Құдайдың Он Буырмасын Қалпына К елтіру Қозғалысы: Соңғы Күн Күлтәсінің Трагедиясы
Movement for the Restoration of the Ten Commandments of God
Угандадағы «Құдайдың Он Буырмасын Қалпына Келтіру Қозғалысы» – 1989 ж. құрылған діни культ. Жақын арада өрт, уланулар мен өлтірулер болды. Зерттеулер жүргізілуде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
20 ғасырдың аяғында Оңтүстік Угандадағы діни қозғалыс / ақырзаман культі. Алланың он буырысын қайта жаңғырту қозғалысы – Уганданың оңтүстік-батысында Кредония Мверинде мен Джозеф Кибветере құрған діни қозғалыс. Ол 1989 жылы Мверинде мен Кибветере Мәрия анадан көрініс көргендерін мәлімдегеннен кейін құрылды. Басшылардың бес негізгі өкілі – Жозеф Кибветере, Жозеф Касапурари, Джон Камагара, Доминик Катарибабо және Кредония Мверинде. 2000 жылдың 17 наурызында діни қозғалыстың жақтастары өрттен, сондай-ақ уланулар мен кісі өлтірулерден қаза тапты, бұл бастапқыда жаппай өзіне-өзі қол салу деп есептелді. Бірақ, қозғалысқа байланысты жерлерде оқиғадан кем дегенде бірнеше апта бұрын қайтыс болған жүздеген адамның денелері табылғаннан кейін, бұл күдік жаппай кісі өлтіруге өзгертілді. Кейіннен, топ басшыларының ақырзаман болжамдары орындалмағаннан кейін, бұл жаппай кісі өлтіру деп анықталды. BBC News және The New York Times бұл оқиғаны жариялағанда, қозғалысты ақырзаман культі деп сипаттады. Барлығы кем дегенде 778 адам қаза тапты.
Late 20th century religious movement/doomsday cult in southern Uganda
The Movement for the Restoration of the Ten Commandments of God was a religious movement founded by Credonia Mwerinde and Joseph Kibweteere in southwestern Uganda. It was formed in 1989 after Mwerinde and Kibweteere claimed that they had seen visions of the Virgin Mary. The five primary leaders were Joseph Kibweteere, Joseph Kasapurari, John Kamagara, Dominic Kataribabo, and Credonia Mwerinde. On 17 March 2000, followers of the religious movement died in a fire and a series of poisonings and killings, which were initially considered a mass suicide. That initial suspicion was revised to mass murder when hundreds of other bodies were discovered in pits at sites related to the movement that had died at least weeks prior to the event. It was later determined to be a mass murder by the group's leaders, after their predictions of the apocalypse failed to come about. In their coverage of that event, BBC News and The New York Times referred to the Movement as a doomsday cult. At least 778 people died in total.
Нанымдар
Құдайдың Он Буырмасын қайта жаңғырту қозғалысының мақсаты – Он Буырманы сақтау және Иса Мәсіхтің сөзін уағыздау болды. Олар ақырзаманнан құтылу үшін адамдардың Буырмаларды қатаң сақтауы керек деп үйретті. Буырмаларға зор мән берілгендіктен, топ тоғызыншы Буырманы бұзудан қорқып, сөйлесуден аулақ болды, – «Жақыныңа қарсы жалған куәлік берме», ал кейбір күндері қарым-қатынас тек қол тілімен жүргізілді. Олар үнемі ораза ұстап, жұма және дүйсенбі күндері бір рет тамақтанды. Жыныстық қатынасқа, сондай-ақ сабынға тыйым салынған. Қозғалыстың жетекшілері Апокалипсис 1999 жылдың 31 желтоқсанында болады деп жариялады. Топтың апокалиптикалық соңғы уақытқа баса назары болды, бұл олардың «Көкіден уақтылы хабар: қазіргі заманның соңы» атты кітабында айқын көрінді. Жаңа мүшелер оны алты рет оқып, зерделеп, жаттап алуға міндетті болды. Олар сондай-ақ, Мәриямның соңғы уақытта ерекше рөл атқаратынын және оның басшыларымен байланыста болатынын үйретті. Олар өздерін Нұхтың кемесіне теңеді: зұлымдық теңізіндегі әділдік кемесі. Бұл құбылыстың мысалы – Йовери Мусевени үкіметіне қарсы күрескен «Киелі Рух» қозғалысы атты христиандық қарсылық тобы. Басқа, байланысы жоқ сектаның бұрынғы мүшесі Пол Иказире Құдайдың Он Буырмасын қайта жаңғырту қозғалысына қосылу себебін былай түсіндірді: «Біз Католик шіркеуіне қарсы наразылық ретінде қозғалысқа қосылдық. Біздің ниеттеріміз жақсы еді. Шіркеу кері тартты, дін қызметкерлері жанжалдарға ұшырады, ал ЖҚС ауруы адалдарға ауыр соққы берді. Әлемнің соңы жақын сияқты көрінді». 1989 жылы екеуі танысып, Құдайдың Он Буырмасын қайта жаңғырту қозғалысын құрды, оның миссиясы – Апананың апокалипсис туралы хабарын тарату. Топ тез өсті және бірнеше католик дін қызметкерлері мен монахтарды тартты, олар теологтар ретінде жұмыс істеді, басшылықтан келген хабарларды ақылға қонымды етуге тырысты. Келіп түскендердің екеуі – шіркеуден қуылған дін қызметкерлері Пол Иказире мен Доминик Катарибабо. Топ өзін-өзі шектеуге ұмтылған, бір-біріне ұқсас киім киетін және адал емес немесе күнәлі бірдеңе айтудан сақтану үшін сөздерін шектеген қозғалыс ретінде танылды. Топ Уганданың Канугу ауданындағы өзін-өзі қамтамасыз ететін коммунада өмір сүрді, өзіне керекті азық-түлікті өндіріп, мектептер ашты. Топ мүшелері көбінесе үнсіз өмір сүрді және қарым-қатынас үшін қол тілін пайдаланды. Жаңа мыңжылдық жақындағанда ақырзаманға дайындық күшейді. 1999 жылы мемлекеттік «New Vision» газеті жасөспірім мүшесімен сұхбат жүргізді. Ол: «Келесі жылы әлем құрып кетеді. Уақыт жоқ. Біздің кейбір басшыларымыз тікелей Құдаймен сөйлеседі. Кез келген уақытта, соңғы уақыт келгенде, әлі белгісіз жерде болатын әрбір сенуші құтқарылады» деді. Жаңа мыңжылдық алдында секта басшылары мүшелерін күнәларын мойындауға және материалдық мүліктерін сатуға шақырды, сондай-ақ бұрынғы мүшелерін топқа қайтаруға тырысты. 2000 жылдың 1 қаңтарынан кейін, апокалипсис болмағаннан кейін, көптеген адамдар топтан көңілі қалды және басшылар апокалипсис үшін тағы бір күнді белгіледі – 2000 жылдың 17 наурызы. «Нью-Йорк Таймс» газеті басшылардың бұл оқиғаның «салтанатты және түпкілікті» болатынын айтқандарын хабарлады. Бірақ 2020 жылғы BBC баяндамасында денелер бірнеше жыл бойы жиналған деген болжам айтылды. Бұл оқиғалардың нұсқасы сынға ұшырады, ең бастысы Ирвинг Хексам, ал Угандадан аты-жөні жарияланбаған дереккөз: «Біреудің неге, қалай, не, қайда, қашан және т.б. болғанын түсіндіре алмайды» деді. Мүшелер жиналғаннан кейін бірнеше минут өткен соң, жақын маңдағы ауыл тұрғындары жарылыс естіді, ал ғимараттағы өрт салдарынан 530 адам қаза тапты. Адамдардың сыртқа шығуына жол бермеу үшін ғимараттың терезелері мен есіктері тақтаймен жабылған еді. Барлығы кем дегенде 778 адам қаза тапты. Бастапқыда бес басшы өрттен қаза тапқан деп есептелгенімен, полиция Джозеф Кибветере мен Кредиония Мверинде әлі де тірі болуы мүмкін деп санайды және оларды тұтқындауға халықаралық ордер берді. 2024 жылға дейін олардың орны анықталмады және бұл оқиғаға қатысты ешкім сотталған жоқ. Секта пайдаланған 48 акр жер шай плантациясына қосылды, бірақ иесі мүліктің бір бөлігінде ескерткіш салуды жоспарлап отыр.
The goals of the Movement for the Restoration of the Ten Commandments of God were to obey the Ten Commandments and preach the word of Jesus Christ. They taught that to avoid damnation in the apocalypse, one had to strictly follow the Commandments. The emphasis on the Commandments was so strong that the group discouraged talking, for fear of breaking the Ninth Commandment, "Thou shalt not bear false witness against thy neighbor", and on some days communication was only conducted in sign language. Fasting was conducted regularly, and only one meal was eaten on Fridays and Mondays. Sex was forbidden, as was soap. Movement leaders declared that the apocalypse would occur on December 31, 1999. The group had a strong emphasis on an apocalyptic end time, highlighted by their booklet A Timely Message from Heaven: The End of the Present Time. New members were required to study it and be trained in its text, reading it as many as six times. They also taught that the Virgin Mary had a special role in the end, and that she also communicated with their leadership. They held themselves to be akin to Noah's Ark: a ship of righteousness in a sea of depravity. An example of this phenomenon was the Christian resistance group, the Holy Spirit Movement, which fought against the government of Yoweri Museveni. A former member of another unrelated sect, Paul Ikazire, would explain his motivation to join the Movement for the Restoration of the Ten Commandments of God, "We joined the movement as a protest against the Catholic Church. We had good intentions. The church was backsliding, the priests were covered in scandals and the AIDS scourge was taking its toll on the faithful. The world seemed poised to end." In 1989 the two met and formed the Movement for the Restoration of the Ten Commandments of God, with the mission to spread the Virgin's message about the apocalypse. The group grew rapidly and also attracted several defrocked Catholic priests and nuns who worked as theologians, rationalizing messages from the leadership. Two of the arrivals were the excommunicated priests Paul Ikazire and Dominic Kataribabo. The group had been called an inward looking movement that wore matching uniforms and restricted their speech to avoid saying anything dishonest or sinful. The group lived in a self sustaining commune in Kanungu District, Uganda, with the group growing their own food and running schools. Members of the group lived mostly in silence and used signs to communicate. As the new millennium approached preparations for the end mounted. In 1999, the state owned New Vision newspaper ran an interview with a teenage member. He said, "The world ends next year. There is no time to waste. Some of our leaders talk directly to God. Any minute from now, when the end comes, every believer who will be at an as yet undisclosed spot will be saved." Leading up to the new millennium, cult leaders urged members to confess their sins and sell material possessions while attempts were made to bring former members back into the group. After the passing of 1 January 2000, without an apocalypse, many became disillusioned with the group and another date was chosen by leaders for the apocalypse to occur, with 17 March 2000 being announced, which the New York Times reported the leaders said would come "with ceremony, and finality". though a 2020 BBC report suggested that that the bodies had accumulated over several years. This version of events has been criticised, most notably by Irving Hexham, and an unidentified Ugandan source states that "no one can really explain the whys, hows, whats, where, when, et cetera." Minutes after the members arrived at the party, nearby villagers heard an explosion, and the building was gutted in an intense fire that killed all 530 in attendance. The windows and doors of the building had been boarded up to prevent people from leaving. At least 778 people died in total. Although it was initially assumed that the five leaders died in the fire, police now believe that Joseph Kibweteere and Credonia Mwerinde may still be alive, and have issued an international warrant for their arrest. As of 2024 they have not been located and no one has been prosecuted in connection to the massacre. The 48 acre plot of land used by the cult has been incorporated into a tea plantation, but the owner has announced plans to create a memorial on parts of the property.