Кіріспе
Француз криптологтары мен математиктерінің отбасы Россиньольдер, француз криптографтары мен криптоанализшілерінің отбасы, Антуан Россиньоль (1600–1682), Бонавентур Россиньоль және Антуан Бонавентур Россиньольді қамтыды. Отбасының аты француз тілінде "құс – сарышаян" дегенді білдіреді. 1406 жылдан бастап, rossignol сөзі француз тілінде "шешілмейтін кілт" немесе құлыпталған нәрсені ашатын кез келген құралды білдіретін термин ретінде қолданылып келген.
The Rossignols, a family of French cryptographers and cryptanalysts, included Antoine Rossignol (1600–1682), Bonaventure Rossignol and Antoine Bonaventure Rossignol. The family name means "nightingale" in French. As early as 1406, the word rossignol has served as the French term for "skeleton key" or for any tool which opens that which is locked.
Антуан Россиньоль
1626 жылы Бурбон әулетінен Генрих II, Конде принці, гугеноттардың Реальмон қаласын қоршауға алды. Қоршауға алушылар қаладан шығып бара жатқан шифрланған хатты ұстап алды. Россиньоль, сол кезде 26 жастағы математик, криптографияға деген қызығушылығымен аймақта танымал болды. Ол гугеноттардың шифрын тез бұзып, олардың одақтастарынан қаладағы азайған қорын толықтыру үшін оқ-дәрі сұрағанын анықтады. Ертесі күні қоршауға алушылар Реальмон қаласының командиріне хабардың ашық мәтінін және капитуляция талабын ұсынды. Гугеноттар дереу бас иді. Бұл Россиньольді Людовик XIII-нің бас министрі, кардинал Ришелье назарына іліктірді, ол дипломатиялық және барлау қызметі үшін қауіпсіз шифрлар мен кодтарды өте пайдалы деп тапты. Россиньоль 1628 жылы Ла-Рошель қаласын қоршағанда гугеноттардың хаттарын жылдам шифрлап, француз стратегиясын анықтауға көмектесті және бір тарихшының айтуынша, "криптология саласындағы ұлы француз дәстүрін" қалады. Россиньоль француз сарайының өз хаттары үшін қолданған номенклаторларын (шифр кестелерін) жетілдірді. Номенклатор – код пен шифрдың біріктірілген түрі. Маңызды сөздер әріптермен жазылмастан кодталады, ал хабардың көп бөлігі қарапайым шифрдан тұрады. Бұрын, оларды ықшам ету үшін, ашық сөздердің әліпбилік реті кодтың ретімен шамалас болды, сондықтан "Артуа", "Бавария", "зеңбірек" және "қамал" сияқты ағылшын сөздерінің кодтары осы ретпен келтірілген. Россиньоль ретсіз сәйкестіктерді пайдалануды талап етті, бұл екі кесте қолдануды қажет етті – біреуі ашық мәтінді кодқа, екіншісі кодты ашық мәтінге аудару үшін, екінші элементтің ретіне сілтеме жасамастан, бірінші элементті табуды жеңілдету үшін ұйымдастырылды. Россиньоль ақсүйек отбасының қызы, епископтың немересі Кэтрин Квентинге үйленді. Олардың Бонавентура мен Мари есімді екі баласы болды, ал "олардың некесі қуанышқа толы, әдемі сөздер мен мейірімге ие болды". Өлім төсегінде Людовик XIII патшайымына Россиньольдің "мемлекеттің игілігі үшін ең қажетті" адамдардың бірі екенін айтты. Бойсробер аббат Россиньольді мадақтаған "Эпистрес ан Верс" атты өлең жазды.
Кейінгі ұрпақтар
Франция королі Людовик XIV дәуірінде (1643–1715 жылдар аралығында билік құрған) Антуан Россиньоль мен оның ұлы Бонавентур Париждің жанындағы Жувизидегі өздерінің меншігінде немесе Версальдегі король кабинетінің жанындағы бөлмеде жұмыс істеді. Олар үшін Луи XIV-тің Ұлы Шифрын (сондай-ақ Ұлы Шифр деп те аталады) жасады. Олар ғана оны меңгеріп, хаттарды, меморандумдарды және құжаттарды шифрлады. Россиньольдер кабинет-нуарды, француздық Қара палатаны (Лувуа соғыс министрі болған кезде құрылған) басқарды, оның айғақтылығы соншалық, "қара палата" термині кез келген шифр бюросы үшін халықаралық атауға айналды. Бір буын өткен соң, Бонавентурдың ұлы Антуан Бонавентур қайтыс болғанда, Ұлы Шифр қолданыстан шықты. Кілтсіз және тіпті негізгі қағидасы болмағандықтан, ол 19 ғасырдың соңына дейін бұзылмай қалды, сосын Этьен Базери үш жылдық жұмыстан кейін оны шешті. Осыған дейін тарихшылар француз архивтеріндегі сол кездегі шифрланған дипломатиялық құжаттарды оқи алмады. Антуан Россиньоль "Корольдің кеңесшісі" атағына ие болды. Бонавентур да, Антуан Бонавентура Россиньоль де "Есеп палатасының президенті" лауазымына жетті.
Көркем шығармаларда
Бонавентур Россиньоль – Нил Стивенсонның «Барокко циклы» сериясындағы маңызды тұлға.