Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы жыл сайынғы ресми мереке
Annual official observance in the United States
Тұтқынға алынған халықтар апталығы – Америка Құрама Штаттарында авторитарлық үкіметтердің бақылауындағы "тұтқын халықтарға" қолдау білдіру мақсадымен өткізілетін жыл сайынғы ресми шара.
Captive Nations Week is an annual official observance in the United States aimed at demonstrating solidarity with "captive nations" under the control of authoritarian governments.
Өмірбаян
Бастапқыда апталықтың мақсаты – Шығыс Еуропа елдеріндегі кеңестік оккупация және әлемнің басқа аймақтарындағы коммунистік режимдерге КСРО-ның көрсеткен қолдауы туралы халықтың хабардарлығын арттыру болған. Апта алғаш рет 1953 жылы Конгресс шешімімен жарияланды және 1959 жылы президент Дуайт Д. Эйзенхауэр оған заң күші берді (Халық заңы 86-90). АҚШ-тың барлық кезекті президенттері, оның ішінде Барак Обама, Дональд Трамп және Джо Байден шілде айының үшінші аптасын "Құлдықтағы Ұлттар апталығы" деп жариялап келді. Суық соғыс кезінде Құлдықтағы Ұлттар апталығының шараларына кейде АҚШ президенттері, қала әкімдері және облыс губернаторлары қатысқан.
Initially, the week was aimed at raising public awareness of the Soviet occupation of Eastern European countries and of Soviet support for Communist regimes in other regions of the world. The week was first declared by a Congressional resolution in 1953 and signed into law (Public Law 86 90) by President Dwight D. Eisenhower in 1959. Every successive U. S. President, including President Barack Obama, President Donald Trump and President Joe Biden, has declared the third week of July to be Captive Nations Week. During the Cold War, events of Captive Nations Week were sometimes attended by US Presidents, mayors and governors.
Қазіргі күн
Шығыс Еуропадағы коммунистік режимдер құлағаннан кейін, бұл апта сондай-ақ осы елдердің жаңа демократиялық үкіметтерін қолдауға арналған. Демократиялық емес елдердің диаспоралары өз елдеріндегі демократия мен адам құқықтарының мәселелеріне қоғамның назарын аудару үшін "Тұтқын халықтар апталығы" шараларына қатысады. Соңғы жылдары белоруссиялық американдық қауымдастықтың мүшелері "Тұтқын халықтар апталығы" шерулеріне қатысушылардың көп бөлігін құрап келеді. 2019 жылы "Тұтқын халықтар шеруінің" тақырыбында Олег Сенцов және сол кезде Ресейде тұтқында ұсталған басқа да украиналықтарға деген ынтымақ мәселесі көтерілді. 2019 жылы Коммунизм құрбандарының еске алу қорының атқарушы директоры Марион Смит Қытай, Вьетнам, Солтүстік Корея немесе Лаос сияқты авторитарлық және тоталитарлық коммунистік режимдерде әлі де өмір сүріп жатқан бірқатар елдердің жағдайы, сондай-ақ Ресейдің әскери агрессиясына ұшырап отырған Украинаның жағдайына байланысты "Тұтқын халықтар апталығын" қайта жандандыруға шақырды. 2022 жылғы үндеуінде президент Байден бірнеше ресми коммунистік елдерді (Куба, Солтүстік Корея және Қытай) және бірқатар коммунистік емес елдерді (Ресей, Иран, Беларусь, Сирия, Венесуэла және Никарагуа) тұтқын елдер деп атады, бірақ ресми коммунистік екі ел – Лаос пен Вьетнамды атамады.
After the collapse of Communist regimes in Eastern Europe, the week is also dedicated to supporting the newly democratic governments of these countries. Diasporas from undemocratic countries participate in events of the Captive Nations Week to draw public attention to problems with democracy and human rights in their respective home countries. Members of the Belarusian American community have been constituting a major part of the participants of Captive Nations Week marches in recent years. In 2019, among the topics of the Captive Nations March has been solidarity with Oleg Sentsov and other Ukrainians held captive by Russia at that time. In 2019 Marion Smith, Executive Director of the Victims of Communism Memorial Foundation, has called for a resurrection of the Captive Nations Week because of a number of countries like China, Vietnam, North Korea or Laos still living under authoritarian and totalitarian Communist regimes along with Ukraine being the target of Russian military aggression. In his 2022 proclamation, President Biden named several officially communist countries (Cuba, North Korea and China) and a number of non communist countries (Russia, Iran, Belarus, Syria, Venezuela and Nicaragua) as captive nations but did not mention two officially communist countries, Laos and Vietnam.
Сын
Америкалық сыртқы саясат сарапшысы Джордж Кеннан, сол кезде Югославияда елші болып қызмет етіп, президент Джон Ф. Кеннедиді апталықты жариялаудан бас тартуға көндіруге тырысты, себебі АҚШ-тың Шығыс Еуропадағы барлық коммунистік үкіметтерді құлатуға шақыратын резолюцияны мемлекеттік саясаттың бір бөлігіне айналдыруға ешқандай себебі болмады. АҚШ-қа эмигрант болған ресейліктер (әсіресе Ресейлік американдықтар конгресінің өкілдері) "Тұтқын ұлттар апталығы" антикоммунистік емес, антиресейлік екенін айтты, себебі "тұтқын ұлттар" тізімінде ресейліктер болмады, бұл халықтардың қанауға ұшырауына кінәлі орыс ұлты екенін көрсетеді (бұған Добрянскийдің украиндық ұлтшыл көзқарастары себеп деп айтылды). Конгресс мүшелері "Тұтқын ұлттар" заңын жою үшін үгіт жүргізді. Кеңес үкіметі "Тұтқын ұлттар апталығының" құрылуына қатысты қарсылық білдірді, Никита Хрущев оны "Кеңес Одағының ішкі істеріне тікелей араласу" және "Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшесі, тәуелсіз мемлекеттерге деген ең бейшаралық қарым-қатынас" деп сипаттады. Дегенмен, 1983 жылы "Тұтқын ұлттар апталығында" сөйлеген ресми сөзінде президент Рональд Рейган ресейлік диссидент жазушылар Александр Солженицын мен Александр Герценнің сөздерін келтірді.
The American foreign policy expert George Kennan, serving at the time as ambassador to Yugoslavia, sought unsuccessfully to dissuade President John F. Kennedy from proclaiming the week on the grounds that the United States had no reason to make the resolution, which in effect called for the overthrow of all Communist governments in Eastern Europe, a part of public policy. Russian emigres to the United States (specifically representatives of the Congress of Russian Americans) argued that the Captive Nations Week was anti Russian rather than anti Communist since the list of "captive nations" did not include Russians, thus implying that the blame for the oppression of nations lies on the Russian nation rather than on the Soviet regime (Dobriansky's allegedly Ukrainian nationalist views were named as the reason for this). Members of the Congress have campaigned for nullification of the Captive Nations law. The Soviet government reacted harshly to the establishment of Captive Nations Week with Nikita Khrushchev referring to it as a "direct interference in the Soviet Union's internal affairs" and "the most unceremonious treatment of sovereign and independent countries which are members of the United Nations just as the United States". Nevertheless, in his official address on the Captive Nations Week in 1983, President Ronald Reagan quoted Russian dissident writers Alexander Solzhenitsyn and Alexander Herzen.