Кіріспе

Фрагмент

Бір тізбекті өзгермелі фрагмент (scFv) – антидененің фрагменті емес, оның орнына иммуноглобулиннің ауыр (VH) және жеңіл (VL) тізбектерінің өзгермелі аймақтарынан құралған қосымша ақуыз, ол оннан шамамен 25 аминқышқылынан тұратын қысқа линкерлік пептидпен байланысқан. Линкер әдетте икемділік үшін глицинге, ал ерігіштігі үшін серинге немесе треонинге бай болады және VH-ның N-ұшын VL-нің C-ұшымен немесе керісінше байланыстыруы мүмкін. Бұл ақуыз тұрақты аймақтарды жоюға және линкерді енгізуге қарамастан бастапқы иммуноглобулиннің ерекшелігін сақтайды.

Тазарту

Бір тізбекті өзгермелі фрагменттерде толық антидене молекулаларында болатын тұрақты Fc аймағы болмайды, сондықтан антиденелерді тазарту үшін кең таралған байланыс орындары (мысалы, протеин G) қолданылмайды. Бұл фрагменттерді көбінесе протеин L арқылы тазартуға немесе бекітуге болады, себебі протеин L каппа жеңіл тізбектерінің өзгермелі аймағымен әрекеттеседі. Көбінесе ғалымдар scFv молекуласының C ұшына алты гистидин таңбасын қосып, оларды жылжымайтын металл аффинитті хроматографиясы (IMAC) арқылы тазартады. Кейбір scFv-лер, егер оларда адам VH3 домені болса, протеин A арқылы да ұсталуы мүмкін.

Бивалентті және тривалентті СКФ

Дивалентті (немесе бивалентті) бір тізбекті өзгермелі фрагменттер (di scFvs, bi scFvs) екі scFv-ні байланыстыру арқылы жасалуы мүмкін. Бұл екі VH және екі VL аймағы бар бір пептидтік тізбек құру арқылы, тандемді scFv-лерді алуға мүмкіндік береді. Тағы бір мүмкіндік – екі өзгермелі аймақтың бірігіп бүгуіне жеткіліксіз, тым қысқа линкерлі пептидтермен (шамамен бес аминқышқылы) scFv-лерді құру, бұл scFv-лерді димеризациялауға мәжбүрлейді. Бұл тип диабоди деп аталады. Диабодилердің диссоциациялық константалары сәйкес scFv-лерге қарағанда 40 есе төмен, яғни олардың нысанаға деген туыстығы жоғары. Осының салдарынан диабоди препараттарын басқа терапиялық антиденелерге қарағанда әлдеқайда аз дозада қолдануға болады және олар ісіктерді *in vivo* жағдайында өте нақты нысаналай алады. Одан да қысқа линкерлер (бір немесе екі аминқышқылы) тримерлердің, яғни триабодилердің немесе трибаденелердің пайда болуына әкеледі. Тетрабодилер де жасалған. Олардың нысанаға деген туыстығы диабодилерге қарағанда одан да жоғары. Бұл форматтардың барлығы екі түрлі антигенге қатысты ерекшеліктері бар өзгермелі фрагменттерден құралуы мүмкін, мұндай жағдайда олар биспецификалық антиденелердің түрлері болып табылады. Олардың ең жетілген түрі – биспецификалық тандемді di scFv, олар биспецификалық T-клеткаларды белсендіргіштер (BiTE антидене конструкциясы) деп аталады.