Қыркүйек таңы

Кіріспе

1911 жылғы сурет, Пауль Шабастың туындысы
Сурет

«Қыркүйек таңы» (ағылш. September Morn) – француз суретшісі Поль Эмиль Шабастың 1911 жылы аяқтаған майлы бояумен салынған картинасы. Бірнеше жаз бойы салған бұл суретте таңғы күннің шағылысында көл суында тұрған жалаңаш қыз немесе жас әйел бейнеленген. Ол екіұшты позада сәл алға еңкейген, бұл оның ар-ұятын сақтауға тырысуы, суықтан қорғануы немесе денесін жууы ретінде әртүрлі интерпретацияланды. Сондай-ақ, бұл «әділетсіздікті қастерлеуге» мүмкіндік беретін жалған поза деп есептелді. «Қыркүйек таңы» алғаш рет 1912 жылы Париж салонында көрсетілді. Оның бірінші иесінің кім екені белгісіз болғанымен, Леон Манташевтің 1913 жылдың соңына дейін суретті сатып алғаны мәлім. Сурет Ресейге әкелінді, 1917 жылғы Қазан революциясынан кейін жоғалып қалды деп қорқынышты. 1935 жылы ол Калуст Гүлбенкян коллекциясында қайта пайда болды, ал 1955 жылы оның қайтысынан кейін Филадельфия брокеріне сатылды, ол 1957 жылы суретті анонимді түрде Метрополитен өнер мұражайына (Мет) сыйлады. 2014 жылғы мәлімет бойынша, сурет көрмеге қойылмаған. 1913 жылдан бастап суреттің көшірмелері АҚШ-та қырқыстар тудырды. Чикагодағы бір сурет сатушы әдепсіздікке қатысты айыптама алды, ал Нью-Йорктегі тағы біреуі анти-әдепсіздік күрескері Энтони Комстоктың назарына ілікті, екеуі де «Қыркүйек таңы» суретін көрсеткеннен кейін. Келесі бірнеше жылда бұл туынды түрлі форматтарда, оның ішінде брошюралар мен күнтізбелерде қайта жарияланды, ал цензура мен өнер туралы пікірталас газеттерде қызу жүрді. Шабастың суреті әндерге, сахналық қойылымдар мен фильмдерге шабыттандырды; соңында шамамен 7 миллион көшірме сатылды, бірақ авторлық құқығын тіркемеген Шабас ешқандай роялти алмады. «Қыркүйек таңы» суретіне модель болғанын бірнеше әйел мәлімдесе де, Шабас оның кім екенін ешқашан жарияламады. Ол бұл туындыны «сурет салу туралы білетінімнің бәрі» деп сипаттады және оның шедеврі екені туралы пікірлерге жағымды жауап берді. Алайда, кейінірек жазған авторлар суретті тек тарихи артефакт ретінде құнды китч деп сипаттады.

Matinée de Septembre (English: September Morn) is a controversial oil painting on canvas completed in 1911 by the French artist Paul Émile Chabas. Painted over several summers, it depicts a nude girl or young woman standing in the shallow water of a lake, prominently lit by the morning sun. She is leaning slightly forward in an ambiguous posture, which has been read variously as a straightforward portrayal of protecting her modesty, huddling against the cold, or sponge bathing. It has also been considered a disingenuous pose permitting the "fetishisation of innocence". September Morn was first exhibited at the Paris Salon of 1912, and although the identity of its first owner is unclear, it is certain that Leon Mantashev acquired the painting by the end of 1913. It was taken to Russia, and in the aftermath of the October Revolution of 1917 was feared lost. It resurfaced in 1935 in the collection of Calouste Gulbenkian, and after his death in 1955 was sold to a Philadelphia broker, who donated it anonymously to the Metropolitan Museum of Art (the Met) in 1957. as of 2014 it is not on display. From 1913 on, reproductions of the painting caused controversy in the United States. An art dealer in Chicago was charged with indecency and another in New York was targeted by anti vice crusader Anthony Comstock, both after displaying September Morn. Over the next few years the work was reproduced in a variety of forms, including on pins and calendars, while censorship and art were debated in newspapers. Chabas' painting inspired songs, stage shows and films; eventually some 7 million reproductions were sold, though Chabas – who had not copyrighted September Morn – did not receive any royalties. Although several women claimed to be the model for September Morn, Chabas never revealed her identity. He described the work as "all I know of painting", and responded positively to statements that it was his masterpiece. Later writers, however, have described the painting as kitsch, valuable only as a historic artifact.

Сипаттама

"Сентябрь таңы" суреті бейтарап бұрыштан төбелермен оралынған тыныш көлдің жағасында, суға тобықтың бойына дейін батқан, жалаңаш сары шашты қыз немесе жас әйелді бейнелейді. Фигура таңғы күннің жарығымен арт жағынан жарықтандырылған, бірақ айналасындағыдан сәл қараңғырақ болса да, толық көрінеді. Ол екі қолын денесіне жақын қысып тұр, оң қолы кеудесінің астынан өтіп сол білегінен ұстайды, ал сол қолы ұясын жасырады. Бұл поза әртүрлі жорындарға ие: суретшінің қызды суықтан қорғауы, ар-ұятын сақтауы, немесе денесін сүгеріп жууы, немесе суретшінің "тәбиғилыққа құмарлығы" деп түсіндіріледі. 1912 жылғы сын-ескертпелерде суретте сұр түстер басым екені атап көрсетілген: оның көлеңкелі денесі, қыркүйек айының көгілдір сұр суы, аспанның жасыл сұр түсі және оның артындағы төбелердің қызғылт сұр түсі. Көркемсурет сыншысы Франсуа Тибо Сессон бұл суретті таңертеңгілік, жас бойшаңның "көл үстінде әлі де жеңіл сұр булар қалықтап тұрғанда" шомылуға дайындалып жатқан сәті ретінде сипаттады.

Жылаңаштық және өнер

XIX ғасырдың соңында француз салондырында әйелдердің жалаңаш суреттері басты тақырыпқа айналды. Әйел модельдер 19 ғасырдың басынан бастап ерлерге қарағанда жиірек кездесе бастады, алғашқыда аллегориялық рөлдерде немесе муза ретінде танылып, бірақ кейіннен "жіктемеге жататын және тарихы жазылатын" жеке тұлғаларға айналды. Академиялық өнерде – мысалы, Чабастың туындыларында – модельдер нақты келгеніндей бейнеленбеді, олар классикалық идеалдарға негізделген, идеализацияланған жалаңаш түрінде сомдалды. Мысалы, әйел модельдердің дене шашы көрсетілмеді, ал жеке дене бөліктері тегіс суреттелді. Кейіннен "Қыркүйек таңына" поза бергенімді айтқан үй иесі Сюзан Дельв, модельдер мұндай жұмыстарға жалаңаш тұрып, "өнерге қызмет етуге" дайын екендерін мәлімдеді. Францияда жалаңаштық бейнелерінің барлық түрлері қабылданбады. XIX ғасырдың соңында порнографияға қарсы түрлі заңдар қабылданды, олар "дегендеушілікке, қоздыруға немесе әдепсіздікке шақыруға" бағытталған ересектер мен балалардың суреттерін қамтыды. Бастапқыда кең таратпаққа арналған (демек, төменгі топқа) туындыларға басымдық берілді. Алайда, австралиялық өнер тарихшысы Фей Брауэр 1910 жылдардың басында өнер мен порнография арасындағы шекараның нашарлағанын жазды. 1908 жылы қабылданған одан да қатаң заңдар модернистік туындылардың цензуралануына әкелді. Мысалы, Кес ван Донгеннің үш картинасы (оның ішінде екі қызының суреті) 1911 және 1913 жылдар аралығында Аутем салонынан әдепсіздікке байланысты қабылданбады. Америка Құрама Штаттары колониялық дәуірден бері өнер тұрғысынан Еуропаға қарағанда консервативті болып келді. XIX ғасырдың ортасы мен соңында ел үкіметі 1842 жылғы тариф сияқты әдепсіздікке қарсы заңдарды қабылдады, ол әдепсіз деп танылған шетелдік өнер туындыларын импорттауға тыйым салды. XIX ғасырдың соңында белгілі бір келісімге қол жеткізілді: мұражайлар жалаңаштықты бейнелейтін туындыларды сақтай алады, бірақ коммерциялық туындылар (суреттердің фотосуреттері де оның ішінде) – және олар тәркіленуі мүмкін еді. Еуропалық стильдегі мәдениеттілік (жоғарғы топ үшін маңызды қасиет) жалаңаштық бейнелесе ме, әлде отбасыларға қауіп төндіретін және "лас ойларды" тудыратын мінез-құлықты қолдай ма деген мәселе бойынша шиеленіс сақталды.

Female nudes were the dominant subject of painting in French Salons at the end of the 19th century. Female models had become more common than male ones beginning in the early 19th century, first serving allegorical roles or as muses, but eventually becoming individuals "who could be classified and whose history could be written". In academic art – such as that of Chabas – the models were not portrayed as they were, but as idealized nudes, based on classical ideals; the body hair of women models, for instance, would not be shown, and the pubic area was rendered smoothly. The hostess Suzanne Delve, who later claimed to have stood for September Morn, said that models were willing to provide "service to art" by posing nude for such works. Not all forms of nude imagery were acceptable in France. The end of the 19th century had seen the introduction of various laws against pornography, images of adults and children meant to "provoke, incite, or stimulate debauchery". Works targeted were initially those meant for wide distribution (and thus, the lower class). However, the Australian art historian Fae Brauer writes that the line between art and pornography was blurred by the early 1910s; even tighter laws, introduced in 1908, had resulted in censorship of modernist works. For instance, three paintings by Kees van Dongen (including two of his daughter) were rejected from the Salon d'Automne between 1911 and 1913 on grounds of indecency. The United States had, since colonial times, generally been more puritan in terms of art than Europe. In the mid and late 19th century the country's government implemented laws against obscenity, such as the Tariff of 1842 which banned the importing of foreign works of art deemed obscene. By the end of the 19th century, an uneasy understanding had been reached: museums could hold works depicting nudity, but commercial works (including photographs of artwork) could be – and were – confiscated. Tensions remained over the issue of whether nudes represented European style sophistication (a trait important to the upper class) or encouraged behaviors which threatened families and encouraged "impure imaginations".

Құрылыс; модельдің сәйкестігі

Шабас 1910 жылдың ортасында Париждің оңтүстік-шығысында, Аннеси көлінің жағалауындағы Таллоирде жұмыс істей бастады. Ол өзінің атын атамаған, бірақ «Марта» деп атаған модельді отбасында жақсы білетін. Он алты жасар қыздың отбасының қаржылық жағдайына байланысты «Марта» анасын асырау үшін жұмыс істеуге мәжбүр болды. Сурет салудың бірінші күні «Марта» таңертеңгі суға кірді және оның салқындауына инстинктивті түрде қайтады. Шабас бұл поздан ләззат алды, ол «өте әдемі» деді. Екі жаз бойы ол суретте әр таңертең жарты сағат жұмыс істеді. Жұмыс 1911 жылдың қыркүйек айының бір күні таңертең аяқталып, картинаға атын берді. 1935 жылы «Марта» кедейлікте өмір сүріп жатқаны туралы айтылған сөздерге жауап ретінде Шабас, оның 28 жасқа дейін, бай өнеркәсіпшіге үйленгенге дейін оған позда бергенін, қазір 41 жаста, тоқ, үш баласы бар екенін түсіндірді. Көптеген әйелдер модель болғанын мәлімдеді немесе олар модель болды деп айтылды, кейбіреулері оқиғаның әртүрлі нұсқаларын ұсынды. 1913 жылы Орегон штатының Юджин қаласында өнер көрсеткен Луиза Бакли мырзаға 1000 доллар төленіп, суретшінің студиясында позда тұрғанын айтты. Париждегі суретші Жюль Пажес, сонымен қатар, қыркүйекте бейнеленген әйелдің 25 жастағы, жақсы мінезді екенін, суретшінің моделі ретінде өмір сүргенін, бірақ картинаға байланысты туған даудан кейін жасырынғанын мәлімдеді. Басқа талапкерлердің қатарында Глория есімді швед моделі және Айрин Шеннон есімді әртүрлі актриса болды; соңғысы «Ноябрь азасы» деп аталатын водевиль скетчіне дайындалып жатқанда талап қойды. 1937 жылы, «Қыркүйек таңы» АҚШ-та дау тудырғаннан кейін жиырма төрт жыл өткен соң, париждік үй шаруасының шебері Сюзан Дельв өзінің модель болғанын мәлімдеді. Оның айтуынша, ол оны бала кезінен таныған Шабас, оны студиясында жалаңаш бейнелеген, кейін оның болмағанда Аннеси көлін салған. Дельв алғашқы сеанстағы шаршаңқылығын сипаттады, оның анасы оның ойын ауыстыру үшін сөйлесіп, Шабастың әйелі пианинода тыныштандыратын музыка ойнаған кезде. Ол поздан «инстинктивті» тұрғанын және картинаға байланысты туған дау оның өмірін қиратқанын айтты, өйткені француз ешқандай даулы әйелге үйленгісі келмейді. Метрополитен өнер мұражайының (Мет) 1966 жылғы француз коллекциясының каталогында тағы бір нұсқа ұсынылған, соның ішінде «Қыркүйек таңы». Осы әңгімеге сәйкес, Шабас картинаны Аннеси көлінде үш жаз бойы аяқтады, бірақ оның шаруа моделі фигураның денесі үшін ғана негіз болды. Бас жас американдық Джули Филлипстің эскизіне негізделген, оны Шабас оның және оның анасы Парижде тамақтанып отырғанын байқағаннан кейін аяқтады; оның профилін ұнатқаннан кейін ол оны үнсіз салған, содан кейін өзін таныстырды және «өзінің асығыстығы үшін кешірім сұрады».

Chabas began work on September Morn in mid 1910 at Talloires on the shores of Lake Annecy in Haute Savoie, some south east of Paris. The model, whom he never identified but referred to as "Marthe", was well known to his family. Owing to the financial situation of the sixteen year old's family, "Marthe" had to work to support her mother. On the first day of painting, "Marthe" entered the morning water and instinctively recoiled at its chilliness. Chabas approved of this pose, saying that it was "perfect". Over the course of two summers he worked on the painting, half an hour every morning. The work was completed on a September morning in 1911, giving the painting its name. In 1935, responding to claims that "Marthe" was living in poverty, Chabas explained that she had continued posing for him until she was 28, when she married a rich industrialist, and that she was now aged 41, plump, and had three children. Numerous women have claimed or been claimed to be the model, some presenting different versions of events. In 1913, a Miss Louise Buckley, performing in Eugene, Oregon, said that she had been paid $1,000 and posed in the artist's studio. The Paris based artist Jules Pages, meanwhile, stated that the woman depicted in September Morn had been a 25 year old of good character who earned her living as an artist's model, but had gone into hiding after the controversy over the painting. Other claimants included a Swedish model named Gloria and a variety actress named Irene Shannon; the latter made the claim in the lead up to a vaudeville skit called "November Mourning". In 1937, twenty four years after September Morn caused controversy in the United States, the Parisian hostess Suzanne Delve declared that she had been the model. In her account, Chabas – who had known her since she was an infant – had her pose nude in his studio and later painted Lake Annecy in her absence. Delve described her nervousness at the first session, her mother chatting to her to distract her mind while Chabas's wife played soothing music on the piano. She said she took her pose "instinctively" and that the controversy over the painting had ruined her life, as no Frenchman would want to marry a woman marred by scandal. Yet another version is presented by the Metropolitan Museum of Art (the Met) in their 1966 catalogue of French holdings, including September Morn. According to this telling, Chabas completed the painting over three summers at Lake Annecy, though his peasant model served only as the basis for the figure's body. The head was based on a sketch of a young American, Julie Phillips, which Chabas had completed upon observing her and her mother dining in Paris; finding her profile to his liking, he silently drew her, then introduced himself and "apologized for his presumption".

Париж салоны мен алғашқы сатылым

Шабас алғаш рет 1912 жылдың 14 сәуірінен 30 маусымына дейін Париж салонында «Сентябрь таңы» туындысын көрсетті. Ол оны сатуды жоспарламағандықтан, бағасын 50 000 франк (10 000 АҚШ доллары) деп белгіледі – ешкімнің төлемейтінін күткен сомадан жоғары. Ол сурет үшін, сондай-ақ Мэм Астон Найттың портреті үшін 359 мүмкін дауыстың 220-сін алып, Құрмет медалін жеңіп алды. Салонда картина қандай дау тудырмады және көп ұзамай Town & Country және The International Studio сияқты американдық басылымдарда қайта жарияланды. Салоннан кейін картинаның тарихы туралы дереккөздер нақты емес. Метрополитен мұражайының мәліметінше, Нью-Йорк тұрғын Филипп (немесе Филип) Ортиз, Браун және компанияның Нью-Йорк филиалының директоры, оны 1912 жылдың соңында сатып алған. 1933 жылы «Миддлтаун Таймс Геральд» газетінде жарияланған мәліметке сәйкес, ол бұл туынды үшін 12 000 франк (2 400 доллар) төлеген, бірақ суретті АҚШ-қа әкелмеген. Алайда, Брауэрдің сөзіне қарағанда, Ортиз оны Нью-Йорктегі галереясына жіберген, онда ол дау тудырды. Time журналының мәліметінше, картина 1913 жылы Леон Манташевке тиесілі болған, ал картина Шабасқа қайтарылғаннан кейін. 1935 жылы «Монреаль газетінде» жарияланған мақалада түпнұсқа картина әлі де АҚШ-қа жеткізілмегені және Шабастың оны тікелей Манташевке сатқаны айтылған. Шабастың айтуынша, бұл оған американдық суретті сатып алу туралы ұсыныс жасағаннан кейін болды, бірақ ол сұралған бағаны төлеуге келіспеді. Vogue редакторы Эдна Вулман Чейз өзінің естеліктерінде Ортиздің көптеген көшірмелер жасап, оларды Нью-Йоркке жібергенін, түпнұсқаны сатып алуға қызығушылық танытса да, оны сатып ала алмағанын айтты. Түпнұсқа картина 1913 жылы Атлантиканы кесіп өтті-жоқпа, белгісіз, бірақ көшірмелері болғандығы анық.

Чикаго

1913 жылы наурыз айында «Сентябрь таңы» атты суреттің толық көшірмесі Чикаго қаласындағы Джексон мен Семмельмейер фотосалонының терезесінде қойылды. Өтіп бара жатқан полицей бұл суретті байқап, оны әдепсіз деп танып, алып тастауды талап етті. Қала мэрі Картер Харрисон кіші полицейдің шешімімен келісіп, суретті сатуға рұқсат берді, бірақ оны балалар көретіндей жерлерде көпшілікке көрсетуге болмайды деп шешті. Суреттің иесі Фред Джексон әдепсіздік танытқандықтан айыпталып, сотқа берілді, сот отырысы 18 наурызда өтті. Қазылар алдында қаланың өнер цензурасы Джеремая О’Коннор «Сентябрь таңы» суретінің ұятты екенін және оны тек музейде көрсетуге болатынын айтты. Чикагоның әдептік комитетінің өкілі В.В. Халлам да келісіп, әйелдің көпшілік жерде суға түсуі заңға қайшы екенін, сондықтан суретке тыйым салу қажет екенін мәлімдеді. Прокуратура тарапынан тағы да цензуралық қызметкерлер, педагогтар мен дін қызметкерлері куәлік берді, олардың ішінде Элла Флаг Янг және Жастарды қорғау қауымдастығының төрайымы Гертруда Хоу Бриттон болды. Джексон өзінің адвокаты болғандықтан, Монтгомери Уорд ғимаратының алдындағы Диананың жалаңаш мүсініне қарағанда, осы суретке цензура салудың дұрыс еместігін атап өтті. Ол суретшілер, ақындар мен мүсіншілерді куәгер ретінде шақырды, соның ішінде суретші Оливер Гровер мен өнер сыншысы Уолтер Смит болды. Гровер куәлігінде: «Жалаңаш әйел жалаңаш ағаштан артық ұятты емес. Адамдар пальто киіп тумайды. Әдепсіздік жалаңаштан мүлдем бөлек болуы мүмкін», – деді. Қазылар алқасы бір сағаттан кем уақыт ойластықтан кейін Джексонның пайдасына шешім шығарды, оған суретті қайта қоюға рұқсат берді. Джексон осы шешімге қатты қуанды және әр қазыға «Сентябрь таңы» суретінің бір данасын сыйға беруге уәде берді. Соттан кейін он күн өткен соң, мэр Харрисон қалалық кеңеске барып, әдепсіздік туралы қатаң заңдар қабылдауды ұсынды. Қалалық әкімшілік келісіп, қоғамдық жерлерде және балалар көп жиналатын орындарда жалаңаш суреттерді көрсету үшін 25-100 доллар айыппұл салды. Қыркүйек айында Джексон (сондай-ақ өнер сатушылар Сэмюэл Мейер мен Уильям Кул) осы заңды бұзғаны анықталды. Кейіннен мэр Харрисон: «Бұл суға түскен қыздың суретіне байланысты Чикаго бүкіл елдің күлкісіне айналды», – деп мәлімдеді.

A full size reproduction of September Morn was displayed in a window of Jackson and Semmelmeyer, a photography shop in Chicago, Illinois, in March 1913. A passing police officer noticed the print and on grounds that it was indecent, insisted it be taken down. The mayor of the city, Carter Harrison Jr., agreed with the policeman's decision, and deemed that the image could be sold, but should not be displayed in public as children could see it. Fred Jackson, the owner, was charged with indecency, and at his request the case was brought to trial on March 18. In front of a jury, the city's art censor Jeremiah O'Connor testified that September Morn was lewd and should not be displayed in public, but rather only in a museum exhibition. W. W. Hallam of the Chicago Vice Committee agreed, arguing that, as the woman was committing the illegal act of bathing in public, September Morn had to be banned. Other witnesses for the prosecution included censors, educators, and clergy, such as the superintendent Ella Flagg Young and the head of the Juvenile Protective Association Gertrude Howe Britton. Jackson, acting as his own lawyer, highlighted the hypocrisy of censoring the painting while a nude statue of Diana stood in front of the Montgomery Ward Building. He called upon painters, poets, and sculptors as his witnesses, including the artist Oliver Grover and the art critic Walter Smith. In his testimony, Grover stated "A nude woman is no more
indecent than a bare tree. Men and women weren't born with overcoats on. Anyhow, indecency may be decidedly apart from nudity." After less than an hour of deliberations, the jury found for Jackson, allowing him to reinstate the image in his display; Jackson was so pleased that he promised a free copy of September Morn to each juror. Ten days after the trial Mayor Harrison went to the city council and proposed stricter obscenity laws. The city government agreed, and imposed a $25–100 fine for displaying nude art along public roads and in places frequented by children. By September Jackson (together with fellow art dealers Samuel Meyer and William Kuhl) had been found in violation of this law. Mayor Harrison later stated that he was "through" with the painting, saying "Chicago has been made the laughing stock of the whole country because of this bathing girl picture".

Нью-Йорк

Чикагодағы сот аяқталғаннан екі ай өткен соң, 1913 жылдың мамыр айында Нью-Йоркте тағы да дау туындады. Нью-Йорк жамандыққа қарсы қоғамының төрағасы Энтони Комсток «әдепсіздікке» қарсы науқандарымен ұлттық деңгейде танымал болған. Ол Батыс 46-шы көшедегі «Браун мен Компания» өнер галереясының терезесінде «Қыркүйек таңы» суретін – түпнұсқа ма, әлде көшірме ме екендігі туралы пікірлер екіұшты – көрген. Ішке асығып кірген ол ашуланып: «Мұнда таңнан гөрі әйел көбірек! Алып тастаңдар!» деді. Клерк Джеймс Келли суретті алып тастады, бірақ галерея менеджері Ортиз түскі үзілістен оралғаннан кейін оны терезеге қайта орнатты. Комсток Ортизге заңдық шаралар қолданумен қорқытты, ал менеджер – Комсток оны қамауға құқылы емес екенін білмей, галереяға қиындық тудыруы мүмкін деп қорқып, бастапқыда қорқып қалды. Ол «Нью-Йорк кешкі журналының» Артур Брисбенімен кеңесіп, оған қорқудың қажеті жоқ екенін айтты және оқиғаны жариялау үшін бірнеше тілші жіберді. Келесі күні баспасөз бұл дауды кеңінен жариялады, Ортизді «Комсток пен оның диктатурасына қарсы тұруға батылы бар өнер сарапшысы» деп мақтады. Комстоктың келгенінен кейін көпшілік «Браун мен Компанияның» алдындағы көшені жауып, «Қыркүйек таңына» қызығушылықпен қарады. Галерея иесі суреттің үлкен көшірмесін сатудан бас тартты, осылайша ол терезеде тұруы мүмкін болды. Екі аптадан кейін галерея барлық көшірмесін сатқаннан кейін Ортиз суретті алып тастады. «Нью-Йорк Таймс» газетіне жазған хатында ол Комстокты өзіне танымал болу үшін дау тудырғанын айыптады және дүкенінің сыртындағы көпшілік клиенттердің кіруіне кедергі келтіріп жатқанын мәлімдеді. Ақырында Комсток заңдық шаралар қолданбады. Тарихшы Уолтер М. Кендрик бұл мейірімділікті «Қыркүйек таңының» өнер туындысы ретінде танылуымен байланыстырды, ал Джеральд Карсон «Американдық мұра» журналында бұл жұмыстың үстінен ешқандай шара қолдануға болмайтынын білгендігіне байланысты деп жазды. Бұл дау «Қыркүйек таңы» мен цензураға қатысты пікірталас тудырды, сондай-ақ бірнеше сатиралық суреттер пайда болды; біреуінде жас әйел суға шомылып, тек басы көрінеді, ал суреттің астында Комстокқа жатқызылған «Судың астында не бар екенін мен елестете алмаймын ба?» деген жазу болды. Комсток бұл жұмысты «өте моральдық тұрғыдан бұзғыш және әсіресе жастарды ұятсыздыққа итермелеу үшін жасалған» деп атады, балалардың мүддесі үшін оны басып тастау керектігін айтты. Ол «заң – заң, сурет терезеден шығуы керек» деп мәлімдеді. Сент-Бартоломей епископальдық шіркеуінің пасторы Сидней Ушер «Қыркүйек таңындағы» жалаңаш суреттің АҚШ-та көрсетілмеуі керек екенін түсіндірді, себебі адамдардың өнерге деген құрметі салыстырмалы түрде төмен. Басқалары суреттің өзіне оң пікір білдірді. Суфражист Инез Милхолланд «Қыркүйек таңын» қорғап, оны «әдемі жастық пен кінәсіздікті бейнелейтін тамаша және нәзік» деп атады және мұндай жұмыстың цензураға ұшырауы, ал фильмдердің плакаттарына ешқандай араласпау «күлкілі, егер ол соншалықты қайғылы болмаса» екенін айтты. Әлеуметтік белсенді Роза Пастор Стоукс бұл «ұлы өнер туындысының» «табиғаттың адам денесін әдемі етіп жаратқан ең әдемі арманының» «сирек кездесетін» бейнесі екенін және денеңнен ұялуды «Қыркүйек таңына» емес, білім беру жүйесінің жетіспеушілігіне жүктеу керектігін жазды. Суретші Джеймс Монтгомери Флаг «тек ауру саналы адам ғана «Қыркүйек таңында» әдепсіздік табуы мүмкін» деп мәлімдеді. 1931 жылы жарық көрген өмірбаяндық кітабында қоғамдық қатынастар саласындағы пионер Гарри Райхенбах «Қыркүйек таңы» төңірегіндегі дауға және жұмыстың танымалдығына өзінің жауапкершілігін мойындады. Ол «Браун мен Компанияның» сатуға болмайтын 2000 дана суретті сатып алғанын, содан кейін оны 45 долларға жалдап, қорды тазарту үшін жалдағанын айтты. Содан кейін олар суреттің үлкен литографиялық көшірмесін жасап, көрмеге қойды. Ол бұған қарсылық білдіру үшін Рейхенбах қоғамдық тұлғалармен байланысқа түскенін айтты. Олар жауап бермеген кезде, ол Комстокты кеңсесіне шақырып, оны галереяға сүйреп әкетті, онда Рейхенбах әрқайсысы елу центтен жалдаған бірнеше жас балалар суретке қызығушылықпен қарады. Содан кейін PR қызметкері жұмыстың танымалдығын сақтау үшін жұмыс істеді, оның көшірмелерінің бағасы 10 центтен 1 долларға дейін өсті. Рейхенбахтың «суретті газеттерге және атақ-даңққа әкелдім» деген мәлімдемесі күмәнді, өйткені Чикагодағы сот ісі бірнеше ай бұрын болған және заманауи жаңалықтар оны атамайды.

Further controversy arose in New York in May 1913, two months after the conclusion of the Chicago trial. Anthony Comstock, head of the New York Society for the Suppression of Vice and nationally recognized for his campaigns against "smut", saw September Morn – sources differ as to whether it was the original or a print – on display in the window of Braun and Company, an art dealership on West 46th Street. Rushing inside, he raged "There's too little morn and too much maid! Take it out!". A clerk, James Kelly, removed the work, but Ortiz, the gallery's manager, reinstated it in the window after returning from his lunch break. Comstock threatened Ortiz with legal action, and the manager – unaware that Comstock could not arrest him, and fearful that he could cause trouble for the gallery – was initially frightened. He consulted with Arthur Brisbane of the New York Evening Journal, who told him he had nothing to fear, and sent some reporters to cover the story. The following day, the controversy was highly covered in the press, who hailed Ortiz as "one art expert with the courage to stand up against Comstock and his dictatorship". Following Comstock's visit large crowds blocked the street outside Braun and Company, ogling September Morn. The gallery owner refused to sell his large print of September Morn, so that it could remain in his window. After two weeks, when the dealership had sold every print it had, Ortiz removed the display. In a letter to the editor of The New York Times, he accused Comstock of causing the controversy to earn greater publicity for himself, and stated that he wearied of crowds outside his shop, who blocked paying customers from entering it. Ultimately, Comstock did not pursue legal action. The historian Walter M. Kendrick attributes this apparent leniency to September Morn status as a work of art, whereas Gerald Carson, writing in American Heritage, attributes it to a knowledge that no action could be taken against the work. The controversy promoted polemics regarding September Morn and censorship, and multiple editorial cartoons; one depicted a young woman bathing, only her head showing, with a caption attributed to Comstock reading "Don't you suppose I can imagine what is UNDER the water?". Comstock called the work "demoralizing in the extreme and especially calculated to excite immodesty in the young", arguing that it must be suppressed in the interest of the children. He emphasized that "the law is the law the picture will have to come out of the window". Reverend Sydney Ussher of St. Bartholomew's Episcopal Church took a more moderate approach, explaining that "so vivid a display of nudity as September Morn" would best not be displayed in the United States, owing to the people's relative lack of appreciation for art. Others expressed positive views of the painting itself. The suffragist Inez Milholland defended September Morn, stating that it was "exquisite and delicate, depicting perfect youth and innocence", and found it "funny, if it weren't so sad" that such a work would be censored while more titillating film posters were left untouched. The social activist Rose Pastor Stokes wrote that this "glorious work of art" was a "rare" depiction of "the loveliest dream that nature ever made real—the human Body Beautiful" and that shame over one's body should not be blamed on September Morn, but on a failed education system. The artist James Montgomery Flagg proclaimed "only a diseased mind can find anything immoral in September Morn". In his 1931 autobiography, the public relations pioneer Harry Reichenbach claimed responsibility for the controversy surrounding September Morn – and the work's resulting popularity. He stated that Braun and Company had acquired some 2,000 reproductions of the painting which they could not sell, and then hired him for $45 so that he could unload the stock. They then paid for a large lithograph reproduction to be made and put on display. Reichenbach, he stated, then contacted public figures to protest against the display. When there was no response, he accosted Comstock in his office and dragged him to the dealership, where some young children, whom Reichenbach had hired for fifty cents each, lusted over the display. The public relations man then worked towards maintaining interest in the work, prints of which had already increased in price – from 10 cents to a dollar. Reichenbach's claim that his actions "brought the picture into the newspapers and into fame" has been questioned, particularly given that the Chicago court case had happened months earlier, and contemporary news accounts do not mention him.

Көбейту мен еліктеудің кең таралуы

1937 жылы «Солт-Лейк Трибьюн» газетінде 1913 жылғы даулардан кейін «Қыркүйек таңы» суретінің көшірмелері «елдегі барлық газеттердің бірінші беттерінде» жарияланғаны айтылған. Ортис бұл газеттерден төлем жасауды және авторлық құқығын көрсетуді талап етті, әйтпесе 500-ден 1000 долларға дейін айыппұл салынды; Чейс «Vogue» журналының да айыппұл төлегендердің бірі болғанын еске алды. Дегенмен, газеттерде жарияланған осы көшірмелер кейде цензураланды. «The Seattle Star» газетінің Фред Л. Боалт газеттің мұндай цензураның себебін былай түсіндірді: «Адамгершілік және басқа да себептермен, [ ] газеттің суретшісі қысқа юбкамен сурет салған. Ол мұны қалаған жоқ. Ол қиналды. Бірақ біз оны солай істеуге мәжбүр еттік». «Қыркүйек таңы» литографиялық көшірмелері көптеп сатылымға шығарылып, даулы оқиғадан кейін қол жеткен табысты кеңейтті және жеке үйлерде кеңінен ілінді. Суреттің көшірмелері түрлі өнімдерге, оның ішінде темекіге, пошта карточкаларына, бөтелке ашқыштарға, мүсіндерге, сағат тізбектеріне және тәтті қораптарына салынды; модель татуировка ретінде де танымал болды. «Қыркүйек таңы» күнтізбелерде алғашқы жалаңаш сурет болды және 1950 жылдардың соңына қарай ол миллиондаған данада жарық көрді. Шабастың туындысына сілтеме жасайтын «Мені жаман немесе батыл деп ойламаңыз, бірақ терең жері өте суық» деген шумақ кеңінен тарады. Сурет туралы сілтемелер водевиль қойылымдарында жиі кездесіп, Орфей айналымында стандартты әзілге айналды. Суреттің сахналық имитациялары да жасалды. Мысалы, 1913 жылы Флоренц Зигфелд-кене Энн Пеннингтонды өзінің «Ақымақтар» шоуының бөлігі ретінде модель ретінде таңдады. Осы сәтті нұсқасында «Қыркүйек таңы» кейіпкері таза плащ киген, оның денесіне стратегиялық түрде жапырақтар орналастырылған және судан жасалған сахнада тұрды. «Сентябрь таңғы гүлдері» деп аталатын бурлесктік қойылым, сондай-ақ сурет негізінде үш актілі музыкалық қойылым жасалды. Соңғысы – елу күшті хор желісімен – Артур Гиллеспи мен Фрэнк Таннехилл-младший қойып, Чикагодағы Ла-Салл театрында дебют жасады. 1915 жылы Висконсин штатының жәрмеңкесінде «аздап киім киген немесе мүлдем киімсіз» ер адам өзін «Қыркүйек таңы» деп таныстырды; ол сотқа тартылып, 25 доллар айыппұл төледі. Сурет туралы театралды сілтемелер 1950 жылдары да жалғасты. Мысалы, Теннеси Уильямстың 1957 жылғы «Орфей төмен түседі» пьесасында Вал кейіпкері оны өз бөлмесінде іліп тұрғанын көріп, «оған тағы да қарап шығу үшін жарықты қосып тұруы мүмкін» деп айтады. «Қыркүйек таңы» бірнеше фильмге де әсер етті. 1914 жылдың ақпан айында Pathé компаниясының «Қыркүйек таңы» атты екі катушкалы фильмі жарық көрді, онда теңізшінің суреттің татуировкасын жасауы және оның сүйіктісі келіспегеннен кейін, жалаңаш әйелді жыртылған юбкамен киіндіруге тырысады, бірақ бұл оның сүйіктісінің мақұлдауына ие бола алмайды; ақырында ол толық киінген жалаңаш суретке және қолына «Әйелдерге дауыс беру» деген жазуды татуировкалайды. Осы арада, L KO компаниясының 1915 жылдың қараша айында шыққан «Қыркүйек қайғысы» фильмінде суретшілер жұбының парктегі жас әйелдің назарына түсуге, содан кейін қыздар мектебіне шабуыл жасауы көрсетілген. Роберт МакЭлрави, «Moving Picture World» журналына жазған мақаласында фильмді күлкілі деп тапты, бірақ сюжетінің жоқтығын айтты. Үшінші фильм, Лоис Вебердің «Екіжүзділік» фильмінде «Жылаңаш шындық» (кредитсіз Маргарет Эдвардс) Чабастың моделіне ұқсас суреттелген. Бұқаралық ақпарат құралдарындағы сілтемелер кем дегенде 1960 жылға дейін жалғасты. «Қыркүйек таңы» Дик Ван Дайк шоуының 1964 жылғы «Қазан айының кеші» эпизодында айтылған, онда басты кейіпкерлердің бірінің жалаңаш суреті өнер галереясында сатылымға шығарылған. Сондай-ақ, «September Morn» әнінен шабыт алған бірнеше ән жарық көрді. Музыканттар Фрэнк Блэк пен Бобби Хит картинаға негізделген «September Morn» әнін жазды, ал Чикаголық Обри Стауффер Гиллеспи мен Таннехиллдің мюзиклінен «О, Сентябрь таңы» әнінің ноталарын (дауыс және фортепиано үшін) жариялады. Tin Pan Alley-де Генри I. Маршалл екі шығарма жазды, фортепиано үшін «Matin de Septembre (September Morn)» атты вальс және дауыс және фортепиано үшін «September Morn (I'd Like to Meet Her)» атты шығарма, соңғысында Стэнли Мерфидің сөздері жазылған. Екеуі де 1913 жылы Jerome H. Remick Co. арқылы жарық көрді. «Қыркүйек таңы» сонымен қатар 1917 жылы джин, ал кейіннен 1930 жылы ром мен жұмыртқа ақсы бар деп сипатталған лимон мен гранат коктейліне де ықпал етті. Қызығушылықтың артуына байланысты тазалықты сақтаушылар «Қыркүйек таңы» суретінің көшірмелерін тыйым салуға тырысты, ал оларды иеленген адамдар тәркілеу мен айыппұл төлеу қаупіне тап болды. Сурет салынған пошта карточкалары пошта жүйесінен тыйым салынды. Жаңа Орлеандағы өнер сатушысы Гарольд Маркс суреттің көшірмесін көрсеткені үшін суретті алып тастау туралы ескерту алғаннан бір ай өткен соң қамауға алынды; көшірмелерді көрсетуге жасалған тыйымдар Майами мен Атлантада да күшпен тоқтатылды. Чикагода бір ер адам суреттің көшірмесін үйіне әкелгені үшін тәртіпсіздік жасады деген айып тағылды. Ирен Дил, Пенсильвания штатының Гаррисбург қаласында жарнамалық акция ретінде «Мисс Қыркүйек таңы» кейіпінде киім киіп, тәртіпсіздік жасағаны үшін 50 доллар айыппұл төледі. 1914 жылы Огайо штатының Вустер қаласындағы Вустер колледжінің студенттері діни сенімдеріне қарсы болды деген себеппен суреттің көшірмесін өртеді. Ақырында «Қыркүйек таңы» суретінің 7 миллионнан астам көшірмесі сатылды, оның басылымдары 1960 жылдарға дейін танымал болды. Райхенбах бұл танымал атақты «әдептіліктің асыра қорғаушыларына күлкі» ретінде сипаттады, онда бүкіл Америка халқы қатысты. «Қыркүйек таңының» коммерциялық табысынан шабыттанған суретшілер жалаңаш әйелдердің суреттерін көрсету жиіледі; 1915 жылы «New York Times» газетінің бір оқырманы олардың «көбірек әдепсіз және ұсыныс беретін» болғанын жазды. 1937 жылы «Life» журналы «Қыркүйек таңы» суретін «әлемдегі ең танымал суреттердің бірі» деп атады, ал «Toledo Blade» газетінің ретроспективтік мақаласында модель Американың бірінші пин-ап қызы болғанын айтты. 1957 жылы жазған Консидин «Қыркүйек таңы» суретін «[Америка тарихындағы] ең даулы сурет» деп атады, ал «New York Post» газеті оны «Мэрилин Монро күнтізбесіне дейінгі ең танымал жалаңаш сурет» деп мәлімдеді. 1961 жылы жазған Карсон «Қыркүйек таңы» суреті АҚШ-та 1840 жылдардағы Хирам Пауэрс мүсіні «Гректің құлы» суретінен бергі жалаңаштық, өнер және мораль туралы ең қызықты дау тудырғанын айтты.

A 1937 Salt Lake Tribune article stated that, after the 1913 controversies, reproductions of September Morn were shown "on the front page of every newspaper in the land". Ortiz required these newspapers to pay a charge and mention his copyright, otherwise face a penalty of $500 to $1000; Chase recalled that Vogue had been one of those charged. These newspaper reproductions, however, were sometimes censored. Fred L. Boalt of The Seattle Star, covering a local exhibit of a reproduction, explained his newspaper's rationale for such censorship: "For humane as well as other reasons, [ ] the Star artist has painted in a short petticoat. He didn't want to do it. He suffered. But we made him do it." Lithograph copies of September Morn were mass produced for popular sale, extending the success that followed the scandal, and were widely hung in private homes. Reproductions were featured on a variety of products, including cigar bands, postcards, bottle openers, statuettes, watch fobs, and candy boxes; the model was also popular as a tattoo. September Morn was the first nude used for calendars, and by the late 1950s it had featured on millions. A couplet referring to Chabas's work, "Please don't think I'm bad or bold, but where its deep it's awful cold", was widely circulated. Allusions to the painting were common in vaudeville acts, becoming stock gags in the Orpheum Circuit. Stage imitations of the painting were also created. In 1913, for instance, Florenz Ziegfeld Jr. cast Ann Pennington as the model as part of his Follies. In this successful version of September Morn, the subject bore a sheer cape, with leaves placed strategically over her body, and stood on a stage made up as water. A burlesque act, deeming itself the "September Morning Glories", was also created, as was a three act musical based on the painting. The latter – featuring a fifty strong chorus line – was put on by Arthur Gillespie and Frank Tannehill Jr. and debuted at the La Salle Theater in Chicago. In Milwaukee, a man wearing "little or no clothing" passed himself off as "September Morn" at the 1915 Wisconsin State Fair; he was brought to trial and fined $25. Theatrical references to the painting continued into the 1950s. For instance, in Tennessee Williams's 1957 play Orpheus Descending, the character Val sees it hanging in his room and mentions he "might keep turning the light on to take another look at it". September Morn also inspired several films. A two reel production by Pathé, titled September Morn, was released in February 1914 and followed the misadventures of a sailor who gets a tattoo of the model. After his girlfriend disapproves, he tries clothing the naked woman with a ripped skirt, but this fails to gain his lover's approval; ultimately, he ends up with a fully clothed nude and the text "Votes for Women" inked on his arm. Meanwhile, September Mourning, a November 1915 release produced by L KO, portrayed a pair of artists first vying for the attentions of a young woman in the park, then invading a school for girls. Robert McElravy, reviewing for Moving Picture World, found the film funny, but considered it to lack plot. A third film, Lois Weber's Hypocrites, portrayed "The Naked Truth" (an uncredited Margaret Edwards) in a manner similar to Chabas's model. Allusions in popular media continued until at least the 1960s. September Morn was alluded to by a 1964 episode of The Dick Van Dyke Show, "October Eve", where a nude painting of one of the main characters is discovered for sale in an art gallery. Several songs inspired by September Morn were likewise released. Musicians Frank Black and Bobby Heath penned a song, "September Morn", based on the painting, and Aubrey Stauffer of Chicago published sheet music (for voice and piano) of "Oh, You September Morn", from Gillespie and Tannehill's musical. At Tin Pan Alley, Henry I. Marshall composed two works, a waltz for piano titled "Matin de Septembre (September Morn)", and a piece for voice and piano titled "September Morn (I'd Like to Meet Her)", the latter featuring lyrics by Stanley Murphy. Both were published through Jerome H. Remick Co. in 1913. September Morn also inspired an eponymous lime and grenadine cocktail, described in 1917 as having gin, and later in 1930 with rum and egg white. As interest grew, purity societies attempted to ban reproductions of September Morn, and people in possession of them ran the risk of confiscation and fines. Postcards bearing the painting were banned from the postal system. Harold Marx, a New Orleans art dealer who displayed a reproduction, was arrested a month after being told to take the painting down; displays of reproductions were also forcibly removed in Miami and Atlanta. In Chicago, a man was charged with disorderly conduct after bringing home a reproduction. Irene Deal, who dressed in a union suit and posed as "Miss September Morn" in Harrisburg, Pennsylvania, as a publicity stunt, was controversially fined $50 for disorderly conduct. In 1914, students at the College of Wooster in Wooster, Ohio, burned a copy of the painting for being against their religious beliefs. Ultimately some 7 million reproductions of September Morn, prints of which remained popular as late as the 1960s, were sold. Reichenbach characterized this popularity as a "laugh on the overzealous guardians of virtue" in which the entire American populace participated. Inspired by the commercial success of September Morn, displays of images of nude women became more common; a New York Times reader wrote in 1915 that they had become "increasingly vulgar and suggestive". In 1937 Life deemed September Morn "one of the most familiar paintings in the world", and a retrospective Toledo Blade article characterized the model as having become America's number one pin up girl. Writing in 1957, Considine declared September Morn to be "the most controversial painting in the history of [the United States]", and the New York Post declared it "the most famous nude till the Marilyn Monroe calendar". Carson wrote in 1961 that September Morn had caused "the most heated controversy over nudity, art, and morals" in the United States since Hiram Powers' statue The Greek Slave in the 1840s.

Ресей мен Париж

1913 жылы мұнай бароны Леон Манташев «Қыркүйек таңы» суретін 10 000 долларға сатып алып, оны Ресейге әкелді. Қазан революциясы басталғаннан кейін сурет жойылған деп қорқынышты. Манташев Ресейден қашқаннан кейін, оның коллекциясының көркемдік құндысы бар бөліктері музейлерге жіберілді, бірақ «Қыркүйек таңы» сияқты туындылар туралы мәлімет болған жоқ. 1933 жылы Чабас өзінің суретінің тағдыры туралы ақпарат іздеді, сол кезде «Милуоки Журналы» оның «бірде-бір толған орыс бөлмесінде ілінгенін, ал иесі оның әлемдік атырғанын білмейтінін» жазды. Ол кезде бірнеше американдық галереяда оның түпнұсқасы деп саналған көшірмелері болды. Бірақ сурет аман қалды; Манташев революция басталғанда оны елден жасырын шығарып, «шеңберінен жұлып алған» деседі. 1930 жылдардың басында қаржылық қиындыққа тап болған ол «Қыркүйек таңы» суретін армян өнер коллекционері және меценаты Калуст Гүлбенкянға 30 000 долларға сатты; бұл оның иелігіндегі соңғы картина болды. 1935 жылы «United Press» тілшісі Гүлбенкянның Париждегі үйінде осы суретті тапты. Ол жерде Клод Моне және Поль Сезанн сияқты суретшілердің туындыларымен бірге ілінген еді. 1937 жылға қарай «Қыркүйек таңы» Люксембург мұражайында, Жан Франсуа Рафаэлли мен Эжен Карьердің туындыларының арасында қойылды. 1947-1955 жылдары Ұлттық өнер галереясы үшін Гүлбенкян коллекциясын алуға тырысқан куратор Джон Уокер оны «Гүлбенкянның дәмсіздігі» деп сипаттады. Гүлбенкян 1955 жылы қайтыс болғаннан кейін, сурет Нью-Йорктегі Wildenstein and Company компаниясы сатып алды.

Метрополитен өнер мұражайының сатып алуы

1957 жылы «Сентябрь таңы» картинасын Филадельфиялық брокер және спортшы Уильям Кокс Райт 22 000 долларға сатып алды. Сол жылдың сәуір айында ол оны Филадельфия өнер мұражайына ұсынды, бірақ картина «20 ғасыр өнерінің бағытымен байланысы жоқ» деген сылтаумен қабылданбады. Көп ұзамай ол Нью-Йорк қаласындағы Мет мұражайына шамамен 30 000 долларға бағаланған бұл туындыны анонимді түрде сыйға берді. Музей атынан сөз сөйлеген Дадли Т. Эсби картинаны шедевр деп атамаса да, «бұрынғы жылдары осы суретке байланысты туған дау-дамайларды ескере отырып, ол өнер тарихының бір бөлігі» екенін түсіндірді. Сатып алынғаннан кейін, 1957 жылдың қыркүйегінде картина Мет мұражайының кіреберісіне жақын жерде, бұрын Перуссис алтарінің орналасқан жерінде қойылды. Бұл құрметті орын бірнеше апта бойы сақталды. Хьюз картинаны көру үшін «нағыз қажылыққа» ұқсас көптеген келушілер келгенін, ал ол Метке «жаңа және кең танымал тартымдылық» сыйлап, бұрын мұражайға келмейтін адамдарды да қызықтырғанын айтты. Ол кезде модельдің жалаңаш суретіне байланысты бұрынғы дау азайып кеткен еді. Огайо штатының Толедо қаласында өткен көрме туралы Толедо Блэйд газетінің тілшісі Алан Шодел былай деп жазды: «1950 жылдардағы Америка тым көп уәждемелі календарь суреттерімен толы болғандықтан, бұл картина олармен бәсекелесе алмас еді». «Сентябрь таңы» Мет мұражайына қосылғаннан кейін, ол бірнеше жерде көрсетілді, соның ішінде 1958 жылы Сан-Францискодағы Легион құрметі сарайында, Огайо штатының Толедо қаласындағы Толедо өнер мұражайында (сол жылы), және 1959 жылы Лос-Анджелес қалалық өнер комиссиясында. Алты жыл өткен соң, ол тағы да Легион құрметі сарайында, Райттардың жинаған туындыларының көрмесінде көрсетілді. 1971 жылы Мет мұражайы «Сентябрь таңы» картинасын көрсетімнен алып, қоймаға орналастырды. The Milwaukee Journal газетінің журналисі Уолтер Монфрид бұл картинаның бұрынғысынан «көп жайлы және қарапайым» болып саналатынын жазды. 2014 жылдың қыркүйегіне қарай, Мет мұражайының сайтында картина көрсетімде емес деп көрсетілген, бірақ ол 2011 жыл шамасында мұражайда ілінген болатын.

September Morn was purchased by the Philadelphia broker and sportsman William Coxe Wright for $22,000 in 1957. In April of that year he offered it to the Philadelphia Museum of Art, but the painting was rejected for having "no relation to the stream of 20th century art". Eventually he anonymously donated the work – valued at an estimated $30,000 – to the Met in New York City. Speaking for the museum, Dudley T. Easby explained that, although the painting could not be classified as a masterpiece, it was nevertheless "a part of art history in view of the controversy that raged around the picture in earlier years". After acquisition, in September 1957 the painting was displayed near the Met's front entrance, taking a place previously occupied by the Pérussis Altarpiece. This position of honor was held for several weeks. Hughes reported a "veritable pilgrimage" of visitors came to see the painting, which she considered to add a "fresh, popular appeal" to the Met which drew museum goers who would never have come otherwise. By then, the earlier scandal of the model's nudity had lessened; discussing an exhibit of the painting in Toledo, Ohio, Alan Schoedel of the Toledo Blade quoted a viewer as saying that 1950s America was so inundated with racy calendar art that the painting "couldn't stand the competition". After September Morn was acquired by the Met, it was displayed at several venues, including the Palace of the Legion of Honor in San Francisco in 1958, the Toledo Museum of Art in Toledo, Ohio (also 1958), and by the Municipal Art Commission of Los Angeles in 1959. Six years later it was again exhibited at Palace of the Legion of Honor, as part of an exhibition of works collected by the Wrights. In 1971, the Met removed September Morn from display and placed it in storage; Walter Monfried of The Milwaukee Journal wrote that the once racy painting was now considered "too tame and banal". as of September 2014, the Met's website lists the painting as not on display, though it had been hung in the museum around 2011.

Қабылдау

1913 жылы Чабас қыркүйек таңына байланысты туған даудан «күңкейіп, қорланғанын» айтты, бірақ кейіннен оған көбірек оң пікір білдірді. Ол осы туындыны «Мен сурет салу туралы білетіннің бәрі» деп сипаттап, оның шедевр екені туралы айтылған сөздерге жағымды жауап берді. 1914 жылғы сұхбатта ол суретті сатуға ниеттенбегенін, себебі ол «әйелінің сүйікті суреті» болған еді. 1937 жылы қайтыс болғанда Чабастың бөлмесінде тек бір сурет болды: жадтан салған суреттің көшірмесі; ол мақтанышпен: «Егер мен оны бояғаннан кейін қылқаламды қойған күнінен бастап көрмеген болсам, мінсіз көшірме жасауға болатын еді» деді. Алайда, туындыға авторлық құқық тіркемегендіктен, ол АҚШ-тағы жарнамалық шудан ешқандай роялти алмады; ол: «Ешкім маған тіпті бір қорап сигарета жіберуді де ойлаған жоқ» деп еске алды. Салоннан кейін суретті қарап шыққан Т. Л. Ларруссдің ай сайынғы басылымы Чабастың техникасын «өте сирек кездесетін тазалық» және «таңғажайып нәзіктік» деп бағалады. Анри Франц «Халықаралық студия» үшін Париж салонына шолу жасағанда қыркүйек таңын «салонның ең ерекше бейнеленген туындыларының бірі» деп сипаттап, жалаңаш әйелдің «әдемі келбетін» атап өтті. Le Temps газетінде Франсуа Тибо Сессон «әрмен қарай тым мөлдір техникаға» қарамастан, картинаның «күдіксіз сүйкімділігі» бар екенін және «жоғары сапалы, өте көркем және ұқыпты композицияланған» бейнелері бар екенін анықтады. 1913 жылы «Орегон Daily Journal» газетінде жарияланған мақалада модель «тамаша суреттелген» деп сипатталды және «жұмыста қандай да бір қоздырғыш нәрсе табу үшін зор қиял қажет» делінді. Кейінгі сын-пікірлер оңай болған жоқ. Мет директоры Джеймс Роример 1957 жылы «Қыркүйек таңының» «Ескі шеберлердің» және «заманауи алыптардың» туындыларынан «мүлдем басқа спектрде» екенін, бірақ көрермендерге «өнер мұрасының толық құндылығын сезінуге» көмектесетінін айтты. Сол жылы «Montreal Gazette» газетінің сурет сыншысы картинаны Меттің негізгі залында көрсетуге лайықсыз және қарапайым деп бағалады. Сыншы «Қыркүйек таңының» «негізгі, ісіктейтін түстері мен қарапайым, сирек, кең құрамымен» 20 ғасырдың басындағы коллекционерлер бағалаған, бірақ кейін нашар бағаланған туындылардың арасында көрсетілсе, «көпшілікке тым асығыс шешімдердің қаупін көрсетуге» көмектесетінін ұсынды. 1958 жылы Толедо өнер мұражайының Блейк Мор Годвин «Қыркүйек таңының» өнер екенін, бірақ «ұлы өнер» емесін және оның тудырған дау-дамайға көлеңке түсіргенін айтты; ол картинаның «кішкентай поэманың классикалық және мәңгілік туындыға қатынасы сияқты өнерге қатысы бар» екенін мәлімдеді. Үш жылдан кейін «The Kenyon Review» журналында Альфред Вернер «Қыркүйек таңын» «китш классигі» және «ең нашар жағдайда «идеалданған» жалаңаш» деп сипаттады: «терісінде бір де бір қыртысы жоқ, еті тыныс алмайды, қызғылт, жұмсақ, омыртқасыз». Китштің бұл жіктелуін Кендрик және кино зерттеушісі Норман Тейлор сияқты бірнеше авторлар қолданды. Бірнеше автор «Қыркүйек таңын» балаларды эротикалық немесе порнографиялық мағынада бейнелейтін туындылар тізіміне қосты. Брауердің пікірінше, жалаңаш «жасөспірімдік шақтағы моральдық тазалықты бейнелейтіндей», бірақ бұл кінәсіздік шын мәнінде фетишистік механизм, ол туындының цензурадан өтуіне және эротизациялануына мүмкіндік берді. Ол картинаның «педофильдік тұрғыдан қоздыратын» екенін және Чабастың белгілі суретші және әке ретіндегі мәртебесі оны сыннан қорғағанын айтады. Мұндай көзқарасқа барлығы келіспейді. Мысалы, тарихшы Пол С. Бойер «Қыркүйек таңын» «кереметтей әдемі» деп сипаттаса, сурет жазушы Элизабет Лундей картинаны «жалпылама болғандықтан ғана қорлайтын» деп санайды.

In 1913, Chabas stated that he was "pained and humiliated" by the controversy over September Morn, though he later expressed more positive views. He described the work as "all I know of painting", and responded positively to statements that it was his masterpiece. In a 1914 interview, he explained that he had not meant to sell the painting, as it "was [his] wife's favorite picture". At the time of his death in 1937, Chabas had only a single picture in his room: a reproduction of the painting, completed from memory; he had boasted "If I had never seen it from the day I put down my brushes after painting it, I could make a perfect copy." However, not having copyrighted the work, he did not receive any royalties from the marketing frenzy in the United States; he recalled, "Nobody was thoughtful enough even to send me a box of cigars." Reviewing the painting after the Salon, Tr. L. in the Larousse mensuel illustré praised Chabas's technique as drawing "of a rare purity", and modeling "of a remarkable delicacy". Henri Frantz, reviewing the Paris Salon for The International Studio, described September Morn as "one of the [Salon]'s most remarkable figure subjects", highlighting the nude's "graceful form". In Le Temps, François Thiébault Sisson found that, despite an "excessively translucent technique", the painting had "indisputable charm" and included "superior, very artistic, and delicately composed" imagery. A 1913 article in the Oregon Daily Journal described the model as "beautifully drawn", and suggested that "it requires a powerful imagination to find anything suggestive in the work". Later reviews were less positive. The director of the Met, James Rorimer, wrote in 1957 that September Morn stood at "different ends of a wide spectrum" than the works of Old Masters and "modern giants", but was important in helping viewers "realize the full benefit of our heritage" in their explorations of past and present art. That year, the Montreal Gazette art critic opined that the painting was banal and unacceptable for display in the Met's main hall. The reviewer suggested that September Morn, with its "delicate, pearly tonality and simple, sparse, airy composition", would be best served by being displayed among works considered better by early 20th century collectors but since reviewed poorly, to "dramatiz[e] for the public the danger of too hasty judgments". In 1958, Blake More Godwin of the Toledo Museum of Art stated that, although September Morn was certainly art, it was not "great art" and was overshadowed by the controversy it had created; the painting, he said, "bears the same relationship to art as a minor poem does to the classic and the imperishable". Three years later, in an article in The Kenyon Review, Alfred Werner described September Morn as a "classic of kitsch" and "the 'idealized' nude at its worst": "without a wrinkle of the skin, without any breathing of the flesh pink, soft, spineless". This classification of kitsch has been applied by several further writers, including Kendrick and the film scholar Norman Taylor. Several writers have included September Morn in lists of works depicting children with erotic or pornographic subtexts. Brauer argues that although the nude "seems to embody the moral purity at puberty", this innocence is actually a fetishistic mechanism which both allowed the work to pass the censors and be eroticised. She concludes that the painting is "paedophilically provocative", and that Chabas was protected from censure by his status as an established artist and father. Such views have not been universally held. For instance, the historian Paul S. Boyer describes September Morn as "charmingly innocent", and the art writer Elizabeth Lunday finds the painting to be "offensive only on the grounds of blandness".