Кіріспе

Пьер Огюст Ренуардың картинасы

«Bal du moulin de la Galette» (көбінесе «Le moulin de la Galette-дегі би» деп аталады) – француз суретшісі Пьер Огюст Ренуардың 1876 жылғы картинасы. Ол Париждегі Орсе мұражайында сақталады және импрессионизмнің ең танымал шедеврлерінің бірі болып есептеледі. Картина Париждің Монмартр ауданындағы түпнұсқа Moulin de la Galette-дегі әдеттегі жексенбі күнінің бейнесін көрсетеді. 19 ғасырдың соңында, жұмысшы табының париждіктер әдемі киімдер киіп, кешке дейін билеп, ішімдік ішіп, галет жеп уақыт өткізетін. Ренуардың ерте кезеңіндегі басқа туындылары сияқты, «Bal du moulin de la Galette» – нағыз өмірдің импрессионистік көрінісі. Онда форманың байлығы, бояудың еркін жағылуы және күн сәулесінің шағылысқан, жылтыраған жарығы бейнеленген. 1879 жылдан 1894 жылға дейін картина француз суретшісі Густав Кайлеботттың қолында болды; ол қайтыс болғаннан кейін, мүрагерлік салығын төлеу үшін ол Франция Республикасының меншігіне өтті. 1896 жылдан 1929 жылға дейін картина Париждегі Люксембург мұражайында ілінді. 1929 жылдан бастап ол Лувр мұражайында болды, содан кейін 1986 жылы Орсе мұражайына көшірілді.

Кіші нұсқасы

Ренуар суреттің кішірек нұсқасын (78 × 114 см) сол атаумен салған. Қазіргі кезде сурет Швейцариядағы жеке коллекцияда деп саналады. Өлшемдерінен басқа, екі картина дерлік бірдей, бірақ кішірек нұсқасы д’Орседегі нұсқаға қарағанда еркін сызықтармен салынған. Олардың бірі, болжам бойынша, түпнұсқаның көшірмесі, бірақ қайсысы түпнұсқа екені белгісіз. Тіпті 1877 жылғы Салонға қай картина алғаш рет қойылғаны да белгісіз, себебі ол каталогқа енгізіліп, сыншылардың мақтауына ие болғанымен, жазбада картинаның мөлшері көрсетілмеген. Көп жылдар бойы бұл картина Джон Хей Уитниге тиесілі болды. 1990 жылдың 17 мамырында оның әйелі картинаны Нью-Йорктегі Sotheby’s аукционында 78 миллион АҚШ долларына Жапонияның Daishowa Paper Manufacturing Company компаниясының құрметті төрағасы Рёэй Саитоға (Saitō Ryōei) сатты. Сату кезінде бұл картина, Саито да сатып алған Ван Гогтың Доктор Гаше портретімен бірге, ең қымбат екі туындының бірі болып есептелді. 1991 жылы Саито өзі өлген кезде екі картинаны да өртеу ниетін білдіргенде халықаралық ашу-ыза тудырды. Бірақ Саито мен оның компаниялары қаржылық қиындыққа тап болғанда, картинаны кепіл ретінде ұстаған банктер Sotheby’s арқылы құпия сауда ұйымдастырды. Нақты білуге болмаса да, картина қазір швейцариялық коллекционердің қолында деп есептеледі.

Жаратылыс

Ренуар 1876 жылы мамыр айында Le Moulin de la Galette-дегі биді суретке салу жобасын ойластырды және оның орындалуы мемлекеттік қызметкер досы Жорж Ривьердің "Ренуар және оның достары" атты естеліктерінде толық сипатталған. Ривьер картинаның сол жерде, қиындықтармен орындалғанын, себебі жел үнемі кенепті ұшырып әкету қаупін тудырғанын айтады. Бұл кейбір сыншыларды үлкен Орсей картинасы осы жерде салынған деген болжамға жетеледі, өйткені кішірек картинаны бақылау оңайырақ болар еді. Алайда, кішірек картина екеуінің ішінде әлдеқайда спонтанды және еркін орындалған, бұл ашық ауада жұмыс істеуге тән ерекшелік.

Танымал мәдениетте

Бұл картинаға жасалған құрмет, 1976 жылғы Род Стюарт әнші-күйшінің "A Night on the Town" альбомының обложкасында бейнеленген, онда Стюарт ортадағы, сабаннан тоқылған шляпа киген адамның орнына қойылған.