the receiver might blame the messenger for such bad news and take their anger out on them.
"Шабарманды ату" (сондай-ақ "хабаршыны өлтіру" немесе "хабаршыға шабуыл жасау" немесе "жаман хабар жеткізушіні кінәлау / жаман жаңалықты жеткізушіні кінәлау") – жаман хабарды жеткізуші адамды кінәлауды сипаттайтын метафоралық тіркес. Бұл тіркес хабаршының өзі жаман хабарға немесе оның салдарына тікелей жауапты болмаған жағдайда қолданылады. Көне заманда, қазіргі телекоммуникацияның дамуына дейін, хабарлар көбінесе адамдар арқылы жеткізілетін. Мысалы, соғыс кезінде бір лагерьден екінші лагерьге елші жіберілетін. Егер хабар ұнамаса, оны алған адам хабаршыны кінәлап, ашуын оған төгуі мүмкін.
the 2006 British television film
"Shooting the messenger" (also "killing the messenger" or "attacking the messenger" or "blaming the bearer of bad tidings / the doom monger") is a metaphoric phrase used to describe the act of blaming the bearer of bad news, despite the bearer or messenger having no direct responsibility for the bad news or its consequences. Until the advent of modern telecommunication, messages were usually delivered by human envoys. For example, in war, a messenger would be sent from one camp to another. If the message was unfitting, the receiver might blame the messenger for such bad news and take their anger out on them.
Тарих
Бұл сөз тіркесінің аналогиясы соғыстағы жазбасыз мінез кодексін бұзудан туындайды, онда командирден жау жіберген елшілерді немесе дипломатиялық өкілдерді қабылдап, оларды зардапсыз кері қайтару күтіледі. Қытайдың соғысқан мемлекеттер кезеңінің басында, ерлік пен ізгілік қағидалары қарсы тараптардан келген хабаршыларды өлтіруге жол бермейтін. «Хабаршыны өлтіру» туралы алғашқы әдеби мысал Плутархтың «Өмірлер» еңбегінде кездеседі: «Лукуллдың келуін хабарлаған алғашқы хабаршы Тигранға ешқандай қуаныш сыймады, тіпті оның ауырсынуы үшін басын кесіп тастады, содан кейін ешкім одан әрі ақпарат әкелуге батыл болмады. Тигран өзінің төңірегінде соғыс оты тұтанғанда, ешқандай хабарсыз, тек оған жағымпаздық жасағандардың сөзін ғана тыңдады». Осыған ұқсас сезімді Софокл «Антигона» трагедиясында «ешкім жаман хабар әкелген хабаршыны жақсы көрмейді» немесе «ешкім жаман хабар жеткізушіге қуанбайды» деп білдірген. Хабаршыны өлтірмеу қажеттігі туралы пікірді Шекспир «Генрих IV, 2-бөлім» (1598) және «Антоний мен Клеопатра» пьесаларында жеткізген. Клеопатра Антонийдің басқа біреуге үйленгенін естігенде, хабаршының көзін шығарып тастаумен қорқытады, бұған хабаршы: «Кешіріңіз, ханым, мен жаңалықты әкелдім, осы одақты жасаған жоқпын» деп жауап береді. Бұл термин биліктегі монархтың атынан жария хабарламалар жасаған, көбінесе жаман хабарды жеткізген қалалық жаршыға да қатысты. Қалалық жаршыға зиян келтіру – мемлекетке опасыздық саналатын.
The sentiment that one should not kill the messenger was expressed by Shakespeare in Henry IV, Part 2 (1598) and in Antony and Cleopatra Cleopatra threatens to treat the messenger's eyes as balls when told Antony has married another, eliciting the response "Gracious madam, I that do bring the news made not the match." The term also applied to a town crier, an officer of the court who made public pronouncements in the name of the ruling monarch, and often including bad news. Harming a town crier was considered treason.
Қазіргі қолданысы
"Хабаршыны атудың" қазіргі заманғы түрі, егер біреу жақсы көретін іс, тұлға, ұйым және т.б. туралы жаман жаңалықты жариялағаны үшін бұқаралық ақпарат құралдарын кінәласа, байқалады. "Хабаршыны ату" – бұл жағымсыз жаңалыққа тарихи қалыптасқан эмоциялық реакция болғанымен, жақсы хабардар болудың тиімді тәсілі емес. Хабаршыны жою тактикалық қадам болуы мүмкін, бірақ ақпаратты жарияламаудан туындаған қауіп, басқалардан жауапкершілік немесе жағымсыз пікірлерге әкелуі мүмкін. "Адамдар мұны тез байқайды және ешқандай жағымсыз пікір білдірмей қалуға тырысады; осылайша "Император" өзін-өзі алдауын жалғастырады. Әрине, бұл сәттілікке жол ашпайды". Барбара Эренрайх "Bright-sided/Smile or Die" еңбегінде "позитивті ойлау" мәдениетінің 2000-шы жылдардағы "көпіршік ісігіне" ("bubble itis") "теріс адамдарды" тазалауға ықпал еткенін айтты. WikiLeaks ұйымына деген реакциялар "хабаршыны атуға" қарсы шақыруларға әкелді.