Кіріспе

1897–98 жылдардағы Пауль Гогеннің суреті

«Біз қайдан келдік? Біз неміз? Біз қайда бара жатырмыз?» – француз суретшісі Поль Гогеннің 1897–98 жылдардағы суреті. Сурет Таитиде жасалған және Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Көркем өнер мұражайында сақталуда. Гогеннің шедеврі саналатын бұл сурет «Жақсы Жаңалықтағы (Евангелиядағы) тақырыптармен салыстыруға болатын философиялық туынды» деп есептеледі. Суреттің жұмбақтылығы мен ерекше атмосферасы оны ерекшелендіреді. Кейбір ғалымдар Гогеннің осы туындыны жасаған кезеңде бастан өткерген жеке дағдарыстары осы ерекшеліктерге себеп болғанын айтады. Бұл Гогеннің жаңашыл пост-импрессионистік стилінің жарқын көрінісі. Фризо 1913 жылы суретті Барбазангес галереясына сатқан, ал ол 1920 жылға дейін норвегиялық кеме иесі және өнер коллекционері Йорген Бредер Стангқа сатқан. Ол 1935 жылы Альфред Голд арқылы суретті сатқан, ал 1936 жылы Нью-Йорктегі Мари Харриман галереясы оны сатып алған. Бостонның Көркем өнер мұражайы 1936 жылдың 16 сәуірінде Мари Харриман галереясынан сатып алды.

Өмірбаян

Гоген он бір жасынан он алты жасына дейін Орлеан қаласының сыртындағы Сент-Месмин шіркеуінің кішкентай семинариясында оқыды. Оның оқу бағдарламасына католик литургиясы сабағы да кірді; бұл сабақты Орлеан епископы Феликс Антуан Филибер Дюпанлуп оқыды. Дюпанлуп студенттерді өмірдің мәні туралы дұрыс ойларға жетелеу үшін өзіндік катехизис жасады. Бұл катехизистегі үш негізгі сұрақ: «Адамзат қайдан келді?», «Қайда барады?», және «Адамзат қалай дамиды?». Кейін Гоген дінге қарсы болғанымен, Дюпанлуптың катехизисінен келген бұл сұрақтар оның санасында қалды, ал «қайда?» сұрағы Гогеннің өнеріндегі басты сұраққа айналды. Туған Франциясынан қарапайым және табиғи қоғамды іздеп, 1891 жылы Гоген Таитиге кетті. Жеке мифологиясын көрсететін бірнеше картинасымен қатар, ол 1897 жылы осы суретті аяқтады. Осы суреттің жасалуы кезінде Гоген жеке өмірінде көптеген қиындықтарға тап болды. Ол экзема, сифилис және конъюнктивит сияқты аурулардан зардап шекті. Қаржылық қиындықтарға ұшырап, қарызға батты. Сонымен қатар, Копенгагендегі қызының қайтыс болғаны туралы хабар алды. Досы Даниэль де Монфрейдке жазған хаттарының бірінде Гоген 1897 жылдың желтоқсан айында өзін-өзі өлтіру жоспарын айтты. Ева сияқты жеміс жинап тұрған бейне. Сурет оңнан солға қарай «туылу – күнә – өлім» циклын көрсетеді. Суретте бірнеше жазулар бар. Гоген сол жақ жоғарғы бұрышта француз тіліндегі түпнұсқа атауын жазды: D'où Venons Nous / Que Sommes Nous / Où Allons Nous. Суретшінің полотноға жазған жазуында сұрақ белгісі де, тыныс белгісі де жоқ, барлық сөздер үлкен әріппен жазылған. Жоғарғы оң жақ бұрышта ол суретті қол қойып, мерзімін көрсетті: П. Гоген / 1897.

Стиль

Бұл картина Гогеннің жаңашыл пост-импрессионистік стилін көрсетеді. Оның өнерінде түстердің айқын қолданылуы мен қалың бояу соққыларына ерекше мән берілді, сонымен қатар эмоционалдық немесе экспрессионистік күшті жеткізу мақсаты көзделді. Ол ХХ ғасырдың басқа авангардтық бағыттарымен, оның ішінде кубизм және фаувизммен бірдей пайда болды.