Кіріспе

BBN Butterfly – 1980 жылдары Bolt, Beranek және Newman компаниясы құрастырған үлкен параллельді компьютер. Ол құрылымына жатқан "көбелек" көп сатылы коммутациялық желісінің атымен аталады. Әрбір машинада 512-ге дейін процессор (CPU) болған, олардың әрқайсысының жеке жадысы бар еді, оларды қосып, кез келген процессордың басқа процессордың жадысына қол жеткізуіне мүмкіндік жасауға болады, бірақ өзінің жадына қарағанда едәуір үлкен кешігумен (шамамен 15:1). Процессорлар стандартты микропроцессорлар болды. Жад адресі ортақ болды. Бірінші буыны Motorola 68000 процессорларын, одан кейін 68010 нұсқасын пайдаланды. Butterfly Connect осы компьютер үшін арнайы әзірленді. GP 1000 екінші немесе үшінші буыны Motorola 68020 процессорларын қолданып, 256 процессорға дейін кеңейтілді. Кейінірек, TC 2000 модельдері Motorola MC88100 процессорларын пайдаланып, 512 процессорға дейін кеңейтілді. Butterfly бастапқыда Voice Funnel ретінде әзірленді, ол ST II протоколы үшін IP желілері арқылы дауыс және бейне сигналдарын жеткізуге арналған маршрутизатор болды. Butterfly аппараттық құралы кейіннен DARPA-ның кеңжолақты спутниктік желісінің Butterfly Satellite IMP (BSAT) пакеттік коммутаторында қолданылды, ол 3 Мбит/с ортақ спутниктік арна арқылы АҚШ-тың әртүрлі аймақтарында жұмыс істеді. 1980 жылдардың соңында бұл желі жердегі кеңжолақты желіге айналды, ол жердегі T1 тізбектеріне негізделген, ортақ спутниктік арнаның орнына, ал BSAT – кеңжолақты пакеттік коммутаторға (WPS) айналды. BBN-де DARPA қолдауымен жүзеге асырылған тағы бір жоба IP қабатында әртүрлі желілерді байланыстыру үшін Butterfly Multiprocessor Internet Gateway (Интернет маршрутизаторы) құрылымын жасады. BSAT сияқты, Butterfly Gateway желілік интерфейстерде маршруттау есептеулері мен кіріс-шығыс операцияларын біріктіре отырып, және желілік байланыстарды қамтамасыз ету үшін Butterfly коммутациялық құрылымын пайдалана отырып, Интернет шлюздерінде қолданылып келген ортақ шиналы миникомпьютерлік архитектурасының шектеулерін жойды. Бұл байланыс жылдамдығын едәуір арттырды. Butterfly Chrysalis деп аталатын меншік операциялық жүйемен басталды, бірақ 1989 жылы Mach ядролық операциялық жүйесіне көшті. Жадқа қол жеткізу уақыты біркелкі болмаса да, машина SMP жад семантикасын қолдады және симметриялық мультипроцессор ретінде жұмыс істей алатын. 128 процессордан тұратын ең үлкен конфигурацияланған жүйе Рочестер университетінің компьютерлік ғылымдар факультетінде орналасқан. Жеткізілген жүйелердің көпшілігі шамамен 16 процессордан тұрды. Қазіргі таңда мұражайларда осындай конфигурациялар кездеспейді. Кем дегенде бір жүйе DARPA автономды көлігінде орналасқан деп есептеледі. Butterfly үшін жасалған параллель бағдарламаны жөндеу құралы TotalView платформадан кейін де қолданылып, басқа да көптеген параллельді машиналарға ауыстырылды.