Кіріспе

Уэльстік химик, физик, журналист және редактор (1925–2009)
ғалым және жазушы

Сэр Джон Ройден Мэддокс, FRS – Уэльстік теориялық химик, физик және ғылыми жазушы. Ол 1966 жылдан 1973 жылға дейін және 1980 жылдан 1995 жылға дейін 22 жыл бойы «Nature» журналының редакторы болды.

Білім және ерте өмір

Джон Ройден Мэддокс 1925 жылдың 27 қарашасында Уэльстің Суонси қаласының жанындағы Пенллергерде дүниеге келді. Ол алюминий зауытында пешші болған Артур Джек Мэддокстың ұлы еді. Ол Говертон ұлдар облыстық мектебінде білім алды. Одан кейін, 15 жасында, мемлекеттік стипендия жеңіп, Оксфордтағы Крайст-Черчте химияны, ал Лондондағы Кингс-колледжде физиканы оқыды.

Шелдрейк редакциялық, 1981

1981 жылы британдық биолог Руперт Шелдрейктің "Жаңа өмір ғылымы" атты кітабы жарық көргенде, табиғаттағы пішіндер мен мінез-құлықтардың негізі ретінде ДНК орнына морфтық резонанс теориясын ұсынғанда, Мэддокс оны "Кітапты өртеуге бола ма?" атты редакциялық мақаласында қатты сынапты. Ол Шелдрейктің идеялары жалған ғылым екендігін айтты. Мэддокс кітапты өртеп жібермей, "ақыл-ойдың бұрмаланған әдебиеттерінің қатарына" қою керек деген қорытындыға келді. Ол 1994 жылы BBC-нің Шелдрейк теориясы туралы деректі фильмінде былай деді: "Мен осы кітаптан қатты ашуға білдім, кітаптарды өртеу дұрыс емес десем де, егер кітап өртеуге рұқсат берілсе, осы кітап үміткер болар еді. Менің ойымша, либералды қоғамдардың мұндай әуесқойлықты таратуға рұқсат беруі қауіпті. Физикалық және биологиялық құбылыстарды түсіндіру үшін ненің қажеті бар, өйткені қазіргі зерттеулердің жалғасуы Шелдрейк назар аударатын барлық кемшіліктерді толтыруы мүмкін. Көріп отырсыздар, Шелдрейк ұсынған – ғылыми теория емес. Шелдрейк ғылымның орнына сиқырды ұсынады, және оны паптар Галилейді айыптағандай айыптауға болады, себебі себептер дәл сол: бұл дінге қарсылық."

ЖИТС-ті жоққа шығару туралы көзқарасы

Маддокс ЖИТС вирусы ЖИТС-ке себеп емес деген тұжырымға қарсы шыққандығымен есте қалады. 1993 жылы Nature журналының редакторы ретінде Мэддокс СПИД-тің себебі есірткілер екенін айтқан Питер Дюсбергтің сөздерін жарияламауға шешім қабылдады, себебі Мэддокс бұл тұжырымның дәлелсіз екенін және мұндай беделді журналдың сенімсіз ақпаратты таратуының қаупі зор деп есептеді.

Үлкен жарылыс туралы көзқарас

1980 жылдардың соңында Ғаламның Үлкен жарылыс арқылы пайда болғанына дәлелдер жиналғанда, Тұрақты күй теориясын қолдаған Мэддокс бұл теорияны "философиялық тұрғыдан қабылдауға келмейтін" (өйткені ол оның жаратылысшыларға (креационистерге) мүмкіндік беретінін сезді) және "тынышсыздықпен қарапайым" деп сынап, он жыл ішінде оның күшін жоятынын болжады (Хаббл ғарыш телескопының нәтижелері пайда болғанда).

Құрметтер мен марапаттар

1995 жылы Мэддокс рыцарь атағына ие болды. 2000 жылы ол Корольдік қоғамның құрметті мүшесі аталды. Оның ұсынымында былай делінген:

Сэр Джон Мэддокс әлем бойынша көрнекті редактор және Nature журналына зор үлес қосушы ретінде танымал. Оның ғылымның барлық саласын терең түсінуі Nature журналында дерлік әр апта сайын жарияланған ғылыми зерттеулер мен жаңалықтардың түсінікті баяндамаларында көрінеді. Оның басшылығымен Nature журналы әлемдегі жетекші ғылыми басылымдардың арасында бірегей болып, барлық салаларды қамтып, халықаралық деңгейде таралымға ие болды. Ол 1966 жылдан 1973 жылға дейін және 1980 жылдан 1996 жылға дейін редактор қызметін атқарды. Сэр Джон 1964–1966 жылдары Нюфилд қорының ғылыми оқыту жобасының директоры, ал 1975–1980 жылдары Нюфилд қорының директоры болды. Ол бес кітаптың авторы, сондай-ақ газеттер мен журналдарға көптеген ғылыми мақалалар жазған. Ол радио және телеарналарға тұрақты түрде материалдар дайындады және қоғамдық қызметте елеулі еңбек етті. Ол Ұлыбританияда да, халықаралық деңгейде де ғылымға үлкен үлес қосты және Nature журналынан зейнетке шыққаннан кейін де ғылым саясатына қатысуын жалғастыруда. Джон Мэддокс атындағы сыйлық оның құрметіне тағайындалған. Бұл сыйлық қиындықтар мен қарсылықтарға қарамастан ғылымды қорғаған адамдарға табыс етіледі. Ол Британ гуманистік қауымдастығының белсенді қолдаушысы және Sense about Science ұйымының сенімді тұлғасы болды. 1994 жылы Скептикалық зерттеулер комитеті (CSICOP) Мэддоксқа ғылымды насихаттау саласындағы сыйлықты табыс етті. 2011 жылдың сәуір айында Скептиктерді зерттеу комитетінің (CSI, бұрынғы CSICOP) басқару кеңесі Мэддокссты CSI-дың Скептиктер пантеонына енгізуге шешім қабылдады. Скептиктер пантеонын CSI ғылыми күмәнділікті дамытуға үлес қосқан және қайтыс болған өкілдерінің есімін сақтау үшін құрды.

Жеке өмір

Мэддокс Лондонда тұрды және Уэльстегі Бреконның жанындағы шағын үйінде уақыт өткізді, онда ол әйелі Бренда Мэддокспен бірге жергілікті қауымдастыққа белсенді қатысты. Олардың екі баласы болды: Бронвен және Бруно Мэддокс. Нэнси Фэннинг Кингпен (Пирс Мэддокс және Джоанна Мэддокс) және Лоис Бартонмен (Лоис Уитли және Адриан Мэддокс) оның тағы екі баласы бар еді.