Кіріспе
Адамдардан деректерді қабылдайтын бағдарламалық қамтамасыз ету. Компьютерлік ғылымда интерактивті есептеулер – пайдаланушыдан деректерді қабылдайтын бағдарламалық қамтамасыз ету. Интерактивті бағдарламалық қамтамасыз етуге мәтін редакторы немесе электрондық кестелер сияқты кеңінен қолданылатын бағдарламалар жатады. Ал, интерактивті емес бағдарламалар пайдаланушының тікелей қатысуынсыз жұмыс істейді; мысалы, компиляторлар және жинақтық өңдеуге арналған бағдарламалар дербес жұмыс істеу үшін алдын ала бағдарламаланған. Интерактивті есептеулер компьютер мен оператор арасындағы нақты уақыт өзара әрекеттесуіне ("диалогқа") және оны іске асыруға мүмкіндік беретін технологияларға баса назар аударады. Егер компьютерлік жүйенің жауабы жеткілікті күрделі болса, жүйе әлеуметтік өзара әрекеттесуді жүзеге асырып отыр деп айтуға болады; кейбір жүйелер бұл мақсатқа әлеуметтік интерфейстерді енгізу арқылы жетеді. Интерактивті есептеудің мәні және оның пайдаланушыларға тигізетін әсері компьютерлік өзара әрекеттесу саласында жан-жақты зерттеледі.
In computer science, interactive computing refers to software which accepts input from the user as it runs. Interactive software includes commonly used programs, such as word processors or spreadsheet applications. By comparison, non interactive programs operate without user intervention; examples of these include compilers and batch processing applications that are pre programmed to run independently. Interactive computing focuses on real time interaction ("dialog") between the computer and the operator, and the technologies that enable them. If the response of the computer system is complex enough, it is said that the system is conducting social interaction; some systems try to achieve this through the implementation of social interfaces. The nature of interactive computing as well as its impact on users, are studied extensively in the field of computer interaction.
Интерактивті есептеу жүйелерінің тарихы
Иван Сазерленд 1963 жылы жасаған Sketchpad интерактивті графикалық бағдарламасы бойынша жұмысы үшін интерактивті есептеудің әкесі деп есептеледі. Кейін ол J. C. R. Licklider басшылығымен ARPA ақпараттық өңдеу техникасы кеңсесінде жұмыс істеді. Ол онда ARPA-ның Дуглас Энгельбартқа SRI-да NLS жүйесін әзірлеуге арналған зерттеу грантын беруге көмектесті, бұл 1962 жылы жарияланған оның көрегендік манифестіне негізделген, онда Энгельбарт интерактивті есептеуді пайдаланушылардың компьютерлермен, бір-бірімен және олардың білімімен өзара әрекеттесу құралы ретінде қарастырды, бәрі де кең виртуалды ақпарат кеңістігінде. 1965 жылы Энгельбарт интерактивті дисплей жұмыс станцияларында құрастыру және өңдеу үшін көрсеткіш құрылғыларымен, соның ішінде компьютерлік тышқанмен жасаған алғашқы тәжірибелерін жариялады. Энгельбарттың SRI-дағы интерактивті есептеу жөніндегі жұмысы тікелей Xerox PARC-ке, содан кейін Apple-ге және жалпыға тарады. Осылайша, интерактивті есептеудің эволюция ағашы көбінесе SRI-дағы Энгельбарттың зертханасына дейін жетеді. 2008 жылдың желтоқсан айында, оның 1968 жылғы демонстрациясының 40 жылдығына орай, SRI оның құрметіне арналған қоғамдық естелік шарасын өткізді.
Қазіргі зерттеулер
Интерактивті есептеу жүйелерінде пайдаланушының үнемі қатысу қажеттілігі, оларды пакеттік өңдеу жүйелерінен көптеген жағынан ерекшелендіреді. Қазіргі зерттеулердің бағыттарына жаңа бағдарламалау үлгілерін жасау және интерактивті есептеуде ақпараттық қауіпсіздік пен сенімділікті қамтамасыз ету кіреді. IPython – ғылыми интерактивті есептеуге арналған бағдарламалық жүйе, ол деректерді визуализациялау, оқиғаларға негізделген бағдарламалау және бірнеше байланысты GUI құралдарымен жұмыс істеуді қолдайды. 2007 жылы құрылған Джорджия Технологиялық институтының Интерактивті есептеу мектебі 40-тан астам профессормен бірлесіп магистр және доктор дәрежелерін ұсынады. Профессор Хироси Иши басқаратын МТИ-дың Tangible Media Group тобы, есептеу арқылы бит пен атомның екі әлемін динамикалық физикалық формада біріктіруге ұмтылады.